Vũ Thất

Bảo Bình 1

Tự Điển Tiếng Việt Đổi Đời (Từ vần A-X)

Tự Điển Tiếng Việt Đổi Đời

Đôi lời phi lộ

Bất cứ một dân tộc nào nếu đã hình thành một nền văn học, đều có hai loại văn chương bác học và văn chương bình dân. Ngôn ngữ cũng có ngôn ngữ trí thức và ngôn ngữ đường phố. Phê bình văn học, phê bình cách sử dụng ngôn ngữ là điều phải có để đất nước tiến lên. Trước đây ở Miền Nam, một số nhà văn, nhà báo dùng chữ hay viết văn không đúng cũng đã bị phê phán chứ không phải muốn viết gì thì viết.

Ngày nay, ngôn ngữ ít học, đứng bến, mánh mung, đường phố giống như cỏ dại lan tràn rất nhanh vì nó được phổ biến qua các bản tin, báo chí, các trang điện tử, truyền hình, đài phát thanh, các diễn đàn… cho nên nó dễ dàng giết chết ngôn ngữ “văn học” thường phải xuất hiện qua sách vở. Nếu không ngăn chặn kịp thời, loại ngôn ngữ lai căng, bát nháo, quái đản sẽ trở thành dòng chính của văn học…và khi đó thì hết thuốc chữa. Việt Nam ngày nay đang đứng trước thảm họa đó!

Ngoài ra, “văn dịch” phần lớn từ các bản tin tiếng Anh của những người không rành tiếng Anh lại kém tiếng Việt đã phá nát cú pháp (văn phạm) Việt Nam. Hiện nay BBC Việt Ngữ đã góp phần rất lớn vào việc tàn phá tiếng Việt truyền thống.

Xin nhớ cho, thay đổi mà tốt hơn, hay hơn thì người ta hoan nghênh. Thay đổi mà xấu, tệ hơn là phá hoại. Ngoài ra, không có gì “lớn” cho bằng “cầm bút” nhưng cũng không có gì “xấu xa” cho bằng viết bậy, viết nhảm, viết sai sự thật và nhất là phá hoại ngôn ngữ truyền thống của dân tộc. Sau hết, tôi xin nhắc những người làm báo trong nước và cả BBC tiếng Việt: Dân đường phố, mánh mung, đứng bến vì ít học cho nên ăn nói bậy bạ. Nhà báo là người có học phải hướng dẫn “đường phố” để họ từ từ tiến lên, ăn nói mẫu mực, viết cho đàng hoàng, thế nhưng lại chạy theo “đường phố” để phá nát tiếng Việt.

Tiếng Việt trong nước bây giờ (kể cả BBC và VOA tiếng Việt) đọc nhức đầu vô cùng. Văn thì dài lòng thòng, thí dụ baotintuc. Vn: Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2017 – 2020. (21 chữ). Trong khi đó rút gọn và dễ hiểu chỉ còn 14 chữ: Dự án2017-2020 xây một số đoạn phía đông Xa Lộ Bắc-Nam.

Ngoài ra câu văn trùng lập, danh từ biến thành động từ, động từ biến thành danh từ. Cùng một danh từ nhưng hai ba nghĩa, dị hợm, bí hiểm, “râu ông nọ cắm cằm bà kia” khiến không hiểu người viết muốn gì. Chẳng hạn, tài khoản là số tiền có trong ngân hàng, nay biến thành khế ước, thỏa thuận, giao kèo (account) trên Facebook. Rồi “vô tư” có nghĩa là không thiên vị (chí công vô tư) nay biến thành “thản nhiên” (cứ vô tư đi, cứ làm bừa đi). Thậm chí cả ông Bộ Trưởng Giáo Dục và Đào Tạo Trần Hồng Quân cũng tiêm mhiễm loại ngôn ngữ đường phố khi nói, “Các em học sinh rất vô tư nên bắt chước theo. “ Có lẽ ông bộ trưởng này học tiếng Việt ở Nga hay ở Tàu.

Rồi “lái xe” là động từ nay thay cho “tài xế” là người lái xe (danh từ). Rồi “kỷ luật” (danh từ) là quy củ, phép tắc phải theo nay biến thành “trừng phạt” (động từ). Rồi cái gì cũng “không gian” chẳng hạn, không gian đi bộ, không gian mạng, không gian nấu ăn. Tôi thật sự không hiểu “ không gian mạng” là cái gì! Tạo một chỗ, khu, nơi vui chơi thoáng mát, đi bộ nay biến thành “tạo một không gian vui chơi thoáng mát, không gian đi bộ…trong khi “không gian” là khoảng trời xanh bao la kia. Ở Mỹ này NASA là Cơ Quan Quản Trị Hàng Không và Không Gian. Họ đưa người, phi thuyền vào khám phá Mặt Trăng, Hỏa Tinh, Thổ Tinh…chứ có phải là mấy chỗ đi bộ, nhà bếp hay trên các diễn đàn điện tử đâu. Ở Mỹ này khi trương bảng “Space for Rent” có nghĩa là nơi, chỗ, phòng ốc cho thuê chứ không phải “không gian cho thuê”.

Thảm họa lớn là lai căng, chen tiếng Anh “ba rọi”. Mở một trang báo trong nước ra, và cả hải ngoại nữa, chỗ nào cũng thấy top, teen, camera, TV, phone, fly cam, show, fan, hot, hot girl, stress, resort, tour, metro, container, vaccine! Các chữ đứng đầu/hàng đầu, trẻ vị thành niên, máy hình/máy thu hình, truyền hình, điện thoại, hình ảnh bao quát tử trên cao, buổi trình diễn, người hâm mộ, nóng/hấp dẫn, gái ăn mặc hở hang, căng thẳng thần kinh, khu nghỉ mát, xe điện ngầm, xe thùng/xe chở kiện hàng/xe vận tải hảng nặng, thuốc chủng ngừa…đã chết trong ngôn ngữ Việt Nam.

Do trình độ văn hóa kém, tiếng Việt trong nước hiện nay bị cắt cụt hoặc thêm cái đuôi thừa thãi khiến trở nên hổ lốn, Tây không ra Tây, Tàu không ra Tàu, không còn nét văn chương, lãng mạn truyền thống nữa. Bát nháo nhất phải kể trang tin điện tử VOV (Đài Tiếng Nói Việt Nam).

Có thể nói, hiện nay cả nước coi tiếng Việt như một “thùng rác” ai muốn xả rác bừa bãi cũng được mà không một ai lên tiếng phê bình, sửa chữa. Thật đáng sợ!

Dưới đây là bảng so sánh tiếng Việt truyền thống và tiếng Việt đổi đời xếp theo thứ tự A,B,C…

– A.

-Án. Trong nước cái gì cũng “Án”. Bài giải, đáp số trở thành “đáp án”. Bài giảng trở thành “giáo án”. Nghi ngờ trở thành “nghi án”. Khám phá một vụ án trở thành phá án, phá chuyên án.

-Ăn uống trở thành ẩm thực. Thói quen/cách ăn uống trở thành văn hóa ẩm thực, giống như mấy ông Ba Tàu ở Chợ Lớn nói chuyện với nhau năm xưa. Các “món ăn miền Bắc” trở thành “Ẩm thực miền Bắc”. Người ta thích là thích các “món ăn” miền Bắc chứ miền Bắc có đồ uống (ẩm) gì ra hồn đâu mà thích? Rồi nào là, “Du khách nước ngoài tham gia tour trải nghiệm ẩm thực tại Hội An” (Báo Sài Gòn Giải Phóng). Thực ra câu chuyện chỉ là, “Du khách ngoại quốc vừa du lịch vừa thưởng thức các món ăn ở Hội An” nhưng lại viết dưới dạng cầu kỳ vì ít học. Xin nhớ cho ăn uống không phải là văn hóa vì loài thú cũng ăn uống. Con hổ sau khi ăn thịt con nai xong bèn ra bờ suối uống nước. Nhưng nếu biết nấu nướng cho đàng hoàng, lịch sự, biết mời chào nhau thì nó là một nét của văn hóa. Hiện nay ở hải ngoại cũng lây bệnh “tiếng Việt đổi đời” bằng cách dùng danh từ “ẩm thực chay”. Khi nói “ẩm thực chay” có nghĩa là đồ ăn chay và đồ uống chay. Nhưng đồ uống nào mà chả chay? Chẳng có thứ đồ uống nào như nước ngọt, chè, nước mía, nước dừa v.v… lại bỏ thêm thịt, cá, tôm, cua vào đó. Dùng danh từ “ẩm thực chay” tức là hoàn toàn ngu dốt tiếng Việt nên chế bậy.

-Ăn mặc dâm ô, ăn mặc hở hang, ăn mặc bẩn mắt trở thành ăn mặc phản cảm. Một hình ảnh gây bất bình, xúc phạm, khó chịu cho người ta cũng gọi là phản cảm. Chỗ nào cũng thấy phản cảm và không còn một tính từ nào khác. Ăn mặc phản cảm là ăn mặc thế nào? Chẳng hạn một cô gái đến chùa “ăn mặc phản cảm” thì cô gái đó ăn mặc ra sao? Hoặc váy ngắn quá, hoặc áo hở vú, hở lưng, hoặc mặc quần đùi (short) hoặc mặc đồ mỏng dính (bây giờ gọi là xuyên thấu) thì phải nói ra cho người ta biết chứ. Tiếng Việt trong nước càng ngày càng trở nên nghèo nàn và kho tàng ngôn ngữ truyền thống sẽ chỉ còn một nửa hay bị hủy diệt bởi những chữ như: hoành tráng, phản cảm, giải mã, kinh điển, ấn tượng, sốc, kịch tính, kịch bản, cơ bản, thi công, xử lý, nóng (hot), khắc phục, tiếp cận, đối tượng … Những danh từ đơn giản, thuần Việt do tổ tiên sáng tạo cả ngàn năm nay từ từ biến mất để thay thế bằng tiếng Tàu nhức đầu, lạ hoắc… và quá nhiều tiếng lóng, tiếng Tây, tiếng Anh “ba rọi” chen vào.

B.

-Bạch phiến trở thành ma túy đá

-Bài giải, đáp số trở thành đáp án. Thật điên khùng quá mức! Thí dụ: “Đáp án bài toán lớp 7 thử tài tư duy” (VnExpress). Làm toán mà “tư duy” cái gì? Chì cần nói “giỏi toán”. Câu văn gọn gàng, sáng sủa mà không bắt độc giả phải “tư duy” sẽ là: “Thử tài các bạn. Hãy giải một bài toán Lớp 7.” Nghe nói VnExpress là tờ báo điện tử được nhà nước/chính phủ cấp bằng khen đúng là “mèo khen mèo dài đuôi”.

-Bài giảng trở thành giáo án. Soạn bài giảng trở thành “soạn giáo án”. Nghe thấy mà ghê!

-Ban nghi lễ trở thành ban lễ tân (ông nào chế ra chữ này chắc trước đó có học ở bên Tàu thời Mao Trạch Đông hay Đặng Tiểu Bình). Xin nhớ,”lễ tân” chỉ là tiếp khách. Còn “nghi lễ” là cả một thể thức có khi vô cùng phức tạp để hoàn tất một buổi lễ lớn hoặc tiếp đón các vị nguyên thủ quốc gia.

-Bán cá, bán tôm ở ngoài chợ (mua đi bán lại) ngày xưa gọi là “làm ăn cá thể, manh múm”, bây giờ gọi là kinh doanh, giống như làm chủ một công ty xuất cảng tôm đông lạnh có cả trăm nhân công.

-Bản tiếng Việt, bản tiếng Anh, bản tiếng Hoa (của một tờ báo) trở thànhphiên bản tiếng Việt, phiên bản tiếng Anh, phiên bản tiếng Hoa. Mở các Từ Điển English-Chinese Dictionary ra sẽ thấy người Tàu định nghĩa “copy” là phiên bản. Thậm chí “version” là bản mô phỏng, phỏng theo cũng trở thành phiên bản. Đúng là “điếc không sợ súng”. Không được đi học, không hỏi người lớn, không tra từ điển, không nghiên cứu mà cứ viết, cứ nói. Một đất nước, một cộng đồng như vậy thật đáng sợ! Dân tộc Nhật tiến lên là họ biết xấu hổ (Khổng Tử gọi là tu ố). Khi biết mình sai, họ rất xấu hổ và có khi phải tự sát. Một dân tộc mà không biết xấu hổ thì hết thuốc chữa.

-Bàng hoàng, choáng váng, hết sức ngỡ ngàng trở thành sốc (shock)

-Bằng chứng, tang chứng biến thành “vật chứng”. Bằng chứng, tang chứng bao gồm nhiều thứ để kết tội nghi can. Còn vật chứng chỉ là những đồ vật, nó hạn hẹp hơn. Thí dụ: Bằng chứng trong máy thu hình cho thấy hung thủ đã đâm nạn nhân rồi cướp xe. Trước 1975 tại Miền Bắc không có luật pháp, không có Đại Học Luật Khoa mà chỉ có “chỉ thị của Đảng” thay luật pháp cho nên rất nghèo nàn và hầu như không biết gì về các danh từ pháp lý mà cũng chẳng có Hình Sự Tố Tụng như Miền Nam. Tại Miền Bắc hễ cứ bị công an bắt là có tội. Sự “có tội” hay “vô tội” không được phán xét bởi luật pháp hay tòa án mà bằng công an với câu nói, “Anh không có tội tại sao công an bắt anh vào đây?”. Không cần xét xử gì hết, sau đó “nạn nhân” bị đưa đi “lao động cải tạo” mút mùa lệ thủy, ba tháng thành 12,13, 16 năm.

-Bánh xe/vỏ xe trở thành lốp

-Bao gồm, bao hàm, hàm chứa (một số vấn đề) trở thành nội hàm. Ông nào dùng hai chữ này chắc là viện sĩ Viện Hàn Lâm Khoa Học, Văn Chương và Ngôn Ngữ Việt Nam.

-Bảo đảm trở thành đảm bảo, bảo hành. Xe cộ, món đồ, máy móc được bảo đảm (warranty) trong bao lâu trở thành bảo hành. Hành nghĩa là làm, làm gì ở đây mới được chứ?

-Bảo trì, giữ gìn trở thành bảo quản

-Bắp thịt trở thành cơ bắp. Biểu diễn/khoe bắp thịt trở thành biểu diễn cơ bắp. Phô diễn sức mạnh quân sự cũng gọi là biểu diễn cơ bắp. Đúng là loại ngôn ngữ đường phố, bát nháo, đứng bến, mánh mung.

-Bắt ngay trở thành bắt khẩn cấp, bắt nóng. Trong nước cái gì cũng nóng hay lạnh. Ngôn ngữ truyền thống sẽ lần hồi diệt chủng. Thưởng ngay trở thành thưởng nóng! Thế mới hay ngu dốt mà làm văn hóa thì nguy hại ngàn đời!

-Bên trong (của chiếc xe hơi) biến thành nội thất! Đúng là tiếng Việt kiểu cung vua phủ chúa thế mà mở miệng ra là chửi chế độ phong kiến.

-Bệnh viện nhi đồng cắt cụt chi còn bệnh viện nhi trong khi từ điển trong nước nói rằng chữ “nhi” không bao giờ đứng một mình. Nó phải đi kèm với một chữ khác. Như vậy Tết Nhi Đồng giờ đây chỉ còn Tết Nhi! Đúng là chữ nghĩa quái đản, muốn viết gì, nói gì thì nói.

-Bếp/nhà bếp biến thành “bếp ăn”. Thí dụ, “Khám phá bếp ăn trong khách sạn” (VOV ngày 16/11/2017). Thật lạ kỳ! Tiếng Việt trong nước bây giờ dường như có một “bệnh dịch” phải thêm cái đuôi rất vô duyên, thừa thãi vào phía sau. Tôi không hiểu “bếp ăn” là bếp gì? Là nhà bếp để ngồi ăn chăng? Và sẽ có thêm “bếp uống”, “bếp nhậu”…chăng?  Hay đây vừa là nhà bếp vừa là phòng ăn (vì không có phòng ăn riêng)?

-Bích chương (dán lên tường) trở thành Áp-phích

-Biến cải, thay đổi trở thành cải tạo. Thí dụ: Trung Quốc cải tạo bãi đá ngầm thành đảo. Trong nước nên bỏ hai chữa “cải tạo” vì nó gợi lại hình ảnh cả triệu quân-cán-chính VNCH bị “tù cải tạo”.

-Biển, tấm bảng trở thành Pa-nô (Panneau)

-Biểu ngữ trở thành Băng-rôn (Bande de role)

-Bình điện trở thành bình ác quy, nạp điện trở thành sạc (charge)

-Bổ túc, trau dồi (kiến thức) trở thành bồi dưỡng (giống như ăn uống để lấy lại sức sau cơn bệnh)

-Bộ đôi, một đôi, một cặp (hai người) trở thành cặp đôi (bốn người)

-Bộ mặt biến thành diện mạo. Tôi không hiểu tại sao trong nước bây giờ thích dùng những tiếng cầu kỳ. Thí dụ: “Chiếc cầu tạo vẻ đẹp cho thôn làng” biến thành, “Chiếc cầu đem đến diện mạo đẹp cho thôn làng.”

– Bộ mặt, dáng vẻ biến thành ngoại hình. “Cô ta có dáng vẻ đẹp” nay biến thành “ Cô ta có ngoại hình đẹp”. Ai dùng hai chữ “ngoại hình” chắc chắn không được cắp sách đến trường hoặc du học Trung Quốc cho nên tiêm nhiễm tiếng Tàu.

-Buổi trình diễn văn nghệ trở thành show. Ca sĩ hát một lúc hai, ba phòng trà gọi là “chạy show”. Ngày xưa các chiêu đãi viên ở các phòng trà đang tiếp khách này, xin lỗi chạy qua tiếp khách kia gọi là “chạy bàn”.

-Buồn nản, chán đời (depressed) trở thành trầm cảm. Sao dùng chữ khó khăn quá vậy? Nếu tôi là một tâm lý gia, một bệnh nhân tới nói, “Thưa bác sĩ, tôi cảm thấy buồn nản, chán đời” thì tôi hiểu ngay. Nhưng nếu bệnh nhân nói, “Tôi bị trầm cảm” thì tôi sẽ phải hỏi lại, “Ông/bà nói thêm về tình trạng tâm lý của ông/bà thế nào.” Ngoài ra, từ điển Việt Nam trước và sau 1975 không hề có hai chữ “trầm cảm”.

-Buồng lái /phòng lái trở thành cabin. Thậm chí khoang hành khách trên máy bay cũng gọi là cabin (BBC tiếng Việt)

C.

-Ca trực. Tại sao không nói “phiên trực” mà cứ nô lệ ông Tây hoài?

-Cà-phê cứt chồn trở thành cà-phê chồn. Những người đang chế “cà- phê cứt chồn” có lẽ trước 1975 họ chưa hề biết gì về loại cà-phê này cho nên bây giờ mới gọi đó là “cà-phê chồn”.

-Cách chức, bãi chức, cất chức biến thành miễn nhiệm. Trong nước không phân biệt được thế nào là nhiệm vụ thế nào là chức vụ. Nhiệm vụ là các việc hay bổn phận phải làm. Còn chức vụ là quyền hạn, địa vị để làm những việc đó. Thí dụ: Tổng thống là chức vụ. Còn nhiệm vụ của tổng thống là thi hành luật pháp, đối nội đối ngoại để bảo vệ quyền lợi của đất nước trên khắp thế giới…có cả ngàn việc. Ngoài ra, người ta chỉ nói mãn nhiệm kỳ (hết nhiệm kỳ) chử không ai nói miễn nhiệm. Miễn có nghĩa là “không” hay “không phải”. Thí dụ: Miễn thuế là không phải đóng thuế. Miễn dịch là không phải nhập ngũ. Miễn tố là không truy tố. Miễn chiến bài là treo bảng không đánh nhau. Miễn lễ là không cần thủ lễ. Do đó, miễn nhiệm có thể gây hiểu lầm là miễn trừ trách nhiệm cho ai đó.

-Căn bản, chính yếu biến thành cơ bản. Hai tiếng cơ bản được dùng tràn lan trong mọi lãnh vực. Thí dụ: “Mọi việc gần như /hầu như đã hoàn thành”, bây giờ trong nước, từ ông lớn tới nhà quê đến con nít đều nói, “Mọi việc cơ bản đã hoàn thành.” Giống như ông “Thạc Sĩ” nói chuyện vậy. Nhức đầu quá!

-Căn nhà trở thành căn hộ. Căn nhà đắt giá trở thành căn hộ cao cấp. Gia đình trở thành hộ dân. Nghe lạ hoắc, giống như người Tàu nói chuyện với nhau. “Gia đình tôi có bốn người” nay biến thành “Căn hộ tôi/hộ dân tôi có bốn người!” Đúng là tiếng Việt của một hành tinh xa lạ.

-Cảng bốc dỡ các kiện hàng trở thành cảng container. Cả nước có cả mấy chục ngàn ông tiến sĩ mà không ai biết dịch “container” là thùng chứa, thùng hàng, kiện hàng.

-Căng thẳng thần kinh trở thành stress. “Gác chân lên tường 10 phút mỗi ngày để xả stress” (VnExpress)

Nói như thế người ta mới nể vì tưởng mình là dân Mỹ, hoặc các chữ “căng thẳng thần kinh/căng thẳng đầu óc” đã bị xóa mất trong ngôn ngữ Việt Nam?

-Cao cấp trở thành cấp cao (BBC tiếng Việt): Cố vấn cấp cao. (Thích đảo ngược chữ nghĩa để làm ra vẻ mình khác đời)

-Cao Học (Master Degree) trở thành Thạc Sĩ (Agregé) trên Tiến Sĩ. Trước 1975, muốn có bằng Thạc Sĩ, sau khi đậu bằng Tiến Sĩ (Doctor) phải thi để trở thành Giáo Sư Thực Thụ của các đại học. Miền Nam trước 1975 chỉ có vài giáo sư Thạc Sĩ như GS. Vũ Văn Mẫu, GS. Nguyễn Cao Hách, GS. Vũ Quốc Thúc, GS. Phạm Biểu Tâm và Giáo Sư Phạm Hoàng Hộ nhưng Tiến Sĩ thì khá nhiều.  Ngày nay, ở Việt Nam, hang cùng ngõ hẻm, xã ấp nhan nhản Thạc Sĩ. Ngày xưa “Ra ngõ gặp anh hùng”. Ngày nay “Ra ngõ gặp Thạc Sĩ”. Thật kinh hoàng!

-Cầu bắc qua sông hay cầu vượt sông? Hiện nay các cây cầu bắc qua sông, qua eo biển đều biến thành “cầu vượt sông, cầu vượt biển”. Xin thưa, vượt sông hay vượt biển là bơi hay dùng ghe, thuyền để từ bờ này qua bờ kia. Còn bắc là bắc cầu. Không thể nói “cầu vượt suối” mà phải nói “cầu bắc qua con suối, bắc qua con lạch, bắc qua con sông”, hoặc “cầu nối hai bờ sông, hai bờ kênh, hai bờ suối”. Hình như sau năm 1975, trong nước không được học hành cẩn thận về Việt Văn hoặc học toàn là chính trị về chủ nghĩa Mác-Lê cho nên không biết sách vở của tổ tiên nói gì, bèn sáng chế ra chữ mới, nhưng sáng chế tầm bậy. Cả nước Việt Nam bây giờ, từ trí thức tới bà già, con nít, bán hàng rong, xe ôm…  ai cũng giỏi về ngôn ngữ chính trị nhưng hoàn toàn không biết gì về văn chương, thơ phú, chữ nghĩa rất phổ thông trước đây của cha ông.

-Cầu thủ nước ngoài trở thành ngoại binh. Thí dụ: “Ngoại binh nổ súng, Sài Gòn FC quật ngã SHB Đà Nẵng” (Đài Tiếng Nói Việt Nam VOV). Đọc tiêu đề giật mình tưởng lính Nga, lính Mỹ, lính Tàu tiến vào tấn công Việt Nam.

-Cặp tức hai người trở thành cặp đôi=bốn người. Nếu có học sẽ nói bộ đôi /một đôitức hai người. Vì không có học cho nên nói cặp đôi tức bốn người. Xin nhớ cho đôilà hai người như đôi bạn, đôi lứa, đôi nơi, đôi ngả. Cặp cũng là hai người. Cặp gà=hai con gà, cặp bánh chưng=hai chiếc bánh chưng, đóng cặp=hai tài tử thường đóng chung với nhau. Như thế, “cặp đôi” là bốn người chứ không phải hai người.

-Câu độc giả, câu khách trở thành câu view. Lai căng mất gốc.

-Cây trở thành cây xanh. Trồng cây trở thành trồng cây xanh. Chặt cây trở thành chặt cây xanh.  Công viên biến thành “công viên xanh”. Trên công viên này chúng ta thấy rất nhiều hoa đỏ, hoa tím, hoa vàng, hoa trắng…như thế không biết có đúng là “công viên xanh” không? Đúng là tiếng Việt đổi đời và bát nháo! Nếu theo đúng loại tiếng Việt đổi đời này thì phải nói: Chúng tôi vừa trồng 100 cây phượng xanh, 50 cây cau xanh, 50 cây dừa xanh và khoảng 10 cây chuối xanh. Rồi các loại cây ăn trái như ổi, nhãn, soài, đu đủ…trở thành “cây trồng”. Đúng là loại tiếng Việt điên khùng. Cây nào mà chẳng phải trồng. Thậm chí hành, ớt, tỏi, cũng phải trồng. Thêm chữ “trồng” là điên rồ.

-Cây cảnh, cây kiểng trở thành bonsai. Nếu cây trồng trong vườn, công viên cắt tỉa theo kiểu cây cảnh/kiểng thì không thể gọi là bonsai vì bon sailà bồn tài – nghĩa là “trồng trong chậu”. Bồn là chậu, tài là trồng.

-Champa tức Người Chàm, dân tộc Chàm có cả ngàn năm, nay cắt cụt chỉ còn “người Chăm”. Đúng là tiếng Việt đổi đời!

-Chảo không dính trở thành chảo chống dính. Trong nước cái gì cũngchống, Chẳng hạn, thay vì nói, phòng ngừa ung thư lại nói phòng chống ung thư. Thay vì nói bài trừ ma túy lại nói phòng chống ma túy tức chỉ phòng ngừa và chống lại chứ không bài trừ, tiêu diệt. Rồi “Người dân làm thang sắt để tránh lấn chiếm vỉa hè” trở thành “Làm thang sắt chống lấn chiếm vỉa hè”. (Báo Thanh Niên) Cũng giống như “Tôi đội nón để tránh nắng/che mưa nắng” nay trở thành “Tôi đội nón để chống nắng”. Thật ngu đần! Làm sao chống được nắng? Chỉ có che nắng hoặc tránh nắng mà thôi.

-Chạy tin giật gân/đưa tin giật gân/ đưa lên tin hàng đầu trở thành chạy tít, giựt tít.

-Chết trở thành tử vong. Tai nạn làm bốn người chết trở thành tai nạn khiến bốn người tử vong. Nói vậy mới tỏ ra mình giỏi tiếng Tàu à quên “tiếng Trung”.

-Chết bất ngờ, chết đột ngột trở thành đột tử. Ngã quỵ, ngất xỉu trở thành đột qụy. Thích dùng chữ nghĩa khó khăn mà kêu gào tiếng Việt trong sáng.

-Chết đuối trở thành đuối nước. Cả ngàn năm nay cha ông mình, văn chương đều dùng hai chữ “chết đuối” sao bây giờ bịa đặt thêm để làm gì? Đổi chết đuối ra đuối nước có làm cho đất nước mình biến thành Mỹ, Âu Châu, Nhật Bản không? Một trăm năm nữa cũng chưa chắc bằng Tân Gia Ba. Hãy đổi đầu óc, lối sống sao cho đàng hoàng, tử tế, chân thật và có trách nhiệm. Đừng làm xáo trộn gia tài ngôn ngữ của tổ tiên.

-Chi tiền, trả tiền trở thành chi trả. Sao rắc rối quá vậy?

-Chiến cụ, vật dụng chiến tranh trở thành khí tài. Từ điển Việt Nam trong nước không có danh từ “khí tài”.

-Chính sửa, cắt xén trở thành photoshop

-Cho lãnh sự tiếp xúc/gặp gỡ trở thành “tiếp xúc lãnh sự” (VOA, BBC và các bản tin trong nước). Đúng là tiếng Việt đổi đời.

-Cho máy chạy lại, mở máy lại (restart) trở thành tái khởi động. Đúng là dốt hay nói chữ.

-Choáng váng, choáng ngợp chỉ còn choáng. Bát nháo quá đỗi! Đây là ngôn ngữ của bọn đứng bến, mánh mung hay buôn lậu. Thế nhưng loại chữ bát nháo này lại được phổ biến lan tràn trên các diễn đàn Yahoogroupsở hải ngoại. Nếu chỉ nói “choáng” thì không biết “choáng” nào?  Choáng váng là đầu óc đau và quay cuồng. Còn choáng ngợp là bị vây phủ bởi hình ảnh, sự trưng bày, sự giàu sang…khiến người ngắm nhìn gần như say mê.

-Chữ nghĩa trở thành con chữ. Thí dụ: Nhà văn bắt đầu từ những con chữ. Nếu thế thì các triết gia bắt đầu từ những con tư tưởng. Các nhà tâm lý bắt đầu từ con phân tích (sự phân tích)

-Chưa đầy đủ, còn thiếu sót, còn nhiều khuyết điểm trở thành bất cập. Đọc đoạn văn “Việc xử lý xe quá tải vẫn còn nhiều bất cập” tôi thật sự không hiểu người viết muốn gì. Trong nước thích dùng những chữ “bí hiểm” chỉ có mình hiểu, không ai hiểu cả hoặc để che dấu sự thật. Chẳng hạn Miền Nam trước đây giảng dạy môn Việt Văn (Vietnamese Language) cho học sinh từ Tiểu Học tới Trung Học. Ngày nay các ông trong nước đổi thành Ngữ Văn. Nhưng định nghĩa thế nào là Ngữ Văn thì giải thích lung tung. Một số giải thích:  “Ngữ Văn”: Ngữ là ngôn ngữ (Language), Văn là văn học (Literature) là nghành học nghiên cứu về ngôn ngữ và văn học Việt Nam. Trong khi đó Ô. Phó Giáo Sư Tiến Sĩ Đỗ Ngọc Thống lại nói rằng đó là môn giống như đang được giảng dạy ở Trung Quốc, “Chúng tôi lấy tên Ngữ Văn vì cho rằng nó có thể bao quát chung cho cả ngữ và văn.” Giải thích như ông này thì thà không giải thích còn hơn. Ngữ văn là ngữ và văn thì chẳng khác nào văn chương là văn và chương. Thế mà cũng khoe bằng Tiến Sĩ. Đã bao quát nghĩa là bao gồm rồi, lại còn chung. Ông này nên học lại Việt Văn bậc Trung Học.

-Chứng tỏ được trở thành khẳng định. Thí dụ: Thay vì nói,”Diễn viên X chứng tỏ được tài năng của mình” lại nói, “Diễn viên X đã khẳng địnhđược tài năng”. Đúng là ngôn ngữ lộn sòng. Khẳng định là xác định một cách mạnh mẽ một sự kiện, một lời tuyên bố. Còn tài năng thì phải chứng tỏ cho người ta thấy.

-Chương trình giảng dạy trở thành giáo trình. Nghe nói thấy mà mệt!

-Chương trình truyền hình, đài truyền hình trở thành sóng truyền hình. Thí dụ, “Cô bé 12 tuổi lên sóng truyền hình. (Nhật Báo Calitoday, San Jose ngày 24/10/2017). Trong đời, tôi chưa bao giờ nghe nói, “sóng truyền hình” mà chỉ nghe nói chương trình phát thanh sẽ được truyền đi trên làn sóng, chương trình phỏng vấn sẽ được phát hình vào lúc…. Bài này lấy nguyên bản tin và hình ảnh của báo Dân Trí trong nước.

-Chuyển tiếp trở thành trung chuyển. Trạm chuyển tiếp (ga) trở thành trạm trung chuyển.  Hai chữ “chuyển tiếp” nghĩa thật rõ ràng. Chuyển tiếp có nghĩa tạm dừng ở đó rồi tiếp tục đi tới một nơi khác. Sau chương trình đại học cộng đồng (Community College) hai năm, sinh viên  chuyển tiếp(transfer) lên đại học. Nếu dùng hai chữ “trung chuyển” hoàn toàn vô nghĩa. Chúng ta lên xe buýt, tài xế cho chúng ta giấy “transfer” có nghĩa là tới trạm nào đó, chúng ta trình giấy này và có thể đi tiếp mà không phải trả tiền. Xin đừng chế ra chữ mới khó hiểu trong khi chữ cũ đã có sẵn và rõ nghĩa.

-Có thể (possible, may happen) trở thành có khả năng.Thí dụ: Trời có thể mưa trở thành trời có khả năng mưa. Trên diễn đàn của người Việt hải ngoại 25/1/2016: “Trung Quốc có khả năng trả đũa Hoa Kỳ ở Biển Đông”. Tôi không rõ người viết tiêu đề này muốn nói, “Trung Quốc có đủ sức mạnh/khả năng đề trả đũa Hoa Kỳ” hay, “Trung Quốc có thể (possible, may) sẽ trả đũa Hoa Kỳ”. Xin thưa, khả năng (capable) là năng lực của một người. Thí dụ: Ông ta không có khả năng làm việc.

-Có tổ chức, có học, có nghiên cứu, quy củ, đâu vào đó, được huấn luyện kỹ càng, được chỉ bảo trở thành bài bản. Chỗ nào cũng nghe nói “bài bản”. Cả dân nuôi cá, nuôi tôm, trồng cây ăn trái, mò cua bắt ốc cũng nói “bài bản”.

-Cô lập / để riêng ra trở thành cách ly.

-Cô ta có đôi mắt đẹp trở thành Cô ta sở hữu đôi mắt đẹp. Sao nói năng cầu kỳ quá vậy?

-Cổ điển biến thành kinh điển. “Cổ điển” là những cái điển hình của thời cổ bao gồm nhiều lãnh vực như âm nhạc, kịch nghệ, hội họa, điêu khắc…chẳng hạn “trường phái cổ điển”. Còn “kinh điển” chỉ về sách vở, có thể cũ và cũng có thể mới. Hai chữ này không thể dùng lẫn lộn.

-Coi trọng trở thành trọng thị. Tiếp đón long trọng trở thành tiếp đón trọng thị. Xin nhớ cho “thị” là coi, nhìn. Trọng thị là coi trọng. Một buổi lễ không thể là “coi trọng” mà phải là “long trọng” hoặc “trọng thể”.

-Cờ bạc lớn, sát phạt lớn, có tổ chức trở thành đánh bạc quy mô (Báo Tuổi Trẻ). Thật lạ đời, đánh bạc mà cũng quy mô như các sòng bài ở Las Vegas vậy. Đúng là dốt hay nói chữ.

Cỡ lớn, cỡ nhỏ biến thành kích cỡ lớn nhỏ. Tôi không hiểu sao lại phải thêm chữ “kích” vào đây trong khi nói cỡ lớn, cỡ nhỏ là người ta đã hiểu và hiểu cả ngàn năm nay. Nghe các nông dân ở Miền Tây (bây giờ gọi là Nam Bộ) nói hai chữ “kích cỡ” tôi vừa cười vừa rơi nước mắt vì dân Miền Nam trước đây chết hết cả rồi!

-Con đường, đoạn đường biến thành tuyến đường. Xin nhớ cho “tuyến” nghĩa là đường. Thí dụ: Cát tuyến=Đường cắt. Trung tuyến=Đường ở giữa. Trực tuyến=Đường thẳng đứng.

-Con số…nói lên cái gì đó biến thành “con số biết nói”. Đây là loại tiếng Việt thật kém cỏi. Dĩ nhiên con số không bao giờ biết nói. Thế nhưng nhìn vào con số người ta có thể nhận thấy, rút ra một kết luận. Thí dụ: “Nhìn vào số bàn thắng người ta có thể thấy ngay tài năng của cầu thủ A.” hoặc, “Nhìn vào căn nhà chúng ta có thể biết chủ nhân của nó như thế nào.” và không thể viết, “Căn nhà biết nói…” Hiện nay nhóm chữ “Con số biết nói” được dùng lan tràn ở Việt Nam và BBC tiếng Việt. Dùng “Con số biết nói” thì cũng giống như dịch “nameless sorrow” thành “buồn không tên” trong khi nghĩa văn chương của nó là “nỗi buồn vô cớ”.

-Công nhân đổi đời thành lao động. Rồi chủ nhân trở thành người sử dụng lao động. Thí dụ: “Xí nghiệp A có 2000 nhân công” biến thành, “Xí nghiệp A có 2000 lao động”. Trong khi từ điển tiếng Việt trong nước định nghĩa lao động là “Sự khó nhọc đem ra để làm việc như giới lao động”. Do đó “xóm lao động” là khu xóm bao gồm những người làm việc vất vả như phu phen, gánh nước mướn, ở đợ, làm công, làm thợ, buôn gánh bán bưng.

-Công du trở thành thăm chính thức, thăm cấp nhà nước. Chỉ cần nói, thủ tướng…sẽ công du Hoa Kỳ là người ta hiểu rồi…còn bày ra thăm chính thức, thăm cấp nhà nước. Công du (state visit) là đi thăm một quốc gia khác vì việc công, việc của đất nước, việc của chính phủ. Chẳng lẽ ông Chủ Tịch Nước đi chơi, thăm cấp tỉnh, cấp bộ, cấp xã sao? Thật quái đản!

-Cứng rắn chỉ còn “rắn”. Thí dụ: “Tân cố vấn an ninh Mỹ rắn đến đâu?” (BBC Việt Ngữ ngày 24/32018). Đúng là tiếng Việt đổi đời và vô cùng bát nháo. Đây là ngôn ngữ của bọn buôn lậu, mánh mung, đứng bến. Ngoài ra, đây là câu văn què và ấu trĩ. Câu văn mẫu mực phải là, “Chính sách ngoại giao của tân cố vấn an ninh John Bolton cứng rắn/bảo thủ/cực đoan/nguy hiểm đến mức nào?”

-Cuốn phim biến thành “bộ phim”. “Cuốn phim” là chiếu một lần rồi hết. Còn “bộ phim” gồm nhiều “cuốn” phải chiếu nhiều lần. Trong nước muốn nói gì thì nói, muốn viết gì thì viết, không sợ sai và cũng chẳng biết mình sai. Một đất nước thật “vĩ đại”!

D.

-Dân du lịch/đi chơi trở thành phượt thủ (VnExpress). Tôi không hiểu họ lấy chữ “phượt” ở đâu ra. Có thể từ tiếng Miên.

-Dẫn bóng một mình/đi bóng một mình trở thành solo. Trong nước ai cũng giỏi tiếng Anh cả. Thật đáng mừng vì chỉ cần vài chục năm nữa Việt Nam sẽ giống Phi Luật Tân, tiếng Anh là ngôn ngữ chính, tiếng Việt là ngôn ngữ phụ hay thổ ngữ. Thật đau buồn! Tiếng Việt- một ngôn ngữ được tổ tiên sáng tạo, dày công vun đắp, tô bồi với một kho tàng học thuật, văn chương lừng lẫy, nay đang bị tiếng Anh lấn áp, loại bỏ giống như thời thuộc địa vậy.  Nghe các cô các cậu choai choai trên sân khấu ở Việt Nam nói tiếng Mỹ “ba rọi”, trong khi khán giả ở dưới toàn là dân ăn nước mắm, nhe răng cười, tôi cảm thấy tủi hổ cho một đất nước bát nháo, suy đồi quá mức! Tại Mỹ này, trong các buổi lễ, sinh hoạt cộng đồng, ông/bà dẫn chương trình/giới thiệu chương trình nào (MC)  mà nói chen tiếng Anh vào, chắc chắn sẽ bị đuổi khỏi sân khấu vì khinh thường khán giả. Ở hải ngoại người ta biết quý trọng tiếng Việt tại sao trong nước lại chạy theo lai căng, bát nháo, loại bỏ ngôn ngữ của tổ tiên?

-Diện tích trở thành mặt bằng. Thí dụ: Tính diện tích của một hình vuông trở thành tính mặt bằng của một hình vuông. Rồi nào là “máy ủi mặt bằng”. Thật lạ đời! Đã là “mặt bằng” rồi thì con ủi gì nữa? Do đó phải nói, “máy ủi, máy ban đất”. Thuê mướn chỗ trở thành thuê mướn mặt bằng.

-Diễn binh, duyệt binh trở thành diễu binh. Hồi nhỏ tôi nghe người lớn nóidiễu phố nay thì có diễu binh.

-Diễn văn trở thành bài nói. Cái kiểu bịa đặt chữ nghĩa này là muốn “thoát Trung” đây.

-Doanh nhân/doanh gia/công ty trở thành doanh nghiệp (doanh nghiệp là nghề kinh doanh chứ không phải người kinh doanh/doanh gia). Người ta nói, doanh nghiệp, ngư nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp… (nghiệp là nghề).

-Dồn nén, bực tức trở thành bức xúc. Tôi rất khó chịu với hai chữ này. Cứ mỗi lần nghe ai nói “bức xúc” thì chính tôi lại “bức xúc”.

-Du lịch trở thành đi tour (lai căng)

-Du ngoạn, ngắm cảnh, thăm viếng trở thành “tham quan” thích dùng chữ cầu kỳ và trùng lập. Vậy thì, “tham quan ô lại” tức là đi thăm, thăm viếng, đi ngắm một viên chức tham ô, nhũng lạm chăng?

-Dự định /dự trù trở thành dự kiến. Dự định (planned) là chuẩn bị làm gì. Còn dự kiến (foresee) là nhìn thấy trước, biết trước (nhưng chưa chắc đã làm gì). Cả nước và cả hải ngoại nữa có bệnh nói như con vẹt mà không hề suy nghĩ, không hề biết phân biệt đúng-sai. Cứ có bàn phím là đánh máy gửi đi hoặc chuyển tiếp (forward) mà không hề đọc và suy nghĩ kỹ khiến phá nát tiếng Việt.

-Dự báo thời tiết trở thành Dự báo khí tượng thủy văn (dài lòng thòng). Ở Mỹ này người ta dùng hai chữ Dự Báo Thời Tiết cả mấy trăm năm nay mà có cần thay đổi gì đâu. Dự báo thời tiết bao gồm mưa, gió, nóng, lạnh, bão tố, hạn hán, lụt lội, sóng thần, động đất. Dự báo thời tiết bao gồm tất cả, giống như tiệm bán lẻ (retailer) bán cả ngàn thứ, chẳng lẽ phải kê khai hết ra sao?

-Dùng thuốc kích thích trở thành doping. (BBC tiếng Việt rất thích loại tiếng Anh “ba rọi” này)

-Dương Cầm trở thành Piano

-Dưỡng khí trở thành ô-xy. Xin nhắc ông Tây về nước lâu lắm rồi đó.

Đ.

-Đá bóng bây giờ trong nước đổi thành bóng đá như thế là sai. Bởi vì: Đi xem đua ngựa chứ không phải xem ngựa đua. Ngựa đua là con ngựa chạy đua, khác với ngựa thồ, ngựa kéo xe, ngựa để cưỡi.…

Đi xem đua xe chứ không phải đi xem xe đua. Xe đua là xe dùng để đua.

Đi xem đua thuyền chứ không phải đi xem thuyền đua. Thuyền đua là thuyền để đua, khác thuyền chở khách, thuyền câu, thuyền du ngoạn… Vậy đi xem đá bóng đúng hơn là đi xem bóng đá. Bóng đá là quả bóng để đá. Nó chưa phải là môn thể thao. Do đó gọi “túc cầu” là đúng. Ví dụ: Tổng Cuộc Túc Cầu Thế Giới, Giải Túc Cầu Thế Giới, Giải Túc Cầu Các Câu Lạc Bộ, Giải Túc Cầu Thanh Niên/Giải Đá Bóng Thanh Niên….

-Đá dở, đá kém, để mất bóng (bóng tròn) trở thành xử lý bóng không tốt. Trong nước cái gì cũng xử lý. Tử hình, bắt giam, giải quyết công việc cũng gọi là xử lý. Lọc chất thải cũng gọi là xử lý chât thải. Phơi khô gỗ để làm gì đó cũng gọi là xử lý gỗ. Xén vỏ cứng trên đầu hạt sen để hạt sen có thể nảy mầm cũng gọi là xử lý. Giải tỏa hàng quán choán lề đường cũng gọi là xử lý. Đúng là loại ngôn ngữ hỗn loạn điên khùng.

-Đá phạt đển trở thành đá penalty (Tây ba rọi). Luân phiên đá phạt đềntrở thành đá luân lưu.

-Đã quyết định, dứt khoát quyết định trở thành chốt (như đóng chốt khi giao chiến). ”Chưa chốt án cầu thủ SLNA đấm gãy mũi đồng nghiệp” (VOV). Rồi, “Thủ tướng chốtquyết định nghỉ Tết tám ngày”. Đúng là ngôn ngữ điên khùng. Câu văn đơn giản chỉ là, “Chưa quyết định trừng phạt cầu thủ Sông Lam Nghệ An đấm gẫy mũi đồng nghiệp”, “Thủ tướng đã quyết định nghỉ Tết tám ngày”.

-Đã từng có bệnh, mắc bệnh trở thành tiền sử có bệnh (Tiền sử là thời kỳ ăn lông ở lỗ)

-Đài Truyền Hình Việt Nam trở thành Kênh Truyền Hình Việt Nam. Nghe tới ”kênh” cứ tưởng Kênh Nhiêu Lộc, Kênh Xáng Xà No, Kênh Vĩnh Tế. Nếu qua tới Mỹ, Đài Truyền Hình CNN của người ta mà nói Kênh Truyền Hình CNN, chắc người ta đuổi về nước quá.

-Đấm bóp, nghề đấm bóp, xoa bóp trở thành Mát-xa (Massage).

-Đáng ghi nhớ, đáng nhớ, lưu luyến, thích thú, lưu lại nhiều kỷ niệm trở thành ấn tượng. Ớ Việt Nam bây giờ cái gì cũng ấn tượng, hoành tráng… cả nước nói như những con vẹt và ngôn ngữ rất nghèo nàn, rập khuôn.

-Đánh cá trở thành đánh bắt. Thí dụ: “Một số tàu cá Philippines quay lại đánh bắt ở bãi cạn Scarborough”. (BBC Việt Ngữ). Đánh cá là dùng lưới. Còn bắt cá là dùng tay. Tôi đồng ý là ở vùng nông thôn, người ta vừa đánh cá vừa bắt cá ở đồng ruộng. Thế nhưng ở Bãi Cạn Scarborough biển cả mênh mông, sóng to gió lớn làm sao có thể lội xuống biển để “bắt” cá được? Tiếng Việt trong nước bây giờ có tệ nạn là thêm cái đuôi dư thừa vào. Trong khi một số khác lại cắt cụt nghe khó chịu vô cùng, như: lệ phí chỉ còn phí, chuyên môn/chuyên nghành chỉ còn chuyên, nhi đồng chỉ còn nhi, đội tuyển chỉ còn tuyển, tiêu chuẩn chỉ còn chuẩn  như: “Xây dựng trường và đào tạo theo chuẩn Hoa Kỳ” (Báo Tuổi Trẻ), máy bay săn tàu ngầm chỉ còn máy bay săn ngầm(trong khi đó lại nói  tàu ngầm Kilo mà không nói ngầm Kilo), kinh khủng chỉ cònkhủng, rẻ như bèo chỉ còn bèo…Với cái kiểu cắt cụt tiếng Việt như thế này chỉ vài năm nữa thôi bánh bao chỉ còn bao, bánh hỏi chỉ còn hỏi, bánh chưng chỉ còn chưng, lợn quay/heo quay chỉ còn quay và xe bò chỉ còn bò. Thật bát nháo quá đỗi!

-Đánh thuế trở thành áp thuế. Thí dụ: “Trump muốn áp thuế nhập khẩu Mexico để trả tiền xây tường” (BBC Việt Ngữ). Về thuế thì chỉ có: đánh thuế, tăng thuế, giảm thuế…làm gì có áp thuế?  Câu văn đơn giản chỉ là,

“ Ô. Trump muốn đánh thuế hàng nhập cảng từ Mễ Tây Cơ để lấy tiền xây tường”. Nhưng khi nói “áp đặt” tức đặt để, ban hành, áp dụng một cái gì không hợp lý, chẳng hạn: Euro đã áp đặt một thuế xuất không hợp lý trên hàng nhập cảng từ Việt Nam.

-Đạt đúng chỉ tiêu, thỏa mãn điều kiện trở thành đạt tiêu chí

-Đau dữ dội, đau quặn thắt (acute pain) trở thành cấp tính. Thí dụ: Đau bụng dữ dội biến thành đau bụng cấp tính.

-Đau lòng trở thành đắng lòng. Như vậy câu thơ “Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc” của Bà Huyện Thanh Quan sẽ trở thành, “Nhớ nước đắng lòngcon cuốc cuốc”.

-Đề nghị trở thành đề xuất. Đề nghị là một ý kiến đưa ra để thảo luận, xem xét. Còn đề xuất chỉ là một ý kiến đưa ra.

-Đẹp lôi cuốn, đẹp hấp dẫn trở thành đẹp khó cưỡng (vì khó cưỡng cho nên có thể ôm chầm lấy hoặc hiếp dâm người ta)

-Đặc điểm, điểm nổi bật, điểm gây chú ý, điểm chính trở thành “điểm nhấn”. Thí dụ, thay vì nói, “Thắng cảnh/địa điểm nổi bật (land mark) của Thành Phố Việt Trì là Công Viên Văn Lang” lại nói, “ Điểm nhấn của Thành Phố Việt Trì là Công Viên Văn Lang”. Xin nhớ “điểm nhấn” là điểm nhấn mạnh trong một bài diễn văn, lời trình bày, bài giảng v.v.

-Điểm tối thiểu, điểm thấp nhất (để xét tuyển) biến thành điểm sàn. Trình độ Việt ngữ quá thấp kém.

-Điểm thi đậu vào các đại học biến thành “điểm chuẩn của một số trường đại học”. Tôi thật tình không hiểu “điểm chuẩn” là điểm gì. Còn “điểm thi đậu” thì tôi hiểu ngay. Đúng là tiếng Việt ‘tự biên tự diễn” điên khùng. Tôi không hiểu tại sao việc thi tuyển vào các đại học ở Việt Nam biến thành “quốc sự” cả nước bàn tán. Trong khi đó ở Mỹ này mỗi năm cả triệu học sinh thi vào đại học mà báo chí có nói gì đâu. Đây là chuyện nhỏ, chuyện riêng của học sinh, không phải quốc gia đại sự. Mỗi trường có tiêu chuẩn lựa chọn riêng. Không đủ điểm thì học trường khác, kêu ca cái gì? Điểm thi kém, thành tích kém mà đòi vào các trường danh tiếng của Mỹ thì…con của tổng thống cũng không được.

-Điều dưỡng, y tá trở thành hộ lý (giống như để giải quyết sinh lý cho người ta)

-Điều khiển /điều hòa trở thành điều tiết như điều tiết giao thông. Trong khi từ điển Việt Nam định nghĩa điều tiết là tiết chế, điều chỉnh sao cho vừa như cách ăn uống, mắt, làm việc, tình dục quá độ v.v. Điều tiết không hề có nghĩa là điều khiển.

-Điều tra, thẩm vấn, lấy cung trở thành làm việc. “Công an mời ‘người tình’ cô gái chết lõa thể lên làm việc” (VOV).

-Đỡ đầu, bao che trở thành bảo kê giống như “bảo tiêu” trong các phim bộ Hồng Kông.

-Đoạn phim ngắn, thu hình ngắn trở thành video clip (Hai chữ này lan tràn trên các diễn đàn ở hải ngoại)

-Đối tượng: Bây giờ trong nước hai chữ “đối tượng” được dùng tràn lan, vô tội vạ. Cái gì cũng “đối tượng” và không hiểu nghĩa hai chữ “đối tượng” là gì. Thí dụ: “Cảnh sát giao thông Đắk Nông đã phát hiện, bắt giữ bảy đối tượng trộm cắp xe máy.”, thay vì viết, “Cảnh sát giao thông Đắk Nông đã phát hiện, bắt giữ bảy kẻ/ bảy tên trộm cắp xe máy.” (VietnamPlus ngày 2/3/2018). Rồi nào là, “khả năng tiếp cận (Hồ Hoàn Kiếm) của các đối tượng.” Thực ra câu văn đơn giản chỉ là, “để cho mọi người có thể đến ngắm cảnh Hồ Hoàn Kiếm”. Rồi “Đang ngồi chơi tại quán bị mấy thanh niên lạ mặt tới tấn công” cũng biến thành “bị mấy đối tượng tới tấn công”. Rồi “nhóm người đập phá xe cộ” biến thành “nhóm đối tượng đập phá xe cộ”. Đọc những câu văn trên thấy nhức đầu, vô nghĩa và nặng nề vô cùng. Tôi chưa từng thấy văn chương Việt Nam từ cổ chí kim lại có lối viết văn quái đản đến như vậy. Theo từ điển, “đối tượng” là người hay vật mà mình chú ý, nhắm tới. Thí dụ 1: “Sau khi xem xét hồ sơ, thì Nguyễn Văn A là đối tượng cần phải theo dõi.” Thí dụ 2: “ Căn cứ vào điều kiện chọn chồng của cô ta, thì cậu A, B, C là đối tượng mà cô ta có thể nhắm tới.” Ngu dốt đi cày, đi cấy cũng hỏng việc mà cầm bút, viết văn sẽ là thảm họa cho đất nước.

-Đối xử nhân đạo, đối xử có tình người biến thành đối xử nhân văn. Theo từ điển Tiếng Việt trong nước xuất bản sau 1975 thì nhân văn là văn minh loài người, hoàn toàn không có nghĩa là nhân đạo, tình người. Nói tóm lại, trong nước muốn nói gì thì nói, muốn viết gì thì viết mà không cần tra cứu sách vở, từ điển gì cả.

-Đội Tuyển Việt Nam trở thành Tuyển Việt Nam

-Đội Tuyển Ba Tây trở thành Tuyển Ba Tây

-Đổi giống (đàn ông thành đàn bà) trở thành chuyển giới. Giống là giống đực, giống cái. Còn giới là giới hạn, sự ngăn cấm (giới luật, biên giới). Từ ngàn năm tới giờ người ta nói “giống đực, giống cái”, hoặc “phái nam”, “phái nữ”, không ai nói “giới đực, giới cái”.

-“Đơn vị sự nghiệp công lập”. Đọc tên của đơn vị/tổ chức này tôi nhức đầu quá và không hiểu nó là đơn vị/tổ chức gì. Sau khi truy cứu thì mới thấy trong nước họ định nghĩa “đơn vị sự nghiệp công lập” như sau:  “Là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của nhà nước/chính phủ, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội. Thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân. Cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước (Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức).  Đơn vị sự nghiệp công lập là những đơn vị thuộc sở hữu nhà nước. Được nhà nước cấp kinh phí khi mới thành lập, lãnh đạo của các đơn vị này do cơ quan chức năng của nhà nước bổ nhiệm hoặc bãi miễn như Viện Hàn Lâm Khoa Học- Xã Hội Việt nam, Viện Hàn Lâm Khoa Học và Công Nghệ Việt Nam, Thông Tấn Xã Việt Nam.”

Nếu theo đúng định nghĩa này thì đây là những cơ quan tự trị, công quản hay cơ quan ủy thác để làm một nhiệm vụ gì đó do chính quyền giao. Đúng là về Việt Nam, cần phải có thông dịch viên giải thích lòng vòng mới hiểu nổi “tiếng Việt đổi đời” bây giờ. Còn “đơn vị sự nghiệp ngoài công lập” là những đơn vị do các tổ chức hoặc cá nhân góp vốn thành lập như các trường dân lập, tư thục, bệnh viện tư nhân, phòng công chứng tư…Đúng là dốt hay nói chữ. Đây chỉ là các “tổ chức tư nhân” nhưng vì trong chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa người ta ngại dùng hai chữ “tư nhân” cho nên nói quanh co và chẳng ai hiểu gì cả. Thế mà cả nước cứ nói, nói như con vẹt mê sảng vậy!

-Đóng thêm bốn chiếc tàu trở thành đóng mới bốn chiếc tàu. Trồng cây cao-su cũng là trồng mới. Đúng là tiếng Việt điên khùng. Nếu loại tiếng Việt điên khùng này tiếp tục lan tràn, trong tương lai trẻ con sẽ nói, “Mẹ cháu vừa nấu mới nồi cơm”. “Bố cháu vừa mua mới mấy chiếc tủ”, “Bà cháu vừa gói mới mấy chiếc bánh chưng”.  VietnamPlus ngày 15/3/2107: “Bất chấp dư luận, Trung Quốc vẫn xây dựng mới trái phép ở Hoàng Sa”. Câu văn không điên khùng và bát nháo sẽ là, “Trung Quốc xây dựng những công trình mới tại Hoàng Sa.” Báo Tuổi Trẻ đúng đắn hơn khi đưa tin, “Trung Quốc xây thêm căn cứ mới ở Hoàng Sa”

-Đóng vai biến thành nhập vai. Thậm chí đóng giả cũng biến thành nhập vai. Thí dụ: “Bố nhập vai khách làng chơi giải cứu con gái trong động quỷ.” Đúng là văn chương bát nháo, ngu dốt, chế bậy. Đúng ra phải nói, “Bố đóng giả khách làng chơi để cứu con gái trong động quỷ”. Ngoài ra “nhập vai” có nghĩa là đóng xuất sắc, xuất thần khi thủ một vai nào đó trong một vở tuồng, khác với đóng vai.

-Đồng bạc Việt Nam, giấy bạc Việt Nam trở thành tiền Đồng (BBC tiếng Việt)

-Đột ngột, bất ngờ trở thành đột biến. Thí dụ: “Giá vàng tăng bất ngờ” trở thành “Giá vàng tăng đột biến”. Xin nhớ cho”đột biến” là một tình thế bỗng nhiên thay đổi, rẽ sang một hướng khác. Đột biến nói đến sự khủng hoảng. Khi người ta nói “có biến” hay “biến động” tức tình hình có thể là một cuộc đảo chính, lật đổ, kéo quân về làm phản. Còn “bất ngờ” chỉ là sự không dự liệu và tiên đoán trước. Thí dụ: “Cháu nó bất ngờ đổi ý kiến không làm cho hãng ấy nữa”. Ngu dốt mà cầm bút làm xáo trộn và phá hoại ý nghĩa của ngôn ngữ đã có cả ngàn năm nay.

-Đưa khách. Thí dụ: Chuyến phà “đưa khách” sang sông trở thành “nhả khách”. “Một chuyến phà khác mới nhả khách qua bên kia sông Đồng Nai.” Thật không thể tưởng lại có một thứ tiếng Việt ngu dốt và bát nháo đến như vậy!

-Đứng đầu, hàng đầu trở thành top (lai căng mất gốc)

-Đường trở thành phố. Trong nước không phân biệt được thế nào là phố, thế nào là đường vì thế đã dịch “Wall Street” thành”Phố U-ôn”. Đây là khu thương mại, tài chính của Mỹ nằm trên “Đường Wall”chứ nó không phải “Phố U-ôn”. Theo từ điển Việt Nam ở trong nước “phố” là “nhà ở thành thị” do đó người ta thường nói “một khu phố”, “một dãy phố”. Vậy “phố” không phải là “đường”. Thí dụ: Đường Trần Hưng Đạo trên đó có nhiều dãy phố buôn bán nhưng không vì thế mà gọi cả con Đường Trần Hưng Đạo là “Phố Trần Hưng Đạo”.

-Đường giây thông báo khẩn cấp/đường giây ứng trực 24/24 trở thànhđường giây nóng. Trong nước cái gì cũng nóng, ghế nóng, thưởng nóng, tin nóng, bắt nóng…đúng là loại ngôn ngữ điên khùng!

-Đường hầm trở thành hầm. Đường hầm Thủ Thiêm trở thành hầm Thủ Thiêm. Xin nhớ cho đường hầm khác với hầm. Đường hầm là con đường đào xuyên dưới đất. Còn hầm là một cái hố đào xâu xuống đất để trú ẩn hay cất chứa cái gì như hầm chứa vũ khí.  Báo chí trong nước toàn những người “can đảm” muốn viết gì thì viết và không sợ người ta chê cười. Nghĩ thật đáng sợ! Nguyên do chỉ vì đất nước không có một tổ chức tư nhân hay cơ quan nào giám sát, dòm ngó để phê bình tư cách đạo đức và trình độ văn hóa của báo chí. Tại Hoa Kỳ này, báo chí hay đài truyền hình nào mà “ăn nói”, viết theo kiểu như vậy thì chỉ có nước về nhà xin đi làm bồi bàn hay lau chùi quét dọn. Các bài phóng sự của các ký giả gạo cội gửi về đều có chủ bút (editor) duyệt lại từ nội dung tới văn chương chứ không phải gửi về là đăng liền. Cứ nhìn vào phần cuối bản tin của AP, AFP, Reuters, UPI…sẽ thấy. Ôi buồn cho đất nước “Ngàn năm văn hiến”! Văn hiến không có nghĩa là có nhiều gái đẹp thi Hoa Hậu Hoàn Vũ, hay người mẫu nhố nhăng quảng cáo quần nọ áo kia, mà là văn chương và các tác phẩm văn học và nhất là con người sống sao cho thanh cao, khí phách. Văn hiến cũng không có nghĩa là trùng tu lại một số đình chùa, cung điện, miếu mạo để làm nơi hấp dẫn du lịch để kiếm tiền…mà là làm sao nối gót và bồi đắp gia tài văn học của tổ tiên.

-Đường lối, ngõ ngách ngoại giao trở thành kênh ngoại giao. Trong nước không rành tiếng Anh cho nên thấy chữ channel bèn dịch là kênhtrong khi channel có rất nhiều nghĩa. Thí dụ: TV channel là đài truyền hình (a station) chứ không phải kênh truyền hình. Tiếng Anh tồi mới dịch “diplomatic channel” là “kênh ngoại giao”. Nó là đường lối, ngõ ngách ngoại giao bao gồm thương thảo trực tiếp, mật đàm hay thông qua trung gian của nước thứ ba.

G.

-Gái vị thành niên rửng mỡ trở thành hot teen

-Gái xinh, gái nhí nhảnh trở thành “hot girl” trong khi “hot girl” là gái trông gợi dục, gái trông hấp dẫn về thể xác (thường ăn mặc hở hang, phô bày thân thể quá mức, cử chỉ lả lơi mời mọc). Cả trong trường học bây giờ cũng có “hot girl”. Đúng là ngu dốt mà thích dùng tiếng Anh để tỏ ra đây là Mỹ. Báo Thanh Niên ngày 8/3/2017 đi một tiêu đề, “Quan lộ thần tốc của ‘hot girl’ Thanh Hóa”. Một nhân viên giữ chức vụ Trưởng Phòng Quản Lý Nhà và Thị Trường Bất Động Sản, cho dù có tội mà dùng danh từ “hot girl” để thóa mạ người ta thì đúng là một nền báo chí bát nháo, không có học.

-Gái gọi, đĩ đực để phục vụ cho các ông/bà nhiều tiền lắm của trở thành “dàn phi công trẻ” (bài của Vũ Hạnh trên Đài Tiếng Nói Việt Nam). Đây là loại tiếng lóng nhưng xúc phạm tới các phi công dân sự, quân sự là một nghề nghiệp cao quý, nhất là lại được đăng trên một tờ báo là tiếng nói tiêu biểu của đất nước. Nếu loại tiếng lóng bẩn thỉu này cứ được tiếp tục sử dụng lan tràn thì chúng ta sẽ hiểu câu nói này như thế nào? “VietJet vừa hoàn tất việc đào tạo một dàn phi công trẻ.”

-Gần gũi, giao tiếp, tiếp xúc, đến gần trở thành tiếp cận. Khi Ô. Tillerson- Bộ Trưởng Ngoại Giao Hòa Kỳ thăm các nước Nam Hàn, Nhật Bản đã không cho báo chí tháp tùng và không tiếp xúc với báo chí, bèn được các trang tin BBC và VOA nói rằng “không được tiếp cận”. Đúng là ngôn ngữ bát nháo, dốt thường hay nói chữ và có khi không hiểu mình viết gì.

-Gặp gỡ, trao đổi biến thành giao lưu. Hai đoàn thể, đội bóng của hai quốc gia đấu giao hữu hay gặp gỡ thân mật nay được dùng bằng hai chữ “giao lưu” thật khó hiểu. Trước đây Miền Nam thường dùng hai chữ “trao đổi văn hóa” tức bạn trình bày nét văn hóa của bạn, còn tôi thì trình bày nét văn hóa của tôi…trong một buổi sinh hoạt ngoài trời, buổi gặp gỡ nào đó hay một buổi trình diễn trên sân khấu.

-Gây giống trở thành nhân giống. Gây giống là giữ gìn và gia tăng giống của một loại cây hay sinh vật nào đó qua một tiến trình khó khăn, có nghiên cứu chứ không phải cứ muốn tăng lên là tăng, muốn nhân lên là nhân.

-Ghi danh, ghi tên trở thành đăng ký. Thí dụ: Ghi danh dự thi, ghi tên ứng cử. Còn đăng ký, đăng bạ là ghi tên vào sổ bộ. Thí dụ: Đăng ký, đăng bạ xe gắn máy.

-Giá rẻ như bèo/giá rẻ mạt trở thành bèo. “Lương tiếp viên khủng hay bèo”. Rồi Báo Tuổi Trẻ, “Quảng Ninh chấn chỉnh tour du lịch giá bèo.” Đây là ngôn ngữ của loại lưu manh đứng bến nói chuyện với nhau. Vừa lai căng, vừa bát nháo. Ngôn ngữ đứng đắn phải là, “Quảng Ninh chấn chỉnh lại các chuyến du lịch giá quá rẻ”.

-Giá vé máy bay mức cao nhất và thấp nhất biến thành giá trần, giá sàn hàng không (VietnamPlus). Câu văn điên khùng ở chỗ là, chỉ có vé máy bay chứ làm gì có vé hàng không. Hàng không là ngành chuyển vận bằng máy bay. Hàng hải là ngành chuyển vận bằng đường biển. Ngoài ra “giá trần” làm cho người ta liên tưởng tới “giá trần”, “hành trần” để ăn phở. Rồi cao độ tối đa (maximum altitude) của máy bay trở thành “trần bay”.

Trong nước bây giờ cái gì cũng trần và sàn. Những danh từ như cao nhất, thấp nhất đã bị xóa trong từ điển Việt Ngữ.

-Gia đình trở thành hộ dân. Gia đình tôi có bốn người trở thành “Hộ dân tôi có bốn người.”

-Gia súc, gia cầm biến thành vật nuôi. Xin nhớ cho “gia súc” là những con vật nuôi trong nhà như: ngựa, trâu, bò, lợn, dê, cừu. Còn “gia cầm” là gà, vịt, ngan, ngỗng, bồ câu…Còn khi nuôi nhiều để bán như tôm, cá, ếch, rắn, rùa, gà vịt…có thể gọi “Trại Gia Súc” hay “Trại Gia Cầm”.

-Giả danh và giả dạng. Trong nước không phân biệt thế nào là “giả dạng” và thế nào là “giả danh”. Báo Tuổi Trẻ ngày 16/6/2018, “Bắt giữ người giả danh công an kích động gây rối”. Thanh niên này mặc cảnh phục rõ ràng tức giả dạng chứ không phải giả danh. Sau đây là một thí dụ của giả danh: Một người ăn mặc bình thường nhưng đi đâu cũng tự nhận mình là công an hoặc sĩ quan, rồi trưng ra giấy tờ đành hoàng với mục đích lường gạt. Giả danh không cần ăn mặc giống hệt như thật. Còn giả dạng phải ăn mặc giống hệt như thật nhưng là “đồ dỏm”, đồ lường gạt. Người ta thường nói, “Giả dạng thường dân” chứ không ai nói giả danh thường dân.

-Giải trở thành Cup. Giải Túc Cầu/Đá Bóng Thế Giới đã chết và muôn ngàn đời sau chỉ còn World Cup.

-Giải thích, cho biết lý do tại sao trở thành lý giải. “Người Sài Gòn lý giảiviệc tự nguyện trả lại vỉa hè”. Tôi không hiểu tại sao trong nước, đa số vừa nghèo, vừa ít học nhưng rất thích dùng những chữ “đao to búa lớn”.

-Giải túc cầu/đá bóng thế giới trở thành World Cup

-Giải pháp trở thành kịch bản. Thí dụ: Giải pháp nào cho cuộc xung đột Syria trở thành Kịch Bản nào cho Syria. Trong nước, chỗ nào, lãnh vực nào, bài báo nào cũng thấy hai chữ kịch bản, kịch tính giống như phường tuồng, sân khấu vậy. Thậm chí sắp đặt chương trình cho buổi lễ nhậm chức cũng gọi là lên kịch bản, “lên kịch bản cho lễ nhậm chức của Tổng Thống đắc cử Mỹ Donald Trump.” Rồi “Việc phát lộc gây lộn xộn tại chùa Hương không có trong kịch bản” (VietnamPlus) Thật là loại ngôn ngữ quái đản! Thế mà các diễn đàn ở hải ngoại cũng đua nhau chuyển tiếp (forward) loại ngôn ngữ điên khùng này. Nếu là một người có học sẽ viết, “Việc phát lộc gây lộn xộn tại chùa hoàn toàn ngoài ý muốn”.

-Giải phẫu trở thành phẫu thuật.

-Giải phẫu thẩm mỹ, sửa sắc đẹp trở thành “có sự can thiệp của dao kéo”. Đúng là loại ngôn ngữ đường phố, đứng bến. Nếu vui đùa, tếu trong các màn hài hước của mấy anh/chị hề thì được. Còn đưa lên báo chí thì phải đứng đắn, mẫu mực.

-Giải thích, tìm hiểu trở thành giải mã. Giải mã là bẻ khóa mật mã để đọc một tải liệu mã hóa của đối phương. Hiện nay trong nước hai chữ “giải mã” được dùng một cách vô tội vạ, cái gì cũng giải mã. Tìm hiều cuộc đời ai, phân tích một bài diễn văn, một biến động chính trị cũng “giải mã” giống hệt như một người nhà quê không có học, thấy người ta nói gì thì bắt chước theo như một con vẹt và cũng không hiểu chính mình đang nói gì.

-Giải tỏa trở thành giải phóng như giải phóng mặt bằng – giống như đem binh sĩ, xe tăng tấn công vào chiếm cứ một khu vực nào đó. Thuê địa điểm, thuê chỗ trở thànhthuê mặt bằng

-Giảm bớt căng thẳng trở thành hạ nhiệt. “Sau khi Malaysia có những tín hiệu nhằmhạ nhiệt căng thẳng leo thang.” (Báo Tuổi Trẻ) giống như một người bị sốt, nhiệt độ cơ thể giảm dần. Dường như tất cả các báo ở Việt Nam không có chủ nhiệm, chủ bút, trưởng ban đọc lại các bản tin do phóng viên gửi về để cắt xén bớt những câu văn thừa thãi, chỉnh lại văn phạm, cách dùng chữ v.v… mà cứ thấy bài là đăng lên, chẳng cần biết đúng sai.

-Giảm bớt nhân viên/sàng lọc lại nhân viên trở thành tinh giản biên chế. Cứ phải đọc những loại chữ như thế này có ngày nhức đầu mà chết.

-Giao lưu: Quả tình cho tới bây giờ tôi vẫn không hiểu hai chữ “giao lưu” nghĩa là gì mà hiện nay trong nước dùng tràn lan. Thí dụ: “Hai đội bóng Phi Luật Tân và Việt Nam đã giao lưu với nhau”. Hoặc “Giao lưu với phóng viên BBC.” Phải chăng họ muốn nói “Hai đội bóng Phi-Việt đấu giao hữu với nhau?”  và “Trao đổi với phóng viên BBC?” Rồi còn nữa, “Ô. A đã giao lưu với Bà B.” Miền Nam trước đây hai chữ “Giao lưu” chỉ dùng trong lãnh vực văn hóa như: “Giao lưu văn hóa”. Có nghĩa là trong một buổi gặp gỡ nào đó hai bên trình bày những nét văn hóa của mình để giới thiệu cho bên kia biết. Còn hai bên gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi thì nói rõ ra. Nếu dùng hai chữ “giao lưu” chắc sẽ phải đưa người nói vào Nhà Thương Điên Biên Hòa vì người nghe không hiểu gì cả. Đã có một bài viết trên diễn đàn khôi hài rằng ai về Việt Nam bây giờ cần phải có một “thông dịch viên “ giải thích, phiên dịch dùm những danh từ mới rất lạ tai, rất điên khùng, rất khó hiểu và rất bát nháo khiến người nghe xấu hổ như: Xăm xoi chuyên cơ của Tổng Thống Obama, đầu ra đầu vào, mặt mộc, “giàn phi công trẻ” (đĩ đực), chọc khe (đưa bóng xuyên qua hàng phòng vệ đối phương), đẹp khó cưỡng (muốn hãm hiếp người ta), góc khuất của nữ ca sĩ…(giống như rình ở một góc/xó nào để nhìm trộm người ta). Rồi thay vì nói, “Bộ đội được huấn luyện rất tinh xảo, rất thuần thục” lại nói, “ Bộ đội được huấn luyện rất bài bản.” Hai chữ “bài bản” còn có nghĩa xấu, thí dụ: “Con nhỏ đó (cô gái điếm đó) nó rất bài bản” tức cô này rất rành nghề: “ Vành ngoài bảy chữ, vành trong tám nghề” để chiều khách làng chơi (Kiều). Rồi phê bình, chỉ trích biến thành “ném đá” khiến người ta liên tưởng tới hình phạt ném đá Thời Trung Cổ, hoặc hình ảnh bọn trẻ du côn ném đá vào xe đò, liên tục xảy ra ở Việt Nam bây giờ.

-Giao kèo, khế ước/thỏa thuận (account) để có một khoản/phần/chỗ trên Facebooktrở thành tài khoản trong khi tài khoản là khoản tiền có trong ngân hàng. “Facebook hủy bỏ thỏa thuận với Ô.A,B,C” biến thành “Hủy bỏ tài khoản của Ô. A, B, C.” Khi mình ký hợp đồng xin cung cấp điện, nước, điện thoại, truyền hình…người ta cho mình “số giao kèo” gọi là “account number” chứ không phải là “số tài khoản”. Đúng là chữ nghĩa bát nháo chỉ vì ngu dốt tiếng Anh.

-Giao dịch, liên lạc, hỗ tương, tác động qua lại trở thành tương tác. Chữ nghĩa thật điên khùng! Trong nước bây giờ nhiều khi nói mà không biết mình nói gì, giống như những kẻ mê sảng vậy.

-Giấy chứng nhận độc thân (Single Status Certificate) trở thành “Công hàm độc thân” trong khi công hàm là văn thư của bộ ngoại giao gửi các quốc gia hay tổ chức quốc tế. Đúng là chữ nghĩa lộn sòng, bát nháo và “đao to búa lớn”.

-Giờ trở thành “h” (heure). 8 giờ trở thành 8h. (Lai Tây từ thời thuộc địa). 7 giờ sáng trở thành 7h sáng. Tại sao không viết 7 g. sáng, 5 g. chiều, 9 g. tối, 12 g. khuya?

-Giữ/để biến thành bảo quản. Thí dụ: “Tuyệt đối không bảo quản khoai tây trong tủ lạnh”. Kiến thức không bao nhiêu nhưng lại thích dùng chữ đao to búa lớn. Câu văn đơn giản chỉ là, “Không nên giữ/để khoai tây trong tủ lạnh”.

-Giữ gìn trở thành bảo lưu. Thí dụ: Giữ gìn một phong tục trở thành “bảo lưu phong tục” giống như tiếng nói của một hành tinh xa lạ. Người đàn ông ở Văn Miếu nói câu này bao năm vật lộn với miếng khoai, miếng sắn và miếng thịt  mỡ nhỏ bằng ngón tay của “thời bao cấp” cho nên gần như “quên mất tiếng người”. Nay thì có thịt có cá, có quần áo đẹp, muốn phục hồi và giữ gìn phong tục tập quán của tổ tiên nhưng trong đầu không có các chữ “giữ gìn, bảo tồn” cho nên phải sáng chế ra chữ mới là “bảo lưu”. Nghĩ thật tội nghiệp!

-Giúp đỡ, chia xẻ, thông cảm, hỗ trợ, kề vai sát cánh đã chết bây giờ chỉ còn “đồng hành”. Chỗ nào cũng thấy “đồng hành”. Cả hải ngoại cũng lây bệnh “đồng hành”. Thậm chí một phóng viên tới thăm một chủ trại nhỏ muôi ngựa cũng nói “đồng hành”. Thật điên khùng quá mức! Giống như một con vẹt vậy. Nghĩ cho cùng thật tội nghiệp! “Ở bầu thì tròn ở ống thì dài”.. Cả nước nói vậy thì mình cũng phải nói vậy!

-Gọi điện thoại trở thành gọi phôn. Số điện thoại trở thành số phôn (mất gốc rồi)

-Gượng ép biến thành “khiên cưỡng”. Chẳng hạn, thay vì nói “Có vẻ gượng ép khi gán ghép cho ông ta là nhà độc tài.” Lại nói, “Có vẻ khiên cưỡng khi gán ghép cho ông ta là nhà độc tài.” Tự điển Việt Nam trước và sau 1975 không có hai chữ “khiên cưỡng”. Đây chỉ là sự bịa đặt chữ một cách bát nháo và không có học.

H.

-Hải cảng trở thành cảng biển cũng giống như phi cảng trở thành cảng bay, quân cảng trở thành cảng quân sự. (Nếu nói rằng quân cảng là lệ thuộc Trung Quốc đi, thì cảng quân sự lại còn lệ thuộc nhiều hơn vì ba chữ này đều là tiếng Tàu cả.)

-Lục quân, hải quân, không quân bây giờ lại thêm cái đuôi: Quân chủng lục quân, Quân chủng hải quân, quân chủng không quân. Đúng là nhà quê! Ai mà chẳng biết lục quân, hải quân, không quân là các quân chủng. Nói ra bằng thừa. Cả thế giới này người ta nói: Hải Quân Hoa Kỳ, Hải Quân Nhật Bản, Hải Quân Phi Luật Tân…đâu cần thêm chữ quân chủng vào làm gì. Trong nước có bệnh bạ gì nói nấy mà không hề suy nghĩ xem mình nói đúng hay sai. Thật đáng sợ!

-Hạm đội trở thành đội tàu. Thí dụ: Hạm Đội 7 trở thành Đội Tàu Số 7

-Hầm trú ẩn trở thành Bunker/Boong-ke

-Hàng đầu, đứng đầu trở thành top. Chữ này thấy nhan nhản trên các diễn đàn ở hải ngoại.

-Hành động, chuyển động (move) trở thành động thái trong khi tử điển Việt Nam trước và sau 1975 không hề có hai chữ “động thái”. Đây là sự bịa đặt chữ nghĩa một cách bát nháo.

-Hành trình khám phá các vụ án trở thành hành trình phá án tức bác bỏ bản án của tòa dưới. Lên kế hoạch, lập kế hoạch truy bắt/truy nã hung thủ/bắt trọn ổ trở thành lên kế hoạch phá án.

-Hành xử thô bạo/đối xử thô bạo trở thành “hành xử bạo lực”. VOV ngày8/1/2018: “Chủ đầu tư BOT Sóc Trăng hứa không để nhân viên hành xử bạo lực”

-Hào hứng, hấp dẫn, sôi nổi (cuộc đua, trận đá bóng, trình diễn văn nghệ…) trở thành kịch tính. Rồi giá vàng lên xuống cũng “kịch tính”. Thậm chí vụ thảm sát tại tòa soạn báo hí họa Charlie Hebdo (Paris) cũng “đầy kịch tính”. Có lẽ phải cho ông nào sáng chế ra hai chữ “kịch tính” này vào bệnh viện tâm thần để chữa trị mới được.

-Hát không cần hệ thống âm thanh biến thành “hát mộc”. Đúng là muốn nói gì thì nói!

-Hay đẹp trở thành kinh điển. Một trận đấu hay, đẹp trở thành một trận đấu kinh điển. Đau đầu quá!

-Hết hàng trở thành cháy hàng. Hết vé trở thành cháy vé. Hết phòng trở thành cháy phòng, trình diễn hết mình trở thành cháy hết mình. Hết săng trở thành cháy săng! Đúng là loại ngôn ngữ đường phố và bát nháo quá đỗi. Cả nước có mấy chục ngàn ông “Tiến Sĩ”, bao nhiêu viện ngôn ngữ, bao giải thưởng văn chương…mà không thấy ai lên tiếng về vấn đề này.

-Hiện ra (trên màn ảnh) trở thành hiển thị. Tôi không hiểu sao trong nước thích dùng tiếng Tàu, trong khi bao tiếng thuần Việt lại không dùng.

-Hiểu ngầm trở thành mặc định. Sao dùng chữ khó quá? Giới bình dân chịu sao thấu? Hơn thế nữa, từ điển Việt Nam trước và sau 1975, kể cả Hán-Việt Từ Điển của Đào Duy Anh cũng không có hai chữ “mặc định”.

-Hình ảnh lấy ra từ máy thu hình biến thành hình ảnh chiết xuất từ camera. Sao dùng chữ lai căng và khó khăn quá vậy? Hai chữ “chiết xuất” được dùng cho phòng thí nghiệm.

-Hình dáng trở thành ngoại hình. Có hình dáng đẹp trở thành Có ngoại hình đẹp. Hình như những người sáng chế ra những từ ngữ lạ lùng này không được đi học từ thuở nhỏ hoặc không hề đọc văn chương, sách truyện Việt Nam.

-Hỗ tương, qua lại, lẫn nhau trở thành tương tác. Thích dùng chữ cầu kỳ, khó khăn trong khi kiến thức chẳng bao nhiêu.

-Hồi đáp, trả lời trở thành phản hồi. Phản là quay ngược, hồi là lui lại, trả lại. Hai chữ này ghép với nhau không hề có nghĩa là trả lời hay hồi đáp mà chỉ là dùng chữ kiểu cọ, hoàn toàn vô nghĩa.

-Hợp chất, vật liệu tổng hợp/hỗn hợp trở thành composite

-Hợp tác, người hùn hạp, cùng đứng chung, cùng làm ăn buôn bán với mình (partner) trở thành đối tác (làm việc đối nghịch với mình) như đối phương, đối thủ, đối đầu, đối thoại, đối lập, đối kháng… Từ điển Việt Nam trước và sau 1975 đều không có hai chữ “đối tác”. Tự Điển Hán-Việt của Đào Duy Anh cũng không có hai chữ “đối tác”. Chỉ vì ngu dốt tiếng Việt cho nên đã dịch “partner” thành “đối tác”.

-Hư hỏng, xập xệ, đã cũ, không được như trước nữa trở thành xuống cấp. Thí dụ: Bộ ngực bà ta đã xệ, không còn căng nữa trở thành bộ ngực bà ta đã xuống cấp. (Nếu dùng hai chữ này trong các màn diễu cợt, chọc cười khán gỉa hoặc chuyện tiếu lâm thì được)

-Huy hiệu trở thành logo

K.

-Kẹt xe trở thành ùn tắc, ách tắc.

-Kết hợp, tổng hợp biến thành tích hợp. Hai chữ tích hợp không có trong từ điển tiếng Việt của Miền Nam trước đây.

-Khách trở thành khách mời. Tức là có những vị khách không mời mà đến. Ví dụ nói, “Đám cưới hôm nay có tất cả 200 vị khách” tức là trước đó chủ nhà phải gửi thiệp mời trước cả tháng, có khi phải gọi điện thoại nhắc nhở người ta mới đi cho mình. Như vậy thêm chữ “mời” là thừa. Đúng là tiếng Việt có thêm đuôi.

-Khẩn trương. Những chữ như “làm ngay”, “làm gấp”, “tiến hành gấp” “nhanh lên” đã chết. Cái gì cũng “khẩn trương” như thể đất nước có giặc, có loạn hay thiên tai sắp đổ tới. Đất nước hòa bình hơn 40 năm mà còn dùng những danh từ của thời chiến tranh. Thật lạ lùng!

-Khoảng cách/ chiều dài /mức độ trở thành cự ly

-Khởi đầu, mở đầu, mở màn trở thành kích hoạt. “Triều Tiên kích hoạtchiến thuật đó bằng việc ra thông báo cấm tất cả người Malaysia…” (Báo VnExpress). Đúng là dốt hay nói chữ, bịa chữ trong khi tự điển Việt Nam không hề có hai chữ “kích hoạt”.

-Không hiểu rõ, không biết rõ biến thành “không nắm được”. Đúng là tiếng Việt điên khùng! Người ta chỉ dùng hai chữ “nắm được” trong câu nói như sau, “Tôi đã nắm được bằng chứng trong ta là ông ta đã sửa điểm thi của thí sinh.”

-Không khí lạnh sẽ tràn vào phía bắc biến thành không khí lạnh tăng cường giống như đổ thêm quân vào trận chiến. Các chữ “trời sẽ lạnh thêm” vừa dịu dàng, vừa dễ hiểu không chịu dùng mà lại thích “tăng cường”.

-Không thể tưởng tượng được (unimaginable) biến thành không tưởng(utopia). Trong nước tiếng Việt quá kém, không phân biệt được thế nào là không thể tưởng tượng được thế nào là không tưởng. Không thể tưởng tượng được là sự kiện đã xảy ra nhưng ngoài dự đoán, ước đoán của mình. Thí dụ: “Thật không thể tưởng tượng được Đức đã thắng Ba Tây 7-1 trong trận bán kết 2004”. Còn không tưởng là không bao giờ xảy ra và sẽ không bao giờ xảy ra. Thí dụ:  “Trung Quốc mơ chiếm hết Biển Đông, khống chế Á Châu rồi đánh gục Mỹ. Đúng là chuyện hão huyền, không tưởng.”

-Khu nghỉ mát/nghỉ dưỡng trở thành resort. Du lịch trở thành “đi tour”. Trong nước cũng như hải ngoại, một số lớn danh từ tiếng Việt sẽ chết để nhường chỗ cho tiếng Anh. Bố mẹ thích dùng tiếng Anh ba rọi như thế thì mở Trường Việt Ngữ để làm gì? Tôi còn nhớ có một ông bố ở Mỹ muốn giữ gìn tiếng mẹ đẻ bèn nói với con, “Ở nhà không được nói tiếng Anh nghe! OK?” Con bé mới tám tuổi nói liền, “Bố nói OK đó!”

-Khu vực chăm sóc bệnh nhân nguy kịch/khu vực chăm sóc đặc biệt (critical care, intensive care) trở thành Khu vực chăm sóc tích cực. Chăm sóc bệnh nhân mà cũng có tiêu cực và tích cực nữa sao? Bệnh viện có biết bao nhiêu là bác sĩ mà không có tới một ông có thể dịch “critical care” ra tiếng Việt? Rồi Bộ Y Tề để làm gì ? Sao không dịch tất cả các thuật ngữ Y Khoa từ tiếng Anh ra tiếng Việt để phổ biến cho tất cá các bệnh viện trong nước? Thật đáng buồn. Trong nước có một “bệnh dịch” là đua nhau tặng hoa và chụp hình để trình diễn, trong khi tình trạng tồi tệ thì phớt lờ rồi báo cáo láo để lừa dối cấp trên và dân chúng.

-Khu vực đi bộ trở thành không gian đi bộ. Không gian ở ngoài trái đất làm sao có thể đi bộ ở đó được. Nhưng khu vực đi bộ đó chúng ta có thể tạo một không khí yên tĩnh hay một môi trường thoải mái, tươi mát cho người đi bộ. Nhà bếp chật hẹp trở thành “không gian nấu ăn chật hẹp” (Đài Tiếng Nói Việt Nam). Đúng là tiếng Việt điên khùng! Từ xưa đến giờ người ta nói, “Tạo một khung cảnh/ một bầu không khí ấm cúng cho gia đình” chứ người ta không nói. “Tạo một không gian ấm cúng cho gia đình”. Người nào dùng hai chữ “không gian” ở đây tức là không được cắp sách đến trường, không đọc sách vở của tổ tiên.

-Kích thích (kinh tế, tiêu thụ) trở thành kích cầu trong khi trong tự điểnViệt Nam hoàn toàn không có hai chữ kích cầu mà chỉ có: kích thích, kích hỏa, kích động như kích động nhạc.

-Kiểm soát không lưu (Air traffic Control) trở thành quản lý bay.

-Kỷ luật đang là danh từ nay biến thành động từ. “Quảng Ngãi: Kỷ luật Bí thư và Chủ tịch xã Phổ Ninh vì nhiều sai phạm”. (VietnamPlus ngày 29/1/2018). Như vậy “kỷ luật quân đội lỏng lẻo” có nghĩa là trừng phạt quân đội vì không duy trì được kỷ luật? Hoặc “kỷ luật học đường” tức là trừng phạt một trường học nào đó? Cả nước nói sai, muốn nói gì thì nói mà không một ai hay biết. Thật là một đất nước lạ kỳ!

-Kỹ nghệ trở thành công nghiệp/công nghệ. Xin nhớ công nghệ là kỹ nghệ chế tạo máy móc. Còn kỹ nghệ là chế tác, sản xuất lớn theo khoa học. Chẳng hạn kỹ nghệ sản xuất rượu bia, kỹ nghệ gái điếm, kỹ nghệ sản xuất xe hơi…Miền Nam trước đây có Trường Kỹ Sư Công Nghệ để đào tạo kỹ sư chế tạo máy móc.

L.

-Lạ lùng trở thành ngỡ ngàng. Thí dụ: Đẹp lạ lùng trở thành đẹp ngỡ ngàng. Người viết văn như thế này chắc chắn chưa được cắp sách đến trường. Ngỡ ngàng là tình cảm không ưng ý hay trái với dự đoán của minh. Thí du: 1) Sau 25 năm từ Mỹ trở về tôi thật ngỡ ngàng khi thấy cô nữ sinh khả ái năm xưa nay trở thành một bà già tiều tụy. 2) Tôi thật ngỡ ngàng khi cô ta nói cô ta là hoa hậu nhưng mở miệng nói ra toàn chuyện thô tục. (Vì tôi cứ ngỡ cô ta là hoa hậu thì phải ăn nói lịch sự)

-Lạc tay lái, lạc bánh lái trở thành mất lái, mất phanh

-Làm cho vững chắc thêm (bằng cách đóng thêm cột, thêm ván, đắp thêm đất..,)  trở thành gia cố chẳng hạn”gia cố các bờ kè”, “gia cố các thuyền” sao dùng chữ khó khăn và lạ hoắc như vậy? Chắc phiên dịch từ tiếng Tàu có từ thời Cách Mạng Văn Hóa của Mao Trạch Đông. Trong tự điển Hán-Việt của Đào Duy Anh không có hai chữ “gia cố”.

-Làm điếm trở thành làm gái. Như vậy làm trai là đĩ đực chăng? Nếu nói “làm gái” để chỉ gái điếm thì chúng ta phải hiểu câu nói này như thế nào, “Làm gái thì phải biết công-dung-ngôn-hạnh.”

-Làm điệu, làm dáng, điệu bộ trước ống kính trở thành tạo dáng, thả dáng. Những hình ảnh làm điệu, làm bộ, làm dáng này lan tràn các báo điện tử lớn như VOV, VnExpress, VietnamPlus, Thanh Niên, Tiền Phong… đều là những quảng cáo trá hình cho các cô người mẫu, ca sĩ để kiếm tiền. Đúng là một nền báo chí rẻ tiền, “Đói ăn vụng, túng làm càn.”

-Làm hồ sơ giả (để lấy tiền) trở thành chi khống, làm hồ sơ khống.

-Làm nên kỳ tích trở thành “Viết nên truyện cổ tích”. Đúng là bạ gì viết nấy, không cần biết đúng sai. Làm nên kỳ tích là tạo thành tích lạ lùng, chẳng hạn đội tuyển U-23 Việt Nam hạ đội Iraq để vào bán kết giải Túc Cầu Á Châu. Còn truyện cổ tích chỉ là truyện cổ, có khi bịa ra. Còn “kỳ tích” là thành tích có thật nhưng lạ, khó tin, khó tưởng tượng ra. Chẳng hạn, chiến thắng quân Mông Cổ trên Sông Bạch Đằng của Trần Hưng Đạo là một kỳ tích, nó không phải chuyện cổ tích. Truyện Trầu Cau, Tấm Cám là chuyện cổ tích, không có thật.

-Làm việc trở thành thi công. Công nhân đang làm việc trở thành công nhân đang thi công. Tại sao công nhân phải thi đua với nhau? Trên thế giới này làm gì có chuyện đó. Công nhân làm hết giờ thì nghỉ hay về nhà. Nếu làm thêm (overtime) thì phải trả theo giờ phụ trội, gấp đôi. Điên khùng hay sao mà thi đua?

-Lạnh buốt, lạnh cắt da trở thành rét đậm rét hại, giống như một bà nhà quê nói tiếng Việt vậy.

-Lấy tin, làm phóng sự trở thành “tác nghiệp”! “Các phóng viên/nhà báo đang tác nghiệp”. Đúng là dốt hay nói chữ.

-Lề thói, thói quen, cách thức, cố tật… trở thành văn hóa. Thí dụ: Văn hóa đái bậy ỉa bậy, văn hóa nhận phong bì của bác sĩ, văn hóa du côn, văn hóa tham nhũng, văn hóa chửi thề, văn hóa nói dối, văn hóa ẩm thực, văn hóa xấu hổ, văn hóa khinh bỉ…trong khi văn hóa là cái gì tốt đẹp nhất biểu tượng của một dân tộc.

-Lệ phí, phí tổn cắt cụt chỉ còn phí như thu phí qua cầu. Thậm bán vé xe buýt (xe chuyên chở công cộng) cũng gọi là thu phí. Đúng là ngôn ngữ điên khùng. Từ ngàn xưa đến giờ người ta nói: sở phí, học phí, lệ phí, kinh phí, chi phí, chiến phí…nề nếp đâu vào đó. Nay phá nát tiếng Việt.

-Lịch trình cắt cụt chỉ còn lịch. “Lịch thi Trung học Phổ thông quốc gia năm 2017” (VietnamPlus). Lịch là cuốn sách ghi ngày tháng của một năm. Lịch trình là thời biểu ghi rõ ngày nào làm cái gì giống như thời khóa biểu. Hai chữ này không thể thay thế cho nhau.

-Liên lạc trở thành liên hệ. Liên lạc là dùng thư từ, điện thoại, điện thư để liên lạc, có thể là thăm hỏi, lấy tin, làm ăn, buôn bán. Còn liên hệ là có một mối giao tình, hợp tác, dính líu với nhau. Do đó người ta nói “mối liên hệ vợ chồng” chứ không ai nói, “Mối liên lạc vợ chồng”.

-Lò lửa trở thành chảo lửa. Thí dụ: Chảo lửa Trung Đông. Xin nhớ cho lò lửa khác chảo lửa Hơn thế nữa không ai nói chảo lửa mà chỉ nói chảo dầu. Trên thế giới này làm gì có chảo lửa? Chỉ có chảo dầu thôi. BBC Việt ngữ thích dùng lại tiếng Việt bát nháo này.

-Lõa thể, cởi truồng trở thành nude

-Lời của bản nhạc trở thành ca từ. Trong Nam, khi ca sĩ trình bày một bản nhạc, người giới thiệu thường nói, “Nhạc và Lời của…” Nay lại chế ra “ca từ”. Ông nào chế ra chữ này nên qua Trung Quốc sống chắc tốt hơn.

-Lợi dụng/nhân cơ hội trở thành tranh thủ. Thí dụ:”Nhân cơ hội mỗi năm có một tháng nghỉ phép…” trở thành “ Tranh thủ mỗi năm có một tháng nghỉ phép…” Tranh thủ ở trong nước còn có nghĩa là “cố gắng” chẳng hạn như “ Làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”.

-Lợi tức trở thành thu nhập. Thuế lợi tức trở thành thuế thu nhập trong khi theo Từ Điển Việt Nam trong nước “thu nhập” là động từ chỉ việc thu nhận tiền bạc chứ tự thân “thu nhập” không phải số tiền kiếm được do buôn bán hay do lương bổng. Tôi xin bà con ở ngoại ngoại đừng dùng hai chữ “thu nhập” nữa vì nó không phải là “lợi tức” (income).

-Lứa tuổi trở thành độ tuổi. Mọi lứa tuổi trở thành mọi độ tuổi. Tôi không hiểu tại sao lại chế thêm chữ mới để làm gì? Trong văn chương Việt Nam từ trước tới giờ, chẳng hạn người ta viết: “Ở tuổi 12, 13 các cô gái thường thích ăn ô mai cho nên gọi là “lứa tuổi ô mai”. Nay viết theo tiếng Việt đổi đời: “Ở độ tuổi 12,13 các cô gái thường thích ăn ô mai cho nên gọi là “độ tuổi ô mai”, thì câu văn trở nên quê mùa và không có tính văn chương tí nào.

M.

-Mánh lới, thủ đoạn trở thành chiêu trò. Thí dụ: “Chiêu trò rút tiền của bà Sáu Phấn” (Báo Thanh Niên). Đây là ngôn ngữ của bọn buôn lậu, mánh mung.

-Mặt chưa trang điểm trở thành mặt mộc.

-Máy bay riêng, máy bay đặc biệt (của tổng thống chẳng hạn) trở thànhchuyên cơ tức máy móc đặc biệt.

-Máy điện tử trở thảnh điện toán (Tôi có máy điện tử từ năm 1995 nhưng có bao giờ tính toán hoặc làm toán trên máy điện tử đâu.)

-Máy hình, máy thu hình trở thành camera. Thí dụ: Gắn camera xử phạt vi phạm dọc trục buýt BRT (Báo An Ninh Thủ Đô). Câu văn vừa lai căng vừa lủng củng. Câu văn không lai căng và gẫy gọn sẽ là: “Gắn máy thu hình phạt vi phạm dọc theo tuyến xe chuyên chở công cộng BRT”

-Máy tự chụp hình trở thành chụp hình tự sướng, thật thô tục quá đỗi!

-Metro! (Metro Bà Quẹo, Metro Bình Phú) Cả nước không biết dịch metro là “xe điện ngầm” cho nên các trạm xe điện ngầm đều trương bảng “metro”. Tinh thần nô lệ như thế mà đòi độc lập tự chủ.

-Minh họa (illustrated) được dùng loạn xạ. Trong nước không hiểu hai chữ “minh họa” là gì. Minh họa có nghĩa là vẽ ra, chẳng hạn như truyện bằng tranh, hình bìa và một số trang trong một cuốn truyện do một họa sĩ vẽ, người Mỹ gọi là “illustrated”. Còn nếu là bức ảnh thì nhà xuất bản sẽ ghi chú “photograph by…” tức “hình của”. Ngày nay, tất cả những tấm hình đi kèm với một bải viết nào đó mà không ăn nhập chi với đề tài, mà chỉ lấy một hình tượng trưng – đều được ghi chú là “minh họa”. Đúng là điếc không sợ súng! Chẳng hạn bài viết có đề tài “Đánh Ghen” mà không có một bức họa/tranh nào về đánh ghen cả, tác giả có thể lấy một bức hình hai người đàn bà đang túm tóc nhau, nhưng không được ghi chú “hình ảnh minh họa” mà có thể ghi, ”Đây là hình đánh ghen được đăng trên báo ABC” hoặc “Đây là hình ảnh tượng trưng các bà đánh ghen”.

-Mở máy xe, “cho máy chạy” trở thành “khởi động xe hơi”. Đúng là ngôn ngữ điên khùng! Giống như ngôn ngữ của một hành tinh xa lạ.

-Môi giới, dắt mối trở thành cò. Tại bệnh viện cũng có “cò” để môi giới với y tá, bác sĩ chữa bệnh cho đàng hoàng, nếu không cho mày ra nghĩa địa. Nhiều báo còn dùng hai chữ “cò mồi”. Cò mồi là cùng băng đảng nhưng đóng giả để lường gạt người ta, hoàn toàn khác với môi giới, dắt mối để kiếm tiền.

-Mới sinh được tám tháng trở thành tám tháng tuổi. Cây đa cổ thụ 100 năm trở thành Cây đa cổ thụ 100 năm tuổi. (Bắt chước tiếng Anh thêm chữ old vào)

-Món hàng bán được giá, có giá trị trở thành “giá trị kinh tế cao”. Thích dùng chữ khó khăn.

-Một con hổ trở thành một cá thể hổ

-Một con khỉ Voọc trở thành một cá thể Voọc

-Một con bò, 1300 con bò trở thành “1300 cá thể bò nhập khẩu từ Mỹ” (Báo Tiền Phong). Cứ cái điệu viết văn nhảm nhí như thế này, trong tương lai gần sẽ là: Mẹ tôi đi chợ mua một cá thể gà. Đám cưới rất lớn có tới chục cá thể heo quay. Chục cá thể lợn xổng chuồng làm tôi đuổi hết hơi. Bán cho tôi một cá thể ngựa. Mạo tự “con” để chỉ các con vật, đồ vật như : Con chó, con mèo, con chim, con cá, con trâu, con bò, con dao, con quay, con thoi, con cúi, con diều…rồi sẽ chết trong ngôn ngữ Việt Nam. Người nào dùng hai chữ “cá thể” ở đây chắc chắn không được cắp sách đến trường. Cá thể là đơn lẻ (single) khác với tập thể. Thí dụ: Làm ăn cá thể. Nó không phải là mạo tự để chỉ các con vật, đồ vật.

-Một số hình ảnh, một loạt hình ảnh trở thành chùm ảnh (giống như chùm khế ngọt). Một số bài thơ trở thành chùm thơ. Nếu vậy một mớ sách vở sẽ trở thành một chùm sách vở và một số bài viết trở thành “một chùm bài viết”. Tiếng Việt đổi đời tệ hại không thể tưởng tượng nổi!

-Mũ/nón an toàn trở thành mũ/nón bảo hiểm. (Bảo hiểm là bỏ tiền ra để nhờ một công ty trả tiền mình trong trường hợp có tai nạn, nhà cháy, hàng hóa hư hỏng v.v.)

-“ Mưa giúp cải thiện chất lượng không khí tại các điểm giao thông Hà Nội” (VOV ngày 14/7/2018). Đúng là loại tiếng Việt điên khùng và quái đản. Câu văn đơn giản chỉ là, “Mưa làm không khí dịu mát, bớt bụi khói trên đường phố Hà Nội”.

-Mức nợ tối đa trở thành nợ trần giống như nợ trần gian, nợ đời. Chữ “ceiling” của Mỹ nghĩa bóng ở đây có nghĩa là chạm mức tối đa chứ không phải trần nhà. Bất cứ ở quốc gia nào, một danh từ đều có nghĩa đen và nghĩa bóng. Thí dụ: Hot issues không phải là “những đề tài nóng” mà là những vấn đề được bàn cãi sôi nổi thường xuất hiện trong những cuộc bầu cử, sau bầu cử thì lại ”chìm xuồng”.

-Muốn trừng trị, trừng phạt phải biết sai phạm ở chỗ nào biến thành “Xử lý phải có địa chỉ rõ ràng”. Đó là tiếng Việt điên khùng của ông Tiến Sĩ Nguyễn Viết Chức đăng trên VOV ngày 30/3/2017.

N.

-Nài trở thành vận động viên. Ngựa cái trở thành ngựa đua nữ. Xin nhớ, nam-nữ dành chỉ người. Còn đực-cái và trống-mái dành cho loài vật. Chúng ta không được nói và không bao giờ được phép nói, “con chó nữ” mà phải nói, “con chó cái”. Các bạn cứ thử vào Trường Đua Đại Nam mà xem sẽ nghe thấy loại ngôn ngữ đổi đời bát nháo này.

-Nam Hàn trở thành Hàn Quốc. Bắc Hàn trở thành Triều Tiên. Lộn xộn quá, nhớ không nổi! Cả thế giới đều gọi Bán Đảo Triều Tiên, tại sao không gọi Bắc Triều Tiên, Nam Triều Tiên Bắc hoặc Bắc Hàn, Nam Hàn cho dễ nhớ?

-Nạn nhân trở thành bị hại. Hung thủ, kẻ sát nhân trở thành kẻ thủ ác.

-Ngay tại chỗ biến thành “trên thực địa”. Thích dùng chữ cầu kỳ, khó khăn dù kiến thức chẳng bao nhiêu.

-Ngày hội trở thành lễ hội. Trong nước không phân biệt được thế nào là ngày lễ, thế nào là ngày hội. Ngày lễ để kỷ niệm một biến cố lịch sử, hay khánh thành một công trình lớn: Như Lễ Hai Bà Trưng, Lễ Giỗ Trận Đống Đa, Lễ Quốc Khánh, Lễ Khánh Thành…Còn ngày hội chỉ là tụ họp vui chơi, không phải là ngày nghỉ lễ chính thức của học sinh hay công chúng. Chẳng hạn như: Hội Lim, Ngày Hội Thả Diều Đà Nẵng, Ngày Hội Cà-Phê Ban Mê Thuột, Ngày Hội Hoa Đà Lạt, Hội Đua Thuyền…Nhưng một ngày lễ nếu quy tụ đông đảo tín đồ, người hành hương thì có thể gọi là lễ hội như Lễ Hội Chùa Hương, Lễ Hội Đền Hùng.

-Nghi ngờ trở thành nghi án. Thí dụ: Nghi án đập đá (Nghi ngờ có sử dụng bạch phiến)

-Nghĩa của chữ trong câu văn hay mạch văn trở thành “ngữ cảnh”. Đúng là sự bịa đặt chữ nghĩa một cách kiểu cọ, làm dáng, dốt hay nói chữ. Tự Điển Hán-Việt của Đào Duy Anh, Tự Điển Việt Nam trước 1975 không có hai chữ “ngữ cảnh”.

-Ngoại tệ trở thành ngoại hối. Dự trữ ngoại tệ trở thành dự trữ ngoại hối. Ngoại tệ gửi về nước trở thành kiều hối. Trong khi theo tự điển Việt Nam, nội hối là “đổi tiền trong nước”. Còn ngoại hối là “đổi tiền với nước khác”. Nói tóm lại, trong nước bịa đặt ra chữ mới mà không cần tra cứu tự điển gì cả. Đúng là điếc không sợ súng!

-Ngũ Giác Đài trở thành Lầu Năm Góc do các ông bà ở hải ngoại lấy nguyên những bản tin trong nước rồi đua nhau chuyển tiếp lên các diễn đàn…khiến tiếng Việt đổi đời trở thành tiếng Việt chính thống.

-Người dân bị thiệt hại (vụ Formosa) trở thành những người dân bị hại (VOV) Đúng là tiếng Việt điên khùng. Xin nhớ cho, bị thiệt hại thuộc về dân sự như bị thiệt hại về tài sản, nghề nghiệp sinh sống. Còn “bị hại” là bị sát hại, giết hại, làm cho tù đày, tán gia bại sản.

-Người câu cá/dân câu cá/người đi câu biến thành “cần thủ” (báo VOV). Đúng là điên khùng phá nát tiếng Việt.

-Người dân trong nước biến thành cư dân nội địa (VOA Việt Ngữ ngày 13/10/2017). Đúng là tiếng Việt rởm đời vì không được học hành tới nơi tới chốn.

-Người hâm mộ, kẻ hâm mộ/khán giả hâm mộ trở thành fan. “Á hậu H.O chia sẻ chuyện gia đình trong lần đầu họp fan” (Đài Tiếng Nói Việt Nam). Tiếng Việt lai căng, bát nháo không thể tưởng tượng được, nhất là lại được đưa lên một trang thông tin tiêu biểu cho tiếng nói của một quốc gia.

-Người ngoại quốc trở thành tây. Báo chí trong nước bây giờ rất lạ. Tất cả người ngoại quốc dù là Mỹ, Anh, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hòa Lan đều được đổ đồng bằng hai chữ “ông Tây”. Đọc bản tin “Ông Tây lấy vợ Việt” tôi cứ nghĩ rằng đây là một người Pháp lấy vợ Việt Nam nhưng lại là một ông người Hà Lan lấy vợ Việt Nam. Rồi “Một ông Tây hát cải lương” hóa ra một thanh niên Mỹ hát cải lương. Ngày xưa, cho tới năm 1954, ở ngoài Bắc, lính Pháp mình gọi là lính Tây, khu phố mà người Pháp ở gọi là Phố Tây. Tây Đen là lính Maroc, Algerie, Senegal, Tunisie…mấy người Pháp mình gọi là “mấy thằng Tây” (Westerner) vừa căm thù vừa khinh ghét. Chính tôi ở ngoài Bắc trước 1954 cũng gọi “mấy thằng Tây”, kính trọng lắm là “mấy ông Tây”. Nhưng nay thời thuộc địa qua rồi,  mọi danh từ có vẻ như căm ghét, khinh thị phải quên đi. Thế giới này cần chung sống hòa bình và kính trọng lẫn nhau. Mình nên bỏ chữ “Tây” và thay bằng “người Pháp”, “người Mỹ”. “người Tây Ban Nha”, “người Hà Lan” cho lịch sự.

-Người tham gia các diễn đàn/người đọc tin trên Internet/người đọc tin trên các báo điện tử biến thành “cư dân mạng”. Đúng là bát nháo, muốn viết gì thì viết. Cư dân là người dân sống ở một vùng nào đó. Vào thăm/ đọc tin trên các trang tin điện tử hoặc tham gia các diễn đàn đâu phải là cư dân sống ở đời, làm ăn buôn bán ở một thành phố/địa phương nào đó đâu?

-Người trong gia đình nay trở thành thành viên của gia đình. “ Cháu là người trong gia đình” nay thời kỳ “hội nhập” phải nói, “Cháu là thành viên của gia đình” giống như thành viên của một tổ chức nào đó.

-Người viết chuyên đề trở thành blogger. Trang tin chuyên đề trở thànhtrang blog

-Nguy nga, tráng lệ, đồ sộ, trang trọng, lộng lẫy nay chết hết chỉ còn cóhoành tráng

-Nhà để xe trở thành garage

-Nhà Trắng hay Tòa Bạch Ốc? Trong thời kỳ chiến tranh, danh từ The White House được hai miền nam-bắc dịch khác nhau. Miền Nam dịch là Tòa Bạch Ốc. Miền Bắc dịch với tính cách khinh thị (coi nhẹ) là Nhà Trắng. Dù người Mỹ dùng chữ “house” thí dụ, House of Representatives nhưng không thể dịch là “Nhà Đại Biểu” mà phải dịch là Hạ Nghị Viện. Theo tôi nghĩ, nơi ở, nơi làm việc của các vị nguyên thủ quốc gia không thể gọi là “nhà” mà phải dịch là Dinh, Điện hay Phủ. Thí dụ: Điện Kremlin, Điện Versailles, Dinh Độc Lập, Phủ Toàn Quyền, Phủ Thống Sứ, Phủ Chủ Tịch…Chiến tranh đã qua đi hơn 40 năm, hai bên đã khép lại quá khứ. Việt-Mỹ đã ký thỏa ước hợp tác toàn diện (Comprehensive  Partnership) . Hợp tác toàn diện cũng có nghĩa là hai bên phải tôn trọng lẫn nhau. Chúng ta nên tôn trọng người Mỹ và người Mỹ dĩ nhiên cũng phải tôn trọng Việt Nam. Do đó, danh từ Nhà Trắng nên bỏ đi, không nên có thái độ khinh thị.  Theo tôi, The White House nên dịch là: Tòa Bạch Ốc, Bạch Cung hay Bạch Dinh. (Vũng Tàu có Bạch Dinh là nơi nghỉ mát của Vua Bảo Đại)

-Nhạc Trịnh Công Sơn trở thành nhạc Trịnh. Trong khi nhạc Phạm Duylại không nói là nhạc Phạm, nhạc Phan Đỉnh Điểu lại không nói nhạc Phan

-Nhân đạo trở thành nhân văn. Xin nhớ nhân đạo khác nhân văn.

-Nhanh lên, mau lên trở thành khẩn trương lên

-Nhập lượng-xuất lượng, vốn-thành phẩm trở thành đầu ra-đầu vào (input-output) nghe sao thô tục quá. Tại Mỹ này sự đóng góp ý kiến họ cũng gọi là input và sau khi xem xét các ý kiến đóng góp, họ đưa ra một kết quả/giải pháp gọi là output.

-Nhập viện. Trong nước bây giờ, tường thuật bất kỳ một biến cố nào có người bị thương đều thêm hai chữ “phải nhập viện” (phải vào bệnh viện). Trên thế giới này không hề có kiểu tường thuật như vậy. Thí dụ: Phóng viên đưa tin người chồng vũ phu đã đánh đập người vợ dã man vì ngăn cản không cho uống rượu, hoặc một tai nạn xe hơi khiến bốn người trọng thương. Như thế là đủ. Còn chuyện có vào nhà thương hay không, không phải chuyện của phóng viên. Dĩ nhiên, nếu bị thương nặng thì người ta đương nhiên đi bác sĩ hoạc vào bệnh viện, phóng viên khỏi tường thuật chuyện đương nhiên. Đúng là một nền báo chí kém cỏi.

-Nhí! Trong nước cái gì cũng “nhí” bằng cách bắt chước Miền Nam “bồ nhí”. Những chữ như: thiếu nhi, bé bỏng, bé nhỏ, em bé, bé thơ, nhỏ xíu…đã chết…nhường chỗ cho: giọng ca nhí, tuyển lựa tài năng nhí, thiên tài nhí, ca sỹ nhí, chú tiểu nhí, chiến sĩ nhí (Thiếu Sinh Quân)… Đúng là loại ngôn ngữ bát nháo, đứng bến, mánh mung, buôn lậu.

-Nợ chạm mức giới hạn trở thành nợ trần giống như nợ đời, nợ trần ai. (VOA)

-Nói không biết ngượng trở thành mồm không biết ngượng. Đây là ngôn ngữ của mụ bán “bún mắng cháo chửi” ở Hà Nội được tường thuật trên CNN.

-Nơi du lịch/địa điểm du lịch trở thành điểm đến. Thí dụ: “Thành Phố HCM là một điểm đến thu hút du khách quốc tế”. (VnPlus) Câu nói bình thường chỉ là, “Thành Phố HCM là địa điểm du lịch thu hút du khách quốc tế”.

-Nội dung. Hai chữ nội dung bây giờ được dùng một cách bừa bãi của những người rất kém tiếng Việt và không được học hành đàng hoàng ở bậc tiểu học. Khi người ta nói, “Nội dung của bài diễn văn, nội dung của bài viết, nội dung của cuốn truyện, nội dung của buổi nói chuyện…” điều đó có nghĩa là: bài diễn văn, bài viết, cuốn truyện, buổi nói chuyện, bản tin truyền hình gồm những gì. Ví dụ: Nội dung của buổi nói chuyện trên truyền hình bao gồm những vấn đề thiếu nhi phạm pháp, thiếu nhi mang bầu và nghiện xì-ke ma túy. Chúng ta không thể nói “có những nội dung” vì nội dungchỉ có một nhưng trong nội dung đó bao gồm nhiều vấn đề. Chúng ta hãy nghe lời mở đầu của mấy cô, cậu xướng ngôn viên trong chương trình Thời Sự Quốc Phòng Việt Nam. Một cô nói, “Xin kính mời quý vị và các đồng chí theo dõi Bản Tin Truyền Hình 20 giờ của Kênh Truyền Hình Quốc Phòng Việt Nam” Rồi cô ngồi bên cạnh nói tiếp, “Bản tin sẽ có những nội dung như sau”. Câu mở đầu của cô thứ nhất dài lòng thòng và trùng lập. Dĩ nhiên khi khán giả mở truyền hình ra xem thì đây là Bản Tin Truyền Hình rồi, nói ra là thừa. Câu văn ngắn gọn phải là: “Xin kính mời…theo dõi Bản Tin 20 Giờ của Chương Trình Truyền Hình Quốc Phòng Việt Nam.” Cô thứ hai, đúng ra phải nói, “Bản tin sẽ có những tiết mục như sau”. Bản tin không thể có nhiều nội dung, mà chỉ có một nội dung nhưng bao gồm nhiều chủ đề, nhiều tiết mục… Nội dung là sự hàm chứa toàn bộ chứ không phải từng tiết mục.

Rồi trong môn bơi lội. Hầu như tất cả các xướng ngôn viên, phóng viên đều nói rập khuôn như nhau. Thí dụ: “Ở nội dung 200 mét tự do của môn bơi lội…” hoặc “Ở nội dung 800 mét của môn chạy tiếp sức”. Dùng hai chữ “nội dung” ở đây là hoàn toàn sai, mà phải nói “Ở cự ly 200 mét tự do của môn bơi lội” và “Ở cự ly 800 mét của môn chạy tiếp sức.” Thật không thể tưởng tượng được, cả nước nói sai, nói bậy mà không một ai lên tiếng sửa chữa. Ngoài ra cũng có thể nói, “Ở môn bơi lội 100 thước tự do, ở môn bơi lội 200 thước bướm, ở môn bơi lội 200 thước ngửa…Xin nhớ cho “nội dung” là những gì chứa trong một cuốn sách, bài diễn văn, bài nói chuyện v.v…Nó không thể dùng cho thể loại bơi 100 thước, 400 thước nhảy rào, 200 thước chạy tiếp sức v.v..

-Nổi bật trở thành nổi cộm. Hai chữ này VOA và BBC tiếng Việt rất thích dùng, làm ra vẻ như ta đây là “bác học”.

-Nông phẩm biến thành sản phẩm nông nghiệp, dã thú biến thành động vật hoang dã  tức kéo dài tiếng Việt ra một cách thừa thãi.

-Nồng độ rượu trong máu (để phạt lái xe) trở thành nồng độ cồn. (Ảnh hưởng thuộc địa Pháp vẫn còn dai dẳng)

-Nữ công nhân trở thành lao động nữ. Nam công nhân trở thành lao động nam. Đúng là đổi đời.

-Nữ ký giả /nữ phóng viên trở thành nhà báo nữ. Nếu như vậy  thì nữ thủ tướng sẽ trở thanh thủ tướng nữ, bà bộ trưởng sẽ trở thành bộ trưởng nữ và nữ quân nhân sẽ trở thành quân  nhân nữ hay lính gái/lính trai.

-Nữ quân nhân hải quân trở thành “phụ nữ quân chủng hải quân”. Sao dùng chữ khó khăn quá vậy?

-Nữ quân nhân/nữ nhân viên quốc phòng biến thành “phụ nữ quân đội”. (Báo Quân Đội Nhân Dân). Rồi, nữ quân nhân thuộc lực lượng biên phòng biến thành “phụ nữ bộ đội biên phòng”. Cách chế ra chữ mới thật lạ đời và nhiều khi ngây ngô. Thà dùng chữ, “Bộ đội biên phòng nữ” nghe còn tạm được.

-Nước dâng cao trở thành triều cường. “Người dân TP.HCM dầm mình lội triều cường” (Báo Tuổi Trẻ).

-Nuôi và gây giống trở thành nuôi trồng. Thí dụ: Nuôi trồng thủy sản. Thật không thể tưởng tượng được người ta có thể “trồng” tôm, cá v.v…Thế mà cả nước nói như vẹt mà không một ý thức gì cả.

O.

-Ông/Bà trở thành Mr. & Mrs tràn lan trong báo điện tử trong nước.

-Ống sắt trở thành tuýp, ống tuýp (Tiếng Pháp là tube)

-Ở tuổi 15 nay biến thành “ở độ tuổi 15”. Thêm chữ “độ”vào để làm gì cho rườm rà? Đúng là ngu dốt thường hay nói bậy và phá hoại sự giản dị của ngôn ngữ.

P.

-Phách (sênh/phách) biến thành bộ gõ. Đúng là ngu dốt quá mức khiến hủy hoại ngôn ngữ của tổ tiên.

-Phái tính (phái nam, phái nữ) trở thành giới tính. Giới có nghĩa là giới hạn, ngăn cấm hoàn toàn không có nghĩa là đàn ông/đàn bà, trai/gái hay nam/nữ.

-Phẩm chất trở thành chất lượng. Ngày xưa Miền Nam phân biệt phẩm và lượng. Phẩm thì gọi là phẩm chất. Còn lượng thì gọi là số lượng. Thí dụ: Số lượng thì nhiều nhưng phẩm chất không bao nhiêu.

-Phân phát, phân phối, lan truyền, phổ biến trở thành phát tán.

-Pháo hạm trở thành tàu pháo

-Phạt ngay tại chỗ trở thành phạt nóng. Thưởng ngay trở thành thưởng nóng. Gửi giấy phạt về nhà trở thành phạt nguội. Thật khôi hài quá mức!

-Phát thanh thì nói phát thanh. Còn đài truyền hình thay vì phát hình lại nói phát sóng, phủ sóng. Điên rồ quá! Thí dụ: “Chương trình bình luận sẽ được phát hình (trình chiếu) vào lúc 7 giờ tối”, lại nói, “Chương trình bình luận sẽ được phát sóng vào lúc 7 giờ tối.”

-Phê bình, chỉ trích, công kích trở thành ném đá (giống như hình phạt ném đá thời Trung Cổ).

-Phê bình cắt cụt chỉ còn phê (giống như phê vào công văn)

-Phi công chính trở thành cơ trưởng tức phụ trách máy móc chính

-Phi công phụ trở thành cơ phó tức phụ máy móc

-Phi đạn trở thành rocket

-Phi hành đoàn trở thành tổ bay, tổ lái.

-Phải chịu thuế/ đánh thuế trở thành áp thuế. Bản tin trong nước do bà con “chống cộng” lấy rồi phổ biến rộng rãi trên Yahoo Groups ở hải ngoại: “Trump đe dọa áp thuế quyết liệt, lên tới 35% với các nhà sản xuất ô-tô ở nước ngoài rồi đem vào Mỹ bán.” Tôi không hiểu “áp thuế quyết liệt” là đánh thuế như thế nào? Đúng là ngu dốt lại hay “đao to búa lớn”. Đánh thuế thì hoặc “đánh thuế cao” hoặc “giảm thuế” chứ làm gì có “ quyết liệt ở đây?

Trong nước bị di truyền và ám ảnh bởi những từ ngữ chiến tranh, tuyên truyền, kích động có từ 70 năm trước trong cuộc sồng hằng ngày. Một đất nước như vậy làm sao có thể yên bình được? Muốn người dân điên cuồng lao vào chém giết chỉ cần tuyên truyền, kích động bằng những ngôn từ hận thù, sắt máu – dù dân chủ, tự do như Hoa Kỳ. Xin nhớ những chủ nghĩa gây thảm họa cho loài người đều phát xuất từ Âu Châu. Chính vì thế mà thế giới ngày hôm nay,  người ta quý trọng lập trường ôn hòa (moderate) và sợ hãi lập trường quá khích (extremist) và cực hữu (far right). Ngôn ngữ cũng vậy, phải hòa nhã, dịu dàng, lịch sự mới chinh phục được lòng người. Lão Tử nói rằng người ta sợ hãi cái gì sắc nhọn, thích cái gì vuông vức, tròn trịa. Cái gì cứng quá thì gẫy, cái gì mềm mại thì còn “Răng cứng thì rụng, lưỡi mềm thì còn”. Một cơn bão lớn thổi tới, cây cổ thụ khổng lồ 100 năm ở Mỹ cũng trốc gốc, nhưng cây tre biết ngả nghiêng theo chiều gió thì vẫn đứng khơi khơi. Lãnh đạo một đất nước cũng vậy, phải tránh những lời nói kích động, đao to búa lớn, mị dân, rỗng tuếch mà người Mỹ gọi là “rhetoric”. Kích động lòng dân thì dễ nhưng an dân, giữ được lòng dân mới khó. Nguyễn Trãi trong Bình Ngô Đại Cáo đã dạy “Việc nhân nghĩa cốt ở an dân.”

-Pháo bây giờ phân ra pháo nổ và pháo hoa (VietnamPlus). Thí dụ: “Nghệ An: Dân tự phát đốt pháo nổ, pháo hoa tự chế tại vùng quê”. Đúng là loại ngôn ngữ điên khùng. Từ ngàn xưa tới giờ, nói “đốt pháo” là người ta hiểu loại pháo gì. Còn pháo hoa/pháo bông thì gọi là “bắn” chứ không gọi là “đốt”, chẳng hạn như bắn pháo sáng (hỏa châu), bắn pháo hoa.

-Pháo tháp, đồn canh trở thành lô-cốt

-Phát động phong trào trở thành khởi động phong trào, (Diễn Đàn YahooGroups ở hải ngoại cũng đã lây bệnh trong nước rồi.)

-Phát sóng. Đài phát thanh thì nói là “phát thanh”. Còn đài truyền hinh thay vì nói “phát hình” lại nói “phát sóng” hoặc sóng truyền hình.

-Phạt nặng, lên một bản án nặng nề biến thành “xứ lý nghiêm”. Thí dụ: “Xử lý nghiêm xe chạy ngược chiều, xử lý nghiêm lấn chiếm vỉa hè”. Thật tình tôi không hiểu “xử lý nghiêm” là xử lý như thế nào. Là người học Luật, tôi thấy câu nói này mơ hồ. Thi hành luật pháp thì phải nghiêm minh. Còn hình phạt thì nặng hay nhẹ chứ không phảinghiêm. Thí dụ: Phạt nặng những xe chạy ngược chiều. Phạt nặng xe vận tải quá trọng lượng. Lên một bản án nặng nề cho kẻ dâm ô/hãm hiếp trẻ em. Phạt nặng những chủ nhân lấn chiếm vỉa hè trái phép.

-Phổ biến/mở rộng trở thành nhân rộng

-Phơi nhiễm: Trong nước dịch danh từ “exposed” là “phơi nhiễm” như thế là hoàn toàn sai. Chữ “exposed”có hai nghĩa. 1) Để lộ, phơi bày ra. 2) Susceptible, vulnerable =có nguy cơ, sơ hở, dễ mắc (bệnh). Như thế “các bác sĩ chữa trị bệnh lao có nguy cơ hoặc có thể dễ mắc bệnh lao” chứ không phải “bị phơi nhiễm bệnh lao”.

-Phong tỏa (tài sản) trở thành đóng băng (Freezing of asset). Chữ “freezing” ở đây có nghĩa là ngăn không cho chuyển dịch một tài sản, trương mục, tài khoản…chứ không phải bỏ vào tủ lạnh để cho nó thành đông đá/đóng băng.

-Phóng viên đài truyền hình biến thành “biên tập viên”.. Đúng là tiếng Việt bát nháo. Biên tập viên là người ngồi ở tòa soạn hay đài truyền tình để viết bản tin. Còn phóng viên là người tường thuật tại chỗ. Phóng viên chiến trường là người có mặt ngay trong trận đánh để tường thuật về cho đài của mình, có khi trực tiếp. Xem mấy cô, mấy cậu tường trình chuyện gì đó ngay tại chỗ về đài truyền hình mà lại phụ chú “Biên tập viên” khiến tôi tức cười.

-Phòng tập thể dục trở thành gym

-Phỏng vấn, lấy tin, săn tin, thu hình, làm phóng sự trở  thành tác nghiệp giống như ký giả Tàu, Hồng Kông hay Đài Loan nói chuyện với nhau.

-Phụ tá trở thành trợ lý. Thí dụ: Trợ lý tổng thống (phụ tá tổng thống), trợ lý bộ trưởng (phụ tá bộ trưởng, thứ trưởng)

-Positive =có dấu hiệu… như ung thư chẳng hạn, trở thành dương tính. Trong khi theo từ điển tiếng Việt trong nước “dương tính” là “tính chất mạnh của giống đực”. Negative = không có dấu hiệu…như ung thư chẳng hạn trở thành âm tính. Trong khi từ điển tiếng Việt Nam trước và sau 1975 không hề có hai chữ “âm tính”.  Thật bừa bãi quá mức! Ở Việt Nam bây giờ tha hồ nói và viết, không cần biết đúng sai, không cần biết sách vở có dạy như vậy hay không và cũng không có ai phê phán hay dòm ngó tới.

Q.

-Quan điểm trở thành góc nhìn, mặt trái/bên trong của vấn đề/ sự kiện… trở thành “góc khuất” (BBC tiếng Việt) bày ra chữ mới tỏ vẻ ta đây là “bác học” nhưng thật sự là ngu dốt.

-Quan thuế trở thàng hải quan. Tại Phi Cảng Tân Sơn Nhất hay Phi Trường Nội Bài tôi có thấy biển (hải) gì đâu? Ngày xưa chưa có phi trường, hải quan được đóng ở cửa biển để thu thuế. Ngày nay quan thuế thu ở hải cảng, phi trường, biên giới… có còn nằm ở cửa biển nữa đâu mà cứ dùng mãi?

-Quần áo lót, đồ lót trở thành nội y giống như ngôn ngữ của các thái giám Trung Hoa gọi quần áo lót của các bà hoàng hậu, quý phi.

-Quân cảng trở thành cảng quân sự. Quân Cảng chỉ có hai tiếng Tàu. Còn Cảng Quân Sự có ba tiếng Tàu.

-Quân đội biến thành lực lượng vũ trang. Trong nước rất thích dùng danh từ “lực lượng vũ trang” thay cho “quân đội”. Quân đội là một tổ chức có quy củ, nề nếp, đồng phục, kỷ luật của một quốc gia. Còn “lực lượng vũ trang” thường tạp nham, có thể là một tổ chức dân quân, phiến quân ô hợp, không đồng phục, vô kỷ luật.

-Quân chủ biến thành phong kiến. Trong nước không phân biệt được thế nào là chế độ quân chủ (Monarchy) và thế nào là chế độ phong kiến (Feudalism). Phong kiến là cắt đất, phong hầu để thành lập một quốc gia riêng (kiến quốc) đã chấm dứt khi Nhà Chu tiêu vong. Từ Tần, Hán trở đi, chế độ phong kiến không còn mà chỉ còn chế độ quân chủ giống như chế độ quân chủ trên toàn thế giới. Ở Việt Nam làm gì có chế độ phong kiến. Dĩ nhiên một số tập tục của thời phong kiến còn rơi rớt lại khi Trung Hoa chuyển sang chế độ quân chủ, nhưng không thể gọi đó là chế độ phong kiến, nhất là ở Việt Nam.

-Quang đãng trở thành thông thoáng. Thí dụ: “Đường phố quang đãng” trở thành “Đường phố thông thoáng”. Thậm chí thủ tục, giấy tờ dễ dãi cho người dân cũng gọi là “thông thoáng”.

-Quy mô, cỡ lớn/ lớn trở thành đại trà. Sản xuất lớn trở thành sản xuất đại trà.

-Quy luật vật lý (Đài Tiếng Nói Việt Nam VOV). Làm gì có “quy luật vật lý” mà chỉ có “định luật vật lý” thôi. Quy luật do con người đặt ra và có thể sửa đổi. Còn định luật thuộc về thiên nhiên không bao giờ sửa đổi được, thí dụ: Định luật của sự rơi, định luật Archimede. Người viết bài này không có kiến thức về khoa học dạy từ Trung Học Đệ I Cấp (Lớp 6-9)

-Quyền Anh đã chết chỉ còn boxing.

R.

-Rau (vegetable, légume) biến thành rau xanh. Như vậy rau tía tô màu đỏ tía, hành củ và tỏi màu trắng, sà-lách/rau diếp Đà Lạt màu mỡ gà, cà tím, cà-rốt, củ cải đỏ, rau dền đỏ, bắp cải màu trắng…có trồng không và gọi là rau gì? Trong nước có tật thêm cái đuôi vào các danh từ đã có từ ngàn năm nay rồi. Nói trồng rau là người ta hiểu rồi lại còn bịa đặt ra trồng “rau xanh”.

-Rau không bón phân hóa học trở thành rau sạch làm người ta nghĩ tới rau nhơ bẩn có dính phân vào đó. Khi sáng chế ra chữ mới phải suy nghĩ cẩn thận để tránh sự liên tưởng tới nghĩa xấu.

S.

-Sân khấu trở thành sàn diễn. Võ đài trở thành sàn đấu. Bục trình diễn thời trang trở thành sàn catwalk. Nơi mua bán chứng khoán trở thànhsàn chứng khoán, phòng họp của thượng viện Mỹ (Senate Floor) trở thành sàn thượng viện….Rồi mai đây diễn đàn Liên Hiệp Quốc sẽ thànhsàn Liên Hiệp Quốc, phòng họp của quốc hội  (House Floor) thành sàn quốc hội…cái gì cũng là sàn tất cả. Ngôn ngữ truyền thống nằm chình ình trong sách vở nhưng chết lần chết mòn chỉ vì ngu dốt tiếng Anh lẫn tiếng Việt.

-Sinh đôi trở thành song sinh. Thích dùng tiếng Tàu mà đòi thoát Trung. Giống như thấy hàng Trung Quốc rẻ dù độc hại, tranh nhau mua rồi khoe mà đòi chống Trung Quốc. Nghe hai chữ “sinh đôi” nó đẹp và thuần Việt làm sao. Truyện Kiều trở thành bất tử và thấm vào máu thịt Việt Nam là vì Cụ Nguyễn Du dùng ít điển tích và dùng những chữ thuần Việt.

-Sinh Vật Học (biology) trở thành Sinh Học (Cắt cụt tiếng Việt cho mày chết luôn!)

-Số lần xuất hiện trở thành tần xuất

-Sở thích thành gu (gout)

-Soạn bài giảng trở thành soạn giáo án, nghe thấy mà ghê, giống như án lệnh của tòa.

-Sòng bài trở thành casino

-Sức vóc trở thành thể hình thể lực. Thí dụ: Các cầu thủ Việt Nam thể hình thể lực kém so với các cầu thủ Âu Châu. Miền Nam có hai chữ sức vóc rất hay tại sao không dùng? Sức là sức khỏe, vóc là chiều cao, lớn bé.

-Suy nghĩ trở thành tư duy. Thích dùng chữ khó khăn để chứng tỏ ta đây là người trí thức. Nhưng thực ra người trí thức đạt đạo lại bình dị, không làm dáng, rởm đời. Miền Nam trước đây, khi nói chuyện với bạn bè mà dùng hai chữ “tư duy” chẳng hạn như, “Chuyện đó tao phải suy nghĩnhức đầu.” mà lại nói, “Chuyện đó tao phải tư duy nhức đầu.” chắc bạn nó chửi vào mặt mình là thằng phách lối. Nói năng với bạn bè, hay trước công chúng mà dùng những chữ kiểu cọ, xổ Nho, đao to búa lớn, khó khăn, nhức đầu thì người ta sẽ nghĩ mình là kẻ đầu óc không bình thường hoặc phách lối, dạy đời. Xin nhớ cho ngôn ngữ là truyền đạt vừa tư tưởng lẫn tình cảm. Ngôn ngữ phải dùng đúng nơi, đúng chỗ. Cái quý nhất là đơn giản, dễ hiểu, thông dụng, lịch sự và lễ độ. Đừng chế bậy. Một xã hội, một con người tối ngày lo chụp giựt, mánh mung, lừa đảo, gian dối, ăn bớt …làm sao có thể có một loại ngôn ngữ tốt đẹp được? Ngôn ngữ xuất phát từ tấm lòng của con người rồi được gạn lọc theo thời gian, rồi được thi vị hóa, văn chương hóa bởi những học giả, những nhà văn, nhà thơ lớn…rồi thành mẫu mực và linh hồn của dân tộc. Ngôn ngữ thế nào thì dân tộc như thế đó. Chỉ nhìn vào ngôn ngữ Việt Nam ngày hôm nay thì biết xã hội như thế nào.

T.

-Tác động/phản ứng dây chuyền trở thành “hiệu ứng domino”. Đúng là tiếng Việt đổi đời do không chịu học hành, đọc sách của tổ tiên. Lý thuyết Domino (Domino Therory) thịnh hành và khống chế tư tưởng của Mỹ và Âu Châu từ thập niên 1950-1980 cho rằng một quốc gia rơi vào tay Chủ Nghĩa Cộng Sản thì lập tức nước lân cận xụp đổ, kéo hàng loạt các quốc gia khác trong vùng xụp đổ theo. Ví dụ, Miền Nam xụp đổ thì lập tức Thái Lan, Miến Điện, Mã Lai, Nam Dương xụp đổ. Khi các quốc gia này xụp đổ thì Tân Tây Lan, Úc Châu xụp đổ và cuối cùng Hoa Kỳ sẽ xụp đổ. Lý thuyết này chung cuộc hoàn toàn sai. Rồi một cô gái tự chụp hình trong viện bảo tàng, vô tình làm vỡ 10 tác phẩm nghệ thuật, được Nhật Báo Calitoday ở San Jose tường thuật là “cô xô vào các giá trưng bày, gây ra hiệu ứng domino làm ít nhất 10 tác phẩm trưng bày văng khỏi vị trí.”. Một cô gái vô tình làm đổ vỡ các tác phẩm mà dùng  chữ “hiệu ứng domino” nghe ghê quá! Nếu có học chỉ cần viết, “Cô gái vô tình làm đổ vỡ một lúc 10 tác phẩm nghệ thuật”. Đúng là dốt hay nói chữ.

-Tác động qua lại trở thành tương tác. Ngay chính bản thân tôi, nghe hai chữ “tương tác” tôi vẫn không hiểu nghĩa là gì. Đúng là về Việt Nam muốn hiểu người ta nói gì cũng cần phải có thông dịch viên!

-Tài liệu trở thành tư liệu (tư liệu là tài liệu riêng của một người). Tranh ảnh cũng có bộ sưu tập riêng (private collection) của cá nhân hay gia đình.

-Tài tử điện ảnh, người mẫu, ca sĩ nổi tiếng trở thành sao, các sao. Cho nên tôi tạm có câu đố chơi cho vui:Các sao ra xem sao. Sao? Nói sao? Từ trước đến giờ người ta thường nói, “minh tinh màn bạc” hay “ngôi sao điện ảnh” nay đổi đời thành “sao điện ảnh” , “sao Hàn Quốc”. Đúng là loại tiếng Việt bát nháo..

-Tài xế trở thành lái xe (Tài xế là danh từ, còn lái xe là động từ). Đào tạo tài xế trở thành đào tạo lái xe. Đúng là tiếng Việt điên khùng. Thí dụ: “Dàn Xe Khủng Hạng Vip Phục Vụ APEC 2017 Do Lái Xe Quân Đội Việt Nam Cầm Lái” (Bản tin quân sự trong nước). Xin nhớ “tài công” là người lái ghe chạy đường sông, còn “tài xế” là người lái xe hơi. Ngay báo Người Việt Nam California cũng bị “đổi đời” và lai căng qua tiêu đề, “Mùa Hè, thời gian vô cùng nguy hiểm với các tài xế tuổi teen!” (báo ngày 25/6/2018). Không biết chủ nhiệm báo Người Việt là ai mà không phân biệt được “tài xế” và “người lái xe”. Tài xế là người hành nghề lái xe để kiếm sống. Còn “người lái xe” như chúng ta đây không phải là tài xế. Còn “tuổi teen” là tuổi gì xin báo Người Việt giải thích cho bà con ngu dốt tiếng Anh như tôi biết. Ô hô! Sự đổi đời tàn bạo và lai căng lan rộng từ trong nước ra hải ngoại.

-Tái bổ nhiệm trở thành bổ nhiệm lại nghe quê mùa làm sao ấy. Thí dụ: “Bổ nhiệm lại hai thứ trưởng Bộ Công An và Bộ Quốc Phòng. (VOV)” Người ta nói: tái đấu chứ không nói đấu lại, tái cử chứ không nói ứng cử lại, tái xuất giang hồ, tái diễn chứ không nói xảy ra một lần nữa.

-Tân binh biến thành “chiến sĩ mới’. Kéo dài tiếng Việt ra một cách vô ích. Lính mới tò te còn đang huấn luyện, chưa biết bắn súng mà gọi là “chiến sĩ” không biết có đúng không? Người Mỹ gọi tân binh là “recruit” chứ không gọi “soldier” (lính, binh sĩ, chiến sĩ).

-Tân trang/làm mới trở thành nâng cấp (upgrade)

-Chính mắt nhìn, tận mắt nhìn biến thành mục sở thị. Ông nào chế ra chữ này nên học tiếng phổ thông Trung Hoa rồi qua Tàu sống để khỏi làm phiền người dân Việt Nam.

-Tăng tốc độ cắt cụt chỉ còn tăng tốc. Như thế, lái với tốc độ lớn trở thành lái với tốc lớn. Xin nhớ cho chữ tốc đứng một mình có nhiều nghĩa. Thí dụ: Mái nhà bị bão thổi tốc lên. Váy cô ta bị gió thổi tốc lên.

-Tập họp/biểu tình trở thành mít tinh

-Tay đua xe đạp trở thành cua-rơ, vận động viên – một thứ tiếng Việt vô cùng bát nháo.

-Tay đua mang số 19 nay thêm cái đuôi rất dị hợm: Tay đua mang số đeo 19. Rồi chặng đua nước rút lai căng mất gốc thành chặng sprint! (sprint là chạy, đua nước rút). Rồi các tay đua đang ra sức, đang trổ hết thần lực, đang tranh tài, đang gò mình trên những con ngựa sắt…biến thành “đang thi đấu” giống như các võ sĩ trên đài. Đúng là nói như con vẹt mà không hề biết suy nghĩ!

-Tay lái /bánh lái trở thành vô-lăng

-Tây Ban Cầm đã chết chỉ còn Guitar

-Thăm viếng, du ngoạn trở thành tham quan. Muốn thoát Trung mà lại ôm cứng tiếng Tàu. Như vậy phải hiểu “tham quan ô lại” là thăm viếng ông quan chuyên ăn hối lộ hay sao?

-Thăm với tư cách nguyên thủ quốc gia trở thành “thăm cấp nhà nước”. Đúng là đổi đời và quê mùa.

-Thản nhiên biến thành vô tư. “Người dân vô tư hành hạ hoa ở Lễ hội hoa hồng Bulgaria” (VOV). Xin nhớ cho vô tư là công bình (Chí công vô tư). Vô tư lự là không lo nghĩ gì.Còn thản nhiên là làm mà không cần biết hậu quả, không cần biết người chung quanh, bất chấp luật lệ. Thí dụ: Ông ta thản nhiên đổ rác ngay dưới tấm bảng “Cấm Đổ Rác”. Người nào dùng hai chữ “vô tư” ở đây chắc chắn không được cắp sách đến trường.

-Tháng Giêng trở thành Tháng Một. Tháng Chạp cũng chết luôn chỉ còn Tháng 12.

-Thắng hai trái trở thành làm cú đúp

-Thắng ba trái trở thành hat trick

-Thắng rõ rệt, thắng áp đảo/ trên chân rõ ràng trở thành thắng thuyết phục (thuyết phục ai ở đây?)

-Thế lực trở thành quyền lực. Thí dụ: “Quen biết trở thành thứ quyền lựcmà người ta có thể mang ra để thách thức luật pháp.” (VnExpress) Ở đây không phải là quyền lực mà là thế lực. Quyền lực là sứ mạnh của người nắm quyền . Còn thế lực là sức mạnh dựa vào một người có quyền …chẳng hạn như vợ con, anh em, người tình của người nắm quyền. Thí dụ: “Ông ta là người rất có thế lực vì là bố vợ của ông giám đốc công an tỉnh.”

-Thế Vận Hội trở thành Olympic. Đông Nam Á Vận Hội trở thành Sea Games.

-Thi hành kỷ luật biến thành “kỷ luật” tức biến danh từ thành động từ. Thí dụ: “Kỷ luật ông Nguyễn Xuân Anh” (VOV). Như vậy “kỷ luật quân đội” có nghĩa là trừng trị, trừng phạt, khiển trách quân đội? Còn “kỷ luật học đường” có nghĩa là trừng phạt hiệu trưởng, giáo viên…đúng là tiếng Việt từ truyền thống, đổi đời thành vô học và bát nháo.

-Thị trường chứng khoán/ trụ sở mua bán chứng khoán/nơi mua bán chứng khoán trở thành sàn chứng khoán. Trong nước thấy chữ “floor”tưởng đó là “sàn” thực ra “floor” còn có nghĩa là địa điểm, chỗ, lầu, tầng. Thí dụ ”Senate Floor” tức địa điểm, phòng hội của Thượng Nghị Viện Hoa Kỳ.

-Thổ sản trở thành đặc sản. Xin nhớ cho thổ sản khác đặc sản. Thổ sản là chỉ nơi đó mới có. Còn đặc sản thì chỗ nào cũng có. Thí dụ “nhãn Hưng Yên” là thổ sản của Hưng Yên mà nơi khác không có. Trong nhãn Hưng Yên có thể có nhiều đặc sản/đặc biệt, chẳng hạn nhãn giống này, nhãn giống kia, nhãn có hột, nhãn không hột…

-Thói quen tiêu dùng, thói quen tiêu thụ, nhu cầu mua sắm trở thành “văn hóa tiêu dùng”. Làm gì có cái gọi là “văn hóa tiêu dùng”. Mua sắm để dùng cho gia đình, bản thân mình là nhu cầu tự nhiên khi có tiền. Nó có liên hệ gì tới văn hóa đâu? Đúng là chữ nghĩa đổi đời và quái đản.

-Thời tiết khắc nghiệt, thời tiết tệ hại trở thành thời tiết cực đoan

-Thù nghịch trở thành khắc tinh . VOA tiếng Việt, “Tân tư lệnh hải quân TQ: ‘Khắc tinh’ của Việt Nam?”

Người viết bài này tiếng Việt quá kém không phân biệt được nghĩa của hai chữ “thù nghịch” và “khắc tinh”.. Phó Đô Đốc Thẩm Kim Long của Trung Quốc, người đã từng chỉ huy Hạm Đội Nam Hải, cưỡng chiếm Hoàng Sa năm 1974 và Gạc Ma năm 1988, nay được đề cử làm tư lệnh hải quân Trung Quốc, thì viên tướng hải quân này có quá khứ thù nghịch/ tội ác với Việt Nam chứ sao gọi là khắc tinh? Xin nhớ cho tất cả các danh tướng Việt Nam như Ngô Quyền, Lê Đại Hành, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Huệ đều là khắc tinh của các danh tướng Trung Quốc. Nói khác đi, các danh tướng Tàu dù chinh đông, chinh tây, nổi danh khắp thế giới nhưng tới Việt Nam thì hoặc bị chém đầu, treo cổ tự sát hay chui vào ống đồng mà chạy. Tức danh tướng Việt Nam là khắc tinh của tất cả các danh tướng Tàu…chứ làm gì có tướng Tàu là khắc tinh của các tướng Việt Nam. Xin người viết bài này học lại lịch sử Việt Nam đã được dạy từ bậc Tiểu Học.

-Thủ quân (một đội bóng) trở thành đội trưởng. Tranh bóng trở thành tranh chấp bóng (giống như tranh chấp quyền lực). Các cầu thủ gạo cội, các tuyển thủ trở thành các cao thủ. (ảnh hưởng bởi phim bộ Hồng Kông) Thật là “nhà quê” khi gọi các tuyển thủ bóng đá là các cao thủ. “Một đường truyền rất tốt/thuận lợi cho…” trở thành “Một đường truyền thông thoáng”. Tường thuật các trận túc cầu bây giờ toàn là dân Miền Bắc thiếu kiến thức, thiếu ngữ vựng về môn túc cầu. Một trận đấu 90 phút mà phải nghe cả ngàn lần các từ ngữ như “thi đấu”  “xử lý bóng không tốt”, “xử lý bóng tốt”, “tình huống” làm cho người nghe bực cả mình. Rồi tài năng, tài nghệ trở thành tố chất (tố chất của Công Phượng), giao trả gắn bó (theo thuật ngữ rất sống động của ký giả Huyền Vũ) trở thành “bật nhả”, đưa bóng xuyên qua hàng phòng vệ của đối phương nay được các ông Bắc Kỳ gọi là “chọc khe” sao thô tục quá. Rồi “một đường truyền thiếu suy tính” trở thành “một đường truyền thiếu cảm giác”. Ở trong nước không phân biệt được thế nào là thành phần thế nào là đội hình cho nên cái gì cũng dùng hai chữ “đội hình”. . Thành phần là danh sách cầu thủ. Còn đội hình là chiến thuật, chẳng hạn đá với chiến thuật 4-2-4. Tường thuật một trận túc cầu bao gồm cả phần bình luận. Cầu thủ đá hay, đá dở như thế nào…chẳng hạn khéo léo lừa qua hàng phòng vệ đối phương, dàn xếp ăn ý, khôn ngoan đưa bóng cho đồng đội làm bàn, dứt điểm đúng lúc, thừa lúc sơ hở của thủ môn…thì nói ra. Dùng các chữ “xử lý bóng tốt, xử lý bóng không tốt” chỉ để che dấu kiến thức nghèo nàn về môn túc cầu của mình. Rồi “trọng tài biên” trở thành “trợ lý trọng tài”. Rồi hậu vệ cánh phải, cánh trái trở thành hậu vệ biên! Rồi “người bị đốn ngã” , “người bị chèn lấn trái phép”, “bị níu áo” ‘bị xô ngã”, “bị đối phương vào bóng quá nguy hiểm” trở thành “ người bị phạm lỗi ”. Đúng là loại ngôn ngữ điên khùng. Nó điên khùng ở chỗ, thay vì nói,  “người nằm sân, người bị thương là Công Phượng ” lại nói, “người bị phạm lỗi là Công Phượng”. Rồi tranh bóng ở trên cao trở thành “không chiến”!

-Thư thả, nghỉ ngơi, cho bớt căng thẳng trở thành thư giãn.

-Thử để biết/trải qua/ nếm mùi/ thưởng thúc trở thành trải nghiệm. Chỗ nào cũng thấytrải nghiệm, nói như vẹt vậy. Thí dụ: Thay vì nói, “Sinh viên quốc tế hào hứng thưởng thức (enjoy) hương vị Tết Việt Nam” lại viết, “Sinh viên quốc tế hào hứng trải nghiệmhương vị Tết Việt Nam” (VOV). Chúng ta hãy so sánh hai câu sau đây: 1. “Chúng tôi đã trải qua (trải nghiệm) bốn ngày Tết ở Hà Nội.” Câu nói này không hàm ý Tết ở Hà Nội như thế nào. 2. “Chúng tôi đã thưởng thức bốn ngày Tết ở Hà Nội.” Câu nói này hàm ý tác giả vui vẻ thưởng thức hương vị Tết ở Hà Nội. Do đó dùng hai chữ trải nghiệm chỉ có nghĩa là trải qua, đi qua, kinh qua chứ không có bất cứ một ý nghĩa gì khác.

Khi mà hệ thống truyền thông độc quyền thì hệ quả của nó là người dân sẽ nói như những con vẹt vì không có bất cứ một tiếng nói thứ hai hay đẹp hơn. Muốn hay đẹp thì phải “trăm hoa đua nở”. Dĩ nhiên khi “trăm hoa đua nở” sẽ có hoa thúi, hoa cứt lợn, hoa hèn… nhưng sẽ có những loài hoa quý và người dân có học sẽ biết chọn thế nào là loài hoa quý. Một đất nước mà không phân biệt được thế nào là văn chương, ngôn ngữ trí thức, thế nào là văn chương bát nháo, thì đó là một đất nước văn hóa kém, hổ lốn, dù có một triệu tiến sĩ cũng vất đi. Sau đây là một thí dụ viết văn rất bát nháo của BBC Việt ngữ: Thay vì viết, “Lãnh sự quán Việt Nam chưa tiếp xúc với Đoàn Thị Hương”, BBC tiếng Việt viết, “Chưa tiếp xúc lãnh sự với Đoàn Thị Hương” Rồi cũng BBC tiếng Việt ngày 22/3/2017: “Mỹ và Anh cấm laptop lên cabin máy bay vì lo khủng bố”. Câu văn không pha tiếng Anh “ba rọi” chỉ là, “Mỹ và Anh cấm đem máy điện tử xách tay lên máy bay vì sợ khủng bố.”

-Thua ngược, không đáng thua mà thua trở thành thua sốc.

-Thuốc quá hạn trở thành thuốc hết đát. Thí dụ:  “bác sĩ người Hàn Quốc dùng thuốchết “đát“. (Đài Tiếng Nói Việt Nam). Chưa thấy một loại tiếng Việt nào quái đản như thế này!

-Thuộc loại người trở thành “thuộc tuýp người” (Đài Tiếng Nói Việt Nam VOV) lai Tây từ Thời Thuộc Địa.

-Thủy thủ đoàn biến thành kíp tàu. Tại sao dùng chữ lạ lùng như vậy?

-Tiềm tàng và tiềm năng. Trong nước và một số đông ở hải ngoại không phân biệt được thế nào là “tiềm tàng” và thế nào là “tiềm năng”. Tiềm tàng/ tiểm ẩn (hidden, concealed) là ẩn phục, năm sâu ở bên trong. Thí dụ: “Lệ thuộc vào sức mạnh của ngoại bang đã tiềm tàng một nguy cơ mất chủ quyền.” Còn về “tiềm năng” (potential). Thí dụ: “Tiềm năng phát triển của các quốc gia Đông Nam Á rất lớn.” Như vậy”tiềm năng” là sức mạnh, tài nguyên chưa khai thác hết.

-Tìm hiểu trở thành soi, săm soi. Thí dụ; Săm soi chuyên cơ (phi cơ riêng) của Tổng Thống Obama. Đọc hai chữ “săm soi” tôi có cảm tưởng lấy cái que chọc vào đâu đó.

-Tiến hành cuộc điều tra nay thêm cái đuôi “điều tra làm rõ”. Làm rõ cái gì mới được chứ? Trên thế giới này, sau khi có một vụ án mạng hay tai nạn lớn xảy ra, cơ quan công lực thường tới thu thập chứng cớ ở hiện trường, phỏng vấn nhân chứng (nếu có) rồi tiến hành cuộc điều ra để truy tầm thủ phạm, đồng phạm…sau đó họp báo công bố kết quả cho công chúng biết. Nay trong nước không hiểu vì sao, các ông phóng viên lại thêm hai chữ “làm rõ” rất thừa thãi và vô duyên. Truyền thông có học hành đàng hoàng chỉ cần viết, “Nhà chức trách đang tiến hành cuộc điều tra” là người ta hiểu rồi. Thêm hai chữ “làm rõ” vào khiến câu văn trở nên quê mùa.

-Tiền trà nước trở thành tiền bo (pour boire). Tiền thưởng Tết cũng gọi là tiền bo.

-Tiếng Hoa, tiếng Tàu trở thành tiếng Trung (tiếng Trung, tiếng Nam, tiếng Bắc)

-Tiếp cận. Cái gì cũng tiếp cận. Đến thăm, đến gần, gặp gỡ, thăm viếng, tiếp xúc, tìm hiểu, đọc sách truy cứu tài liện để học hỏi cũng “tiếp cận”. Tiếng Việt rồi lần hồi “diệt chủng” vì chỉ còn các chữ như “tiếp cận”, “xử lý” dùng thay cho cả trăm danh từ, động từ khác.

-Tiếp xúc trở thành tiếp cận. Ông bộ trưởng không muốn tiếp xúc với báo chí trở thành Ông bộ trưởng không muốn tiếp cận với báo chí. Không cho đến gần trở thành không được tiếp cận. Đúng là tiếng Việt điên khùng.

Rồi Báo Lao Động ngày 2/3/2018, thay vì nói, “Đưa thơ tới giới trẻ” lại viết, “Nhân Ngày Thơ Việt Nam: Đưa thơ tiếp cận với giới trẻ.” Đúng là chữ nghĩa rởm đời, bệnh hoạn vì căn bệnh “tiếp cận”!

-Tiết kiệm (economy) hạng ba, giá rẻ trở thành kinh tế. Thay vì nói, “Mua cái này rẻ/tiết kiệm được tiền” lại nói “Mua cái này kinh tế lắm. Đúng là tiếng Việt điên khùng.

-Tiết lộ thành rò rỉ. Tiết lộ là để lộ, bị lộ ra ngoài hay “bật mí” cho người ta biết. Còn rò rỉ có ý nghĩa khác. Chẳng hạn chiếc thùng bị rò ở đáy cho nên nước rỉ ra ngoài. Rò rỉ có thể âm thầm, không ai biết. Vì tiếng Việt không rành cho nên trong nước và BBC tiếng Việt đã dùng rò rỉ để thay thế tiết lộthế mà cũng được hải ngoại đua nhau bắt chước.

-Tiêu chuẩn, mẫu mực trở thành chuẩn mực. Bịa thêm ra chữ mới để làm gì trong khi chữ cũ đầy rẫy ra đó?

-Tiêu đề, nhan đề trở thành tít (titre)

-Tiêu thụ trở thành tiêu dùng

-Tiểu thương biến thành doanh nghiệp nhỏ. Hai chữ “tiểu thương” đã có cả trăm năm nay sao còn bịa đặt ra “doanh nghiệp nhỏ” làm gì nữa?

-Tìm cách/phương thức giải quyết trở thành khắc phục. Đôi khi khắc phục có nghĩa là ráng chịu cho quen, đừng kêu la, khiếu nại gì cả. Thí dụ: Bộ Nội Vụ tới thăm một trại giam, tù nhân than đói quá. Cán bộ nói, “Các anh cố gắng khắc phục.” Điều đó có nghĩa là Bộ Nội Vụ chẳng giải quyết gì cả. Tù nhân ráng mà lo lấy. Đói ráng chịu, đừng kêu la.

-Tin tức trở thành thông tin trong khi thông tin là loan truyền tin tức như Bộ Thông Tin, Cơ Quan Thông Tin. Còn những gì liên quan đến một cá nhân thì gọi là “dữ kiện” hay “chi tiết” chứ không phải “thông tin”.

-Tin nóng! Trong nước lẫn hải ngoại tràn ngập tin nóng nhưng tôi thật tình không hiểu tin nóng là tin gì. Tin nóng là tin hấp dẫn, tin mới nhất, tin động trời hay tin có liên quan đến xác thịt? Xin những ai dùng hai chữ “tin nóng” giải thích dùm cho, tôi hết lòng cảm ơn.

-Tờ truyền đơn trở thành tờ rơi. Truyền đơn đôi khi phát tay chứ có rơi rớt trên đường đâu. Còn tờ rơi là vứt rơi rớt trên đường.

-Tòa Bạch Ốc trở thành Nhà Trắng do các ông bà ở hải ngoại lấy nguyên bản tin trong nước rồi đua nhau chuyển tiếp lên các diễn đàn YahooGroups…khiến tiếng Việt đổi đời trở thành tiếng Việt chính thống ở hải ngoại.

-Tổng Sản Lượng Quốc Gia trở thành GDP (người kém tiếng Anh không hiểu gì cả)

-Trả lời, lên tiếng/đóng góp ý kiến trở thành phản hồi. Thí dụ: “Bộ Công Thương phản hồi việc kê khai tài sản của bà HTKT” (VnPlus). Trong nước thích dùng chữ nghĩa khó khăn học được từ đời Mao Trạch Đông. Câu văn đơn giản chỉ là, “Bộ Công Thươnglên tiếng/trả lời về việc kê khai tài sản của Bà HTKT”

-Trạm, ga chuyển tiếp trở thành trạm, ga trung chuyển.

-Trận đấu hay, đẹp mắt trở thành trận đấu kinh điển (giống như ở Hàn Lâm Viện vậy)

-Trang sức cao cấp” (BBC Việt Ngữ ngày 9/10/2017). Có lẽ người dịch bài này không hiểu nghĩa của hai chữ “trang phục” và “trang sức”. “Trang phục” là quần áo, giày dép, mũ nón, sách tay, kính mát. Còn “trang sức” là vòng đeo tay, kiềng, dây chuyền, nhẫn, hoa tai…Người ta thường nói và đã nói cả trăm năm nay là “trang sức đắt tiền”. Chỉ tiếng Việt đổi đời mới nói, “trang sức cao cấp”. Rồi nhà đắt giá cũng trở thànhcao cấp. Món ăn thượng hạng cũng trở thành cao cấp. Rồi Hội nghị thượng đỉnhAPEC trở thành cấp cao APEC. Cấp cao là cấp gì? Thứ trưởng, bộ trưởng, thủ tướng hay tổng thống?

-Trao đổi, tiếp xúc trở thành giao lưu, hiệp thông (hình như là danh từ riêng của Thiên Chúa Giáo)

-Trẻ em/trẻ con bị bệnh biến thành bệnh nhi. Bệnh viện nhi đồng cũng biến thànhbệnh nhi. Đúng là hỗn loạn, không còn ra thể thống gì nữa.

-Trên phạm vi nhỏ biến thành “cục bộ”. Lưu thông bị tắc nghẽn ở một vài đoạn đường, một vài khu phố biến thành “ùn tắc cục bộ”. Bão ảnh hưởng tới một vài khu vực biến thành “ảnh hưởng cục bộ” trong khi đó đâu đâu cũng nghe nói, “Anh ta có tư tưởng cục bộ” tức anh ta có tư tưởng co cụm, không chịu mở rộng, giao tiếp với bên ngoài. Đúng là ngôn ngữ đổi đời!  Chữ có nghĩa này lại dùng bừa theo nghĩa khác, muốn nói gì thì nói mà không sợ sai.

-Trích ngừa, chủng ngừa trở thành tiêm vaccine

-Trình bày quan điểm đối nghịch/ ý kiến đối nghịch, không đồng ý  trở thành phản biện. Thật đao to búa lớn!

-Trong lúc, trong khi biến thành “quá trình”. Lúc nào cũng dùng chữ đao to búa lớn. “Máy bay quân sự Trung Quốc rơi trong quá trình tập luyện” (VnPlus ngày 29/1/2018.Câu văn đơn giản chỉ là, “Máy bay quân sự Trung Quốc rơi trong lúc huấn luyện.”

-Trọng tải đổi đời thành tải trọng. Tôi không hiểu tại sao phải đảo ngược một chữ đã thông dụng cả trăm năm nay? Tron g khi đó, từ điển trong nước chỉ có “trọng tải” chứ không có “tải trọng”.

– “Trọng tài Pitana người Argentina bắt trận chung kết World Cup” (VOA tiếng Việt ngày 14/7/2018). Đúng là tiếng Việt kém cỏi, nghèo nàn về ngôn ngữ Việt. Câu văn hoàn chỉnh phải là, “Trọng tài Pitana người Argentina (Á Căn Đình) sẽ cầm còi/điều khiển trận chung kết Giải Túc Cầu Thế Giới”.

-Trồng cây trở thành trồng cây xanh. (tiếng Việt có thêm đuôi)

-Trồng/làm hàng rào cây biến thành “Trồng hàng rào xanh”. Không biết tới bao giờ thì trồng hàng rào đen, đỏ, tím, vàng đây? Rồi mai mốt hàng rào đó nở hoa vàng, hoa tím thì không biết gọi là hàng rào gì?

-Trục trặc/ trở ngại trở thành sự cố

-Trực thăng/máy bay săn tàu ngầm chỉ còn trực thăng săn ngầm /máy bay săn ngầm (cắt cụt tiếng Việt)

-Trung Học Chuyên Ngành/chuyên môn trở thành Trung Học Chuyên (cắt cụt tiếng Việt)

Trung Học Đệ I Cấp (Lớp 6 tới Lớp 9) trở thành Trung Học Cơ Sở. Tôi thật tình không hiểu tại sao trong nước dùng danh từ Cơ Sở cho các trường Trung Học Đệ I Cấp hay Trung Học Chuyển Tiếp mà người Mỹ gọi là Middle School hay Internediate School. Trước đây Miền Nam mô phỏng theo nền giáo dục của Pháp, phân chia trung học ra thành hai bậc gọi là: Trung Học Đệ I Cấp (Lớp 6-9) và Trung Học Đệ II Cấp (Lớp 10-12).

-Trung Quốc, Trung Hoa, Tàu, Hoa Lục trở thành China. Như vậy tại sao không nói nước USA hay nước France cho nó gọn?

-Trung Ương (T.Ư) viết tắt thành TW. Đúng là tiếng Việt quái đản!

-Truyền hình trở thành Tivi. Tivi là phát âm của TV chứ trong Anh Ngữ không có danh từ tivi.

Truyền hình đời sống thực (Reality TV) biến thành Truyền hình thực tế. Như vậy lại có “Truyền hình mơ mộng” nữa sao? Dịch như vậy quá ngây ngô, thế mà cả nước không ai có ý kiến gì khác.

-Tự nhiên/thản nhiên trở thành vô tư. Cứ tự nhiên trở thành cứ vô tư đi (VOV Đài Tiếng Nói Việt Nam). Xin nhớ cho vô tư là không thiên vị (Chí công vô tư). Còn vô tư lự là không lo nghĩ gì cả. Còn Thản nhiên là làm mà không cần để ý đến những người chung quanh, không cần biết đến luật pháp là gì. Ở Việt Nam bây giờ có báo là cứ viết, có đài phát thanh, truyền hình là cứ nói …không cần biết đúng sai và cũng không có ai đế mắt tới. Có lẽ cả nước chỉ lo kiếm tiền, ăn nhậu, vui chơi, giải trí, làm tình, bài bạc, xì ke ma túy, chuyển tiền ra ngoại quốc và ước mơ đi Mỹ…ngoài ra thì sống chết mặc bay.

-Tuổi vị thành niên trở thành tuổi teen. Tây đô hộ 100 năm mà tiếng Việt chưa mất gốc. Mỹ mới vào từ 1995 (bình thường hóa ngoại giao) mà tiếng Anh đang trở thành ngôn ngữ chính, giống như Phi Luật Tân. Còn tiếng mẹ đẻ đang trở thành ngôn ngữ phụ (second language). Nghèo hèn quá cho nên bắt chước kẻ hùng mạnh cũng là niềm hãnh diện. Nếu có mắt nhìn ra hải ngoại phải biết xấu hổ vì lớp người sống xa Tổ Quốc một đại dương mênh mông lại mở các Trường Việt Ngữ để bảo tồn tiếng Việt cho con cháu trong khi ở trong nước lại hãnh diện vì lai căng, giống Mỹ.

V.

-Vào bệnh viện, vào nhà thương trở thành nhập viện (viện dưỡng lão, viện mồ côi, viện hàn lâm, viện tế bần, Viện Mác-Lê…biết nhập viện nào đây? Tôi không hiểu sao một nước còn đói nghèo mà lại thích dùng chữ “đao to búa lớn” như thế.

-Vào các trang thông tin điện tử trở thành truy cập. “Truy” là “đuổi” như truy nã, truy kích, truy sát. Tại sao “vào” một trang thông tin điên tử để xem, để tìm hiểu, để lấy tin tức lại gỏi là “đuổi theo”.

-Vật tiểu biểu, vật tượng trưng (thí dụ năm con chó) biến thành linh vật. Thật đúng là muốn nói gì thì nói. Việt Nam có bốn linh vật (tứ linh) là Long, Ly, Quy, Phượng. Còn các con vật khác, thí dụ năm Thân thì con khỉ không phải là linh vật mà chỉ là con vật tiêu biểu, tượng trưng cho cả năm. Cả nước nói như con vẹt và không một ai suy nghĩ xem có đúng hay không, trong khi đó có cả ngàn ông tiến sĩ văn chương, khảo cổ, văn học, nhà nghiên cứu văn hóa!

-Vẻ mặt biến thành ngoại diện. Thí dụ: “Bạn muốn có khuôn mặt/vẻ mặtgiống con gái Tổng Thống Donald Trump” biến thành, “Bạn muốn có ngoại diện giống con gái Tổng thống Mỹ Donald Trump”. (VOA tiếng Việt). Đúng là dốt hay nói chữ. Rồi “có bộ mặt, thân hình” biến thành “ngoại hình” (VOA tiếng Việt). Đúng là tiếng Việt truyền thống đã chết và được thay thế bằng tiếng Việt lai căng, bát nháo.

-Vi khuẩn, siêu vi trùng trở thành vi-rút

-Vĩ Cầm trở thành Violon.

-Việc trở thành công đoạn. Thí dụ: “Việc đầu tiên là mài dao với nước lạnh và đá mài.“ trở thành, “Công đoạn đầu tiên là mài dao với nước lạnh và đá mài.” Rồi “cỡ” như cỡ lớn, cỡ nhỏ trở thành “kích cỡ”. Tôi không hiểu tại sao trong nước thích dùng chữ cầu kỳ trong khi kêu gào “tiếng Việt trong sáng”.

-Viện bảo tàng, khu vực bảo tàng chỉ còn bảo tàng. Xin nhớ, viện bảo tàng là danh từ. Còn bảo tàng là động từ. Trong nước hiện có khuynh hướng “cắt cụt” tiếng Việt khiến nhiều danh từ trở nên vô nghĩa hoặc trùng với danh từ khác nhưng khác nghĩa. Thí dụ: Lệ phí chỉ còn phí, săn tàu ngầm chỉ còn săn ngầm, choáng váng chỉ còn choáng, bệnh viện chỉ còn viện. Nhưng một số lại thêm “cái đuôi” vào làm tiếng Việt trở nên dị hợm. Thí dụ: đóng tàu trở thành đóng mới, xây nhà trở thành xây mới, trồng cây trở thành trồng cây xanh.

-Vụ tai tiếng trở thành scandal

-Vượt mức quy định trở thành vượt ngưỡng. Vượt ngưỡng gì mới được chứ? Ngưỡng cửa chăng? Đúng là bạ gì viết nấy, không thèm ra cứu từ điển hay hỏi người lớn xem có đúng không.

 X.

-Xa lộ trở thành đường cao tốc. Ở Mỹ này người ta phân biệt Xa Lộ (Freeway) và Đường Tốc Hành (Expressway). Xa Lộ xuyên bang hay xuyên thành phố chạy tới 80 dặm/giờ. Còn Đường Tốc Hành/Cao Tốc chỉ là đường nối hai đầu của một thành phố chạy với vận tốc tối đa 50 dặm/giờ.
-Xác định trở thành khẳng định. “Việt Nam khẳng định Đoàn Thị Hương là công dân VN”. BBC Việt ngữ và Việt Nam không phân biệt được thế nào là xác định, thế nào là khẳng định. Khi có sự tranh cãi, nếu thấy dữ kiện đúng thì mình khẳng định, nói dứt khoát là đúng. Còn xác định là xác nhận một sự kiện mà không có tranh luận. Khi đến gặp Cô Đoàn Thị Hương, tòa lãnh sự xác nhận cô đúng là công dân Việt Nam chứ không khẳng định vì không có sự tranh cãi về quốc tịch với các giới chức Mã Lai. Câu văn trên cho thấy trình độ Việt ngữ của BBC và trong nước quá kém. Trình độ của VOA khá hơn một chút khi dùng hai chữ “xác nhận”.

-Xây gấp, hoàn thành sớm biến thành đẩy nhanh tiến độ thi công. Sao dùng chữ dài lòng thòng và cầu kỳ quá vậy? Hãy so sánh hai câu: 1) “Công nhân đang cố gắng để sớm hoàn thành Cầu Cần Thơ.” 2) “Công nhân đang đẩy nhanh tiến độ thi công để sớm hoàn thành Cầu Cần Thơ.” Xem câu văn nào giản dị hơn?


-Xây thêm bốn căn nhà
trở thành xây mới bốn căn hộ.

-Xe cộ trở thành phương tiện. Thí dụ: Cấm các phương tiện lưu thông ở một số tuyến đường. Rồi, “Phương tiện đổ về Thủ đô tăng đột biến trong ngày 4 Tết” (VnPlus) Thay vì nói, “Dòng xe cộ đổ về thủ đô tăng bất thường ngày Mùng 4 Tết”, hoặc  “Cấm xe cộ lưu thông ở một số tuyến/đoạn đường”.

-Xe buýt: Việt Nam bây giờ không phân biệt được thế nào là xe chở học sinh, xe chuyên chở công cộng, mà đều gọi tất cả các loại xe này là xe buýt. Xe đang chạy trong thành phố phải mua vé đó là “xe chuyên chở công cộng”, còn xe chở học sinh là “xe đưa rước học sinh”.

-Xe hơi trở thành xe ô-tô.

-Xe gắn máy trở thành xe mô-tô

Xe phế thải trở thành xe quá đát. (Báo Thanh Niên) Thật ngu dốt không thể tưởng tưởng tượng được. Quá hạn chỉ dùng cho thực phẩm, thuốc men. Còn xe cộ, máy bay, máy móc quá cũ không dùng nữa thì gọi là “phế thải”.

Xe pick-up, xe chở hàng nhỏ trở thành xe bán tải. Xe thì chở ít hoặc chở nhiều, hoặc hạng nặng, hạng nhẹ sao lại là “bán” tức một nửa?

-Xe vận tải trở thành xe tải (cắt cụt tiếng Việt). Như vậy “liên đoàn/công đoàn vận tải trở thành “liên đoàn tải” và “ngành vận tải” trở thành “ngành tải”. Thật quái đản!

-Xe vận tải hạng nặng trở thành xe siêu trường siêu trọng, xe container

-Xuồng máy trở thành ca-nô

 Chúng tôi còn tiếp tục cập nhật cho cuốn tự điển này thêm phong phú. Nhưng càng viết lại càng đau lòng. Tiếng Việt đổi đời, buồn ơi chào mi! Và buồn cho nhiều thế hệ mai sau.

Đào Văn Bình (vietbao.com)

Nếu…

Nếu…

Ngô Trường An

Các vị thường nói: “Không có bác và đảng thì VN làm gì có ngày hôm nay. Vậy, ông đừng có phủ nhận vai trò lãnh đạo của đảng….”.

Tôi hoàn toàn đồng ý với các vị ấy. Nghĩa là, tôi công nhận, nếu, không có bác Hồ và đảng CSVN lãnh đạo thì đất nước chúng ta rõ ràng không có ngày NHƯ hôm nay.

Vậy, bây giờ chúng ta phải bình tâm nhìn nhận đất nước chúng ta ngày hôm nay nó như thế nào? So với các nước trong khu vực và trên thế giới VN hơn họ ở mặt nào? Mức lương hằng tháng chúng ta hơn họ chưa? Thu nhập đầu người hơn họ chưa? Các vấn đề khác như giáo dục, y tế, giao thông, chủ quyền quốc gia…. Đã bằng họ chưa?

Rồi, chúng ta nghĩ tiếp: Những đất nước có đảng cộng sản và có lãnh tụ vĩ đại như Hồ Chí Minh, Mao Trạch Đông, Kim Nhật Thành, Fidel Castro… Những nước này có văn minh hơn những nước không có đảng cộng sản không? Có được tự do ngôn luận, tự do sáng tác, tự do báo chí không? Dân có giàu và có được quyền tự do ứng cử vào các vị trí lãnh đạo nhà nước như các nước không có đảng CS và lãnh tụ vĩ đại kia không? Những đất nước có đảng cộng sản lãnh đạo, có sản xuất được hàng hóa chất lượng bằng những nước không có đảng lãnh đạo không? Vậy thì, vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản đã làm được gì cho nhân loại?

Các vị đừng nghĩ rằng, nếu không có bác và đảng lãnh đạo kháng chiến thì VN bây giờ vẫn là thuộc địa của Pháp hoặc Nhật. Điều này không đúng! Vì trên thực tế, Đế Quốc Việt Nam đã được chính phủ Trần Trọng Kim tuyên bố độc lập ngày 11.3.1945. Sau đó, (23.8.1945) đảng CSVN cướp chính quyền từ tay Trần Trọng Kim, chứ không phải cướp chính quyền từ tay người Nhật (cũng như năm 1975, CSVN cướp chính quyền Miền Nam từ tay tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chứ không phải cướp từ tay người Mỹ). Bởi vậy, nếu không có bác và đảng thì VN cũng đã có độc lập, có quốc kỳ riêng, quốc ca riêng và lãnh thổ vẹn toàn sau ngày 11.3.1945.

Rồi, chúng ta tìm hiểu tiếp. Trên thế giới hiện nay, hầu hết là những nước không có đảng CS lãnh đạo. Vậy, có nước nào bị đô hộ hoặc thuộc địa của các đế quốc Anh, Pháp, Mỹ…? Thế thì, đảng CSVN bắt nhân dân hy sinh cả hàng chục triệu người trong 2 cuộc kháng chiến để làm gì?

Trở lại câu nói của các vị: “Không có bác và đảng thì không có ngày hôm nay”. Và ngày hôm nay, của đất nước chúng ta đây:

– Lương thấp nhất trong khu vực (thua các nước đến 10 lần).
– Thuế cao nhất so với các nước trong khu vực (cao hơn họ gấp 3 lần).
– Xuất khẩu lao động nhiều nhất so với cả Thế Giới (chấp luôn các nước nghèo châu Phi).
– Gái mại dâm VN ra nước ngoài bán dâm nhiều nhất.
– Bệnh ung thư cao nhất trong khu vực.
– Chết vì TNGT nhiều nhất.
– Số hộ nghèo nhiều nhất.
– Đi ra nước ngoài ăn cắp nhiều nhất.
– Tệ nạn rượu bia cao nhất.
– Chỉ số đáng sống thấp nhất 124/125.
– GS-TS nhiều nhất nhưng không có một phát minh, sáng chế nào.
– Tỷ lệ Tướng, Tá trong ngành công an, quân đội nhiều nhất so với cả Thế Giới.
– Tham nhũng nhiều nhất.
– …………..
Đấy! Thành tích hôm nay là nhờ bác và đảng. Điều này làm sao mà tui dám phủ nhận vai trò lãnh đạo của đảng được chứ?

Phải không?

(Facebook/ Ngô Trường An)

Nguồn: danchimviet.info

Việt Nam già trước khi giàu

Việt Nam già trước khi giàu

Theo một báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố vào đầu tháng 5 vừa qua, Việt Nam nằm trong danh sách các nước châu Á có nguy cơ “già trước khi giàu” – hiện tượng một quốc gia không đạt được ngưỡng thu nhập cao trước khi dân số bị già hoá.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, Việt Nam là một trong những quốc gia có dân số bị già hóa nhanh nhất thế giới, quỹ thời gian còn lại là 18 năm mà thu nhập không tăng, năng suất không lên, nghĩa là chúng ta sẽ già mà vẫn chưa giàu
Phạm Phú Quốc, Đại biểu quốc hội đoàn TP.HCM

Mỗi quốc gia có một “đỉnh” về dân số lao động, tức là qua ngưỡng đó, dân số sẽ bắt đầu già hóa. Nếu lấy thu nhập của nước Mỹ làm giá trị so sánh, thì Việt Nam khi đạt đến “đỉnh” chỉ có GDP sức mua bằng 1/10.

Con số này ở Trung Quốc là 20.7% (2011), và Thái Lan là 28.9%. Các nước “giàu” thường có thu nhập bình quân ít nhất đạt 70% của nước Mỹ trước khi lao xuống bên kia sườn dốc của tuổi già.

viet-nam-gia-truoc-khi-giau

GDP theo sức mua của các nước khi dân số lao động đạt đỉnh so với nước Mỹ (100%)

Ở một khía cạnh khác, để lo được cuộc sống về già, phần lớn lao động sẽ phải phụ thuộc vào hệ thống bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, tính đến cuối năm 2015, tổng số người tham gia BHXH ở Việt Nam là 12,14 triệu người, mới chỉ tương đương với 22.3% tổng số lực lượng lao động. Đồng nghĩa với việc 77.7% lao động còn lại phải “tự bảo hiểm” cho chính mình hoặc trông cậy vào con cháu.

Trong khi đó, tỷ lệ dân số già phụ thuộc của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới. Theo World Bank, tỷ lệ dân số già phụ thuộc có thể chiếm tới 1/5 dân số vào năm 2035.

viet-nam-gia-truoc-khi-giau-1

Với những người tham gia BHXH, mối lo lớn nhất là vỡ quỹ. Bộ Lao động dẫn một nghiên cứu của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho rằng từ năm 2023, quỹ hưu trí và tử tuất của Việt Nam sẽ rơi vào trạng thái thu trong năm không đủ bù chi. Đây cũng là lý do chính cho đề nghị tăng tuổi nghỉ hưu gây tranh cãi vừa qua.

nguồn: vnexpress.net

Việt Nam sẽ già trước khi giàu?

David Hutt | DCVOnline

Nhận định kỹ hơn về dân số Việt Nam đang lão hóa và điều đó có nghĩa là gì.

Auguste Comte từng tuyên bố, ‘Nhân khẩu học là số phận.’ Người ta nghĩ chính phủ Việt Nam, hy vọng triết gia Pháp sai và số phận có thể thay đổi, bởi vì số phận của dân số của Việt Nam không có vẻ tốt.

Người ta thường nói rằng Việt Nam có một dân số trẻ; đây là một điểm thường được giới nghiên cứu kinh tế đưa ra như một dấu hiệu cho thấy đầu tư tài chính ở đây sẽ được bảo đảm. Tuy vậy, điều này không còn đúng sự thật (ít nhất là trong vài chục năm sắp tới). Hiện nay, độ tuổi trung bình của Việt Nam là 32 và khoảng 55% dân số dưới 34 tuổi. Tỷ lệ những người ở độ tuổi 15-64, thường được coi là tuổi “làm việc”, tăng lên 68%, cao hơn đáng kể so với tuổi “làm việc” ở cuối thế kỷ trước, và cao hơn so với các quốc gia khác ở Đông Nam Á.

Đồng thời, số trẻ em, những người dưới 15 tuổi, đã giảm đi trong nhiều chục năm vừa qua. Ngày nay, tỷ lệ này là 23% dân số, so với gần 40% vào năm 1989. Hơn nữa, tỷ lệ sinh của phụ nữ đã ngưng tăng ở khoảng 1,95 lần sinh trên một phụ nữ ở mặt nào đó, so với 5 lần sinh vào năm 1980 và 3,55 lần sinh vào năm 1990 của mỗi phụ nữ. Một bài đăng trên blog của IMF trong năm nay cho biết, điều này có nghĩa là dân số trong độ tuổi lao động của Việt Nam sẽ giảm đi trong những thập kỷ tới, và hệ quả của điều này “có thể làm chậm mức tăng trưởng bình quân đầu người từ năm 2020 đến năm 2050.”

Như một biểu đồ dưới đây do IMF thực hiện cho thấy dân số trong độ tuổi lao động của Việt Nam đã lên đến đỉnh điểm, cách đây nhiều năm, khi thu nhập bình quân đầu người còn thấp. Nó chỉ gần bằng một nửa thu nhập bình quân đầu người ở Trung Quốc, một phần ba của Thái Lan, và gần một phần mười tiền lương ở Nhật Bản khi tuổi lao động của họ đạt đỉnh điểm. Nói một cách đơn giản, “Việt Nam có nguy cơ già đi trước khi phát giàu”; IMF đã nói .

Tổ chức Y tế Thế giới hiện nay coi Việt Nam có một trong những nước có dân số lão hóa nhanh nhất thế giới. Hiện tại, số người cao tuổi ở Việt Nam dưới 4% dân số cả nước, tương đương với khoảng 10 triệu người trên 65 tuổi. Đến năm 2030, tỉ tệ này dự đoán sẽ tăng lên gần 7% dân số, và nhiều hơn, 10%, vào năm 2050. Thêm vào đó, Việt Nam hiện có tuổi thọ (75 năm) cao thứ hai ở Đông Nam Á.

Câu hỏi chính, là liệu Đảng Cộng sản đang cầm quyền có thể làm bất cứ điều gì để giảm bớt những khó khăn trong tương lai — đi kèm với một tỉ lệ người già tăng nhanh và một lực lượng lao động ít đi — gồm việc chính phủ sẽ phải chi tiêu nhiều hơn cho việc chăm sóc sức khỏe và trả lương hưu, thu nhập thuế lợi tức sẽ thấp hơn, và suy giảm sản lượng kinh tế.

Bộ Y tế Việt Nam đã có kế hoạch hành động cho những năm từ 2017 đến 2025. Theo kế hoạch này, tất cả người cao tuổi sẽ có thẻ bảo hiểm y tế vào năm 2025. Chính phủ đã gây ra một cuộc tranh luận về vấn đề dân số già nua không phải là điều cần phải quá lo lắng vì giới trẻ (con cháu) ở Việt Nam, thường chăm lo cho người cao tuổi (ông bà cha mẹ), sẽ làm giảm bớt trách nhiệm của chính phủ trong việc chăm sóc cho người cao tuổi.

Tuy nhiên, được biết hiện nay ở Nhật Bản và Thái Lan, hai quốc gia này cũng có dân số lão hóa, truyền thống chăm lo cho người cao tuổi đang dần biến mất. Lý do chính là vì hiện tượng đô thị hóa (ở Việt Nam tỷ lệ hàng năm hiện tại là 2,59%) và kế đó là lối sống hiện đại đã khác xưa, có nghĩa là mọi người có khuynh hướng sống với vợ/chồng và con nhỏ, chứ không sống với cả cha mẹ hoặc ông bà. Vì vậy, cuối cùng thì chính phủ có thể sẽ phải có trách nhiệm chi trả hầu hết cho việc chăm sóc cho người cao tuổi.

Việt Nam đã có một số đề nghi đổi mới như có thể tăng tuổi nghỉ hưu, hiện tại là 60 tuổi cho đàn ông và 55 tuổi cho nữ giới (tuổi nghỉ hưu của công chức chính phủ cao hơn tư chức năm tuổi). Đây là môt đề nghị đã được đảng cộng sản xét đến vào năm 2016, và xét lại một lần nữa vào tháng Sáu, 2017 mặc dù người ta vẫn chưa rõ liệu những thay đổi trong Bộ luật Lao động có được chấp nhận hay không.

Tăng tuổi nghỉ hưu sẽ nới rộng tỉ lệ dân số trong độ tuổi lao động, làm giảm bớt chi phí trả lương hưu và chi phí chăm sóc sức khỏe trong thời gian đó. Nhưng chắc chắn nó sẽ bị phảng ứng bất lợi và giận dữ, như ở mọi quốc gia khác trên toàn thế giới khi chính phụ dự định tăng tuổi nghỉ hưu. Thay đổi hệ thống lương hưu được công bố vào năm 2015, đã khiến người về hưu không có thể thu được tiền bảo hiểm xã hội trả một lần khi họ nghỉ việc, hàng ngàn công nhân đã đình công, buộc chính phủ phải giảm lại những thay đổi. Tổ chức Lao động Quốc tế tuyên bố, vào thời điểm đó, đã có tin cho rằng Việt Nam đang hướng đến một cuộc khủng hoảng lương hưu ngay sau năm 2021, khi quỹ an sinh xã hội của quốc gia bắt đầu đi vào thâm hụt. Và đến năm 2034, quỹ có thể cạn kiệt hoàn toàn.

Chính phủ cũng có thể tăng thuế, như họ đã bắt đầu thực hiện. Tuy nhiên, cho đến nay dù mức tăng thuế tương đối khiêm tốn nhưng vẫn tạo ra nhiều giận dữ trong quần chúng. Vài tháng trước đây khi còn ở Hà Nội, mọi người nói với tôi rằng họ ghét việc thuế tăng lên vì cùng lức tiền “bôi trơn”, thuật ngữ của người địa phương khi nói đến tiền hối lộ, cũng đang tăng lên. Thí dụ, kế hoạch tăng thuế xăng dầu của Bộ Tài chính, từ 3.000 đồng lên 8.000 đồng mỗi lít. Khoản tăng này được được nhà nước gọi là “thuế môi trường”, điều mà rất nhiều người dân không tin: họ coi đó chỉ là cách tăng ngân sách nhà nước, chứ không phải là để bảo vệ môi trường; đây có thể là một đánh giá thực tế. Hơn nữa, giá xăng ở Malaysia và Indonesia đã cao hơn và với thuế tăng lên, một lít xăng sẽ bằng một phần sáu lương công nhật của người trung bình. Thật vậy, nhiều người nói rằng kế hoạch tăng thuế đang tăng nhanh hơn nhiều so với mức thu nhập của công nhân.

Vì vậy, như chúng ta đã thấy, lập một kế hoạch cho một dân số già đi trong tương lai đòi hỏi rất nhiều đóng góp của khối dân số hiện nay. Trong bối cảnh này, Việt Nam vẫn nằm dưới sự cai trị của Đảng Cộng sản, họ đã từ chối không cho công dân Việt Nam ngay cả cái nhìn thoáng qua về dân chủ trong nhiều chục năm qua. Như người ta nghĩ, bây giờ các cuộc biểu tình chống chính phủ đang gia tăng và sự đàn áp của chính quyền cũng thế.

Đồng thời, công khố quốc gia đang ở tình trạng nghèo nàn. Nợ công được cho là khoảng 64,7% GDP, có nghĩa là cần phải có những biện pháp thắt lưng buộc bụng. Trong khi đó, thâm hụt ngân sách của chính phủ đã tăng từ 5% GDP năm 2000 lên 6,5% năm ngoái. Chính phủ dự định giảm xuống 3,5 phần trăm vào năm 2020; đây có thể một tham vọng dường như sẽ không thể xảy ra. Thật vậy, để nền kinh tế Việt Nam tiếp tục phát triển, một số chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần chi ít nhất 480 tỷ USD trong bốn năm tới cho các dự án cơ sở hạ tầng, gồm xây dựng sân bay, đường sắt và đường bộ mới.

Nhưng chính phủ Cộng sản Việt Nam đã không đủ khả năng để thực hiện những dự án này; những đình trệ liên tục trong dự án xây đường tàu điện ngầm tại thành phố Hồ Chí Minh là một ví dụ điển hình, và dường như họ sẽ không đạt được mục tiêu nếu phải cắt giảm chi tiêu nhà nước quá nhiều. Đầu tư tư nhân có thể là con đường trước mặt. Nhưng, hiện tại, số đầu tư tư nhân chỉ chiếm khoảng 10% kinh phí trong các dự án cơ sở hạ tầng. Và nếu muốn tỷ lệ này tăng lên thì chính phủ sẽ phải áp đặt nhiều cải cách kinh tế hơn là họ sẵn sàng thực hiện.

Như tôi đã biện luận nhiều lần, tính hợp pháp của Đảng Cộng sản trong con mắt của công chúng phụ thuộc phần lớn vào khả năng của ho để giữ cho nền kinh tế phát triển và cải thiện mực sống của người dân. Những người khác chấp nhận nguyên trạng bởi vì, ít nhất là trong quá khứ, đảng Cộng sản đã có thể cung cấp các dịch vụ cơ bản như giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Nhưng đến nay ngay cả dịch vụ này đang là những vấn đề không có giái pháp. Tham nhũng gia tăng là một dấu hiệu tự nhiên khi cầu lớn hơn cung. Theo một báo cáo của Tổ chức Minh bạch Quốc tế mới công bố năm 2017, Việt Nam hiện được cho là nước tham những hối lộ hàng thứ hai ở châu Á. Sáu mươi lăm phần trăm (65%) người dân nói rằng họ phải trả tiền hối lộ, hoặc “tiền mỡ bôi trơn”. Gồm cả hối lộ để con em được nhận vào trường giỏi hoặc có những chỗ tốt trong bệnh viện.

Vì vậy, nếu Đảng Cộng sản Việt Nam không còn có thể cung cấp các dịch vụ căn bản cũng như bảo đảm sẽ cải thiện được mực sống cho hầu hết người dân, có vẻ như nhiều người hơn sẽ bắt đầu đặt câu hỏi mục đích của Đảng là gì. Quan trọng hơn, không còn những hình thức hợp pháp truyền thống của nó, nhiều người sẽ bắt đầu đòi quyền quyết định ai sẽ là những người cai trị họ. Khi đưa thêm biến số dân số lão hóa, cần được chuẩn bị cho bây giờ, vào phương trình quản trị xã hội thì mọi thứ bắt đầu trông có vẻ không có gì sáng sủa lắm cho Đảng Cộng sản Việt Nam.

nguồn: dcvonline.net


Nguồn: Will Vietnam Grow Old Before it Gets Rich? | David Hutt, The Guardian | October 02, 2017.

Loạn tướng

Loạn tướng

Loạn tướng. Phải gọi đúng như thế!

Kết thúc chiến tranh, sau 1975, Việt Nam chỉ vỏn vẹn 36 tướng. Nay, quân đội đã tăng đến 415 tướng (3 đại tướng, 18 thượng tướng, 81 trung tướng, 313 thiếu tướng)(1).

Cộng thêm 205 tướng bên công an(2).

 

 

 

 

Chỉ tính 8 năm từ 2006 đến 2014, riêng quân đội đã có 231 sỹ quan cấp tướng được thụ phong, gồm 10 thượng tướng, 65 trung tướng và 157 thiếu tướng, gấp 20 lần số tướng trong kháng chiến chống Pháp và hơn 4 lần số tướng trong kháng chiến chống Mỹ.

Chưa kể một lượng khá khủng “thiếu tướng chìm”. Gọi nôm na là “đại tá nhô”, tức sỹ quan cấp đại tá không được phong hàm tướng nhưng lại hưởng lương tướng(3).

Trong chiến tranh, tướng chỉ để phong cho những chỉ huy thực tài và có chiến công hiển hách. Thời bình, nhiều sỹ quan văn phòng, giáo dục, y tế, bán buôn… cũng đeo hàm tướng.

Loạn từ đấy.

Đến một quân nhân hàm vụ trưởng kinh tài, tức chuyên bấm bàn tính chia lương cho lính cũng tướng. Bác sỹ bệnh viện cũng tướng. Một lão giảng viên, trưởng khoa Mác Lê cũng tướng. Một cậu quân nhân chuyên chuyện bán buôn như ông cựu Chủ tịch tập đoàn viễn thông Viettel Nguyễn Mạnh Hùng (nay là Bộ trưởng Thông tin truyền thông) cũng tướng. Một gã làm báo viết văn lăng nhăng như Hữu Ước cũng tướng, trung tướng mới tởm!

Tướng phong rất vớ vẩn. Phong vì cả nể. Không loại trừ khả năng chạy chọt. Dư luận, ngay cả trên báo chí chính thống cũng từng có thời đặt nghi vấn về “thị trường sao vạch” này.

Cực kỳ khôi hài, thậm chí là lố bịch khi vị đại tướng cựu Bộ trưởng quốc phòng Phùng Quang Thanh trước đây có lần tha thiết xin quốc hội đừng cắt giảm quân số tướng, vì “không phong tướng thì anh em rất tâm tư”.

Rồi ngay chiều qua 6/11, khi quốc hội thảo luận sửa đổi luật công an nhân dân, thượng tướng Nguyễn Văn Được, Chủ tịch hội cựu chiến binh, cựu Thứ trưởng quốc phòng cũng “tâm tư” khi so bì định khung chuẩn cho tướng giữa ngành công an với quân đội:

“Việc phong hàm cho các đồng chí công an cũng là đáng mừng, nhưng nếu hai bên không công bằng thì sẽ thấy “tủi thân”. Giờ ngồi họp như nhau, một bên tướng, một bên tá thì cũng không vui lắm… Làm thế này, bên quân đội buồn, tủi thân”(4).

Ý ông, muốn so việc qui định giám đốc công an tỉnh thành được phong hàm tướng, trong khi chỉ huy trưởng quân sự các tỉnh thành lại chỉ được hàm đại tá.

So bì “anh ít tôi nhiều, anh được sao tôi không” trong việc phong tướng giữa quân đội và công an, nhiều khi nghe cứ như chuyện tị nạnh của bọn trẻ nít.

Nhớ hồi ông Hữu Ước còn Tổng Biên tập báo công an, khi đó mới mang hàm đại tá. Khi nghe tin ông làm thủ tục “xin” hàm tướng, cũng có lời ra tiếng vào. Ông nghe được, cười rằng: nhiều người như tôi, thậm chí thua tôi, vẫn tướng. So với qui định khung, tôi thừa chuẩn, vậy tại sao lại không? Họ tướng thì tôi cũng tướng chứ!

Đại loại thế, quá lâu rồi, tôi không nhớ chính xác từng câu chữ ông nói, nhưng cơ bản nội dung vậy.

Rồi ông lên tướng thật. Thiếu tướng, rồi trung tướng mới kinh!

Trước đây, hồi tôi còn ở công an. Nhớ qui định chỉ giám đốc công an Hà Nội với Sài Gòn mới được phong hàm tướng, cũng chỉ kịch trần thiếu tướng. Khi đó tướng ít lắm, nghe là giật mình. Ngay cấp Bộ cũng cực ít. Ông Lê Thế Tiệm, năm 1990 ra ngồi ghế Tổng cục trưởng cảnh sát cũng chỉ hàm đại tá. Giờ, tất tật giám đốc công an các tỉnh thành đa phần đều tướng. Có nơi như Hà Nội, Sài Gòn, đến mấy tướng.

Thế nên, dân tình nhạo “tướng nhiều như lợn con” cũng chẳng oan gì. Chưa bao giờ, cái danh “tướng” lại mỉa mai và ê chề đến thế.

Sửa luật, phải trên tinh thần dẹp tan loạn tướng này. Tướng là cấp hàm, không phải chức vụ. Luật, nên qui định đúng tinh thần đó. Không phải cứ bộ trưởng thì đại tướng, thứ trưởng thì thượng tướng, hay giám đốc công an tỉnh/thành thì thiếu tướng. Phong tướng, vì họ xứng hàm tướng, có tài năng và chiến công hiển hách. Không phải phong tướng vì họ là giám đốc, thứ, bộ trưởng…

____________

(1): https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Bng_l%C4%A9nh_Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam

(2): https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Bng_l%C4%A9nh_C%C3%B4ng_an_nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam

(3): https://www.bbc.com/vietnamese/forum/2014/12/141221_nguyendangquang_vn

(4): http://www.baogiaothong.vn/phong-tuong-cong-an-khong-cong-bang-quan-doi-se-tui-than-d277996.html

nguồn: truongduynhat.org

 

Về Châu Đốc

 

Chiều bên cầu biên giới
Anh đứng ở bên nầy kênh Vĩnh TếĐợi chiều lên mây xám trắng bãi bờ

Cánh bèo dạt  theo chân mùa nước nổi

Chiếc thuyền côi ai thả lưới đợi chờ.

 

Em có đứng bên kia cầu biên giới

Mái nhà sàn heo hút chốn biên cương

Tiếng gà gáy cất lên buồn quá đổi

Người xa quê nghe nhắc lại thêm buồn.

 

Cây cầu sắt vươn mình trong nắng bạc

Nối hai bờ biên viễn nặng tình quê

Chuyện đào kênh của một thời quá khứ

Mấy trăm năm tìm một chốn đi về.

 

Câu vọng cổ ngậm ngùi đời lưu xứ

Một dòng trôi  thăm thẳm có tương phùng

Chảy về đâu Giang Thành mùa biển động

Nỗi xa người khắc khoải một đời sông.

 

Bên bờ kênh Vĩnh Tế

Châu Đốc mùa nước nổi 19/10/2018

Nguyễn An Bình

Phong Trào Bỏ Đảng & Hạ Bệ Đảng CSVN

Phong Trào Bỏ Đảng & Hạ Bệ Đảng CSVN

https://www.youtube.com/watch?v=IQik3K99N5c

Hãy từ bỏ đảng Cộng sản!
 
Trong thực tế, chưa có ai từ bỏ đảng mà bị mất sổ lương hưu, vì nếu chính quyền cắt sổ hưu của người bỏ đảng là vi phạm pháp luật.

Từ bỏ ‘phản dân hại nước’!

Sau tuyên bố từ bỏ đảng Cộng sản Việt Nam rất mạnh mẽ “Từ nhiều năm qua, tôi nhận thấy Đảng ngày càng xa rời lý tưởng ban đầu của mình, “tự diễn biến” thành một tổ chức chuyên quyền, phản dân hại nước. Tôi không thể còn đứng trong một tổ chức như vậy” của nhà văn Nguyên Ngọc, giáo sư Chu Hảo – đương sự chính đang bị Ủy ban Kiểm tra trung ương của đảng đe dọa kỷ luật vì tội ‘suy thoái tư tưởng’ và ‘tự diễn biến’, đã thực sự làm một cuộc cách mạng đối với bản thân ông: “Càng ngày tôi càng nhận thức rõ hơn rằng tổ chức chính trị mà mình tham gia đi ngược lại quyền lợi của dân tộc và xu thế tiến bộ của nhân loại” – tuyên bố từ bỏ đảng Cộng sản của Chu Hảo, ký vào ngày 26/10/2018 và được công bố 3 ngày sau đó.

Rất chia sẻ và xin chúc mừng nhà khoa học Chu Hảo, nhà văn Nguyên Ngọc và những trí thức khác đã xác quyết từ bỏ ‘đường về nô lệ’ và ‘phản dân hại nước’.

Đến ngày 29/10/2018, đã có ít nhất 11 người tuyên bố bỏ đảng:

  1. Giáo sư Tiến sĩ Chu Hảo – Tuyên bố bỏ đảng ngày 26-10-2018

2- Nhà giáo Mạc Văn Trang – Tuyên bố bỏ đảng ngày 26-10-2018
3- Nhà văn Nguyên Ngọc – Tuyên bố bỏ đảng ngày 26-10-2018
4- Tiến sĩ Trần Thanh Tuấn – Tuyên bố bỏ đảng ngày 26-10-2018
5- Trung Tá Trần Nam – Tuyên bố bỏ đảng ngày 26-10-2018
6- Kỹ sư Hoàng Tiến Cường – Tuyên bố bỏ đảng ngày 26-10-2018
7- Bạn trẻ Nguyễn Việt Anh – Tuyên bố bỏ đảng ngày 26-10-2018
8- Trung úy quân đội Nguyễn Hữu Hiếu – Tuyên bố bỏ đảng ngày 27-10-2018
9- Nguyên phó chủ tịch quận Bình Chánh Hà Quang Vinh – Tuyên bố bỏ đảng ngày 27-10-2018
10- Cô giáo Dương Bích hà – Tuyên bố bỏ đảng ngày 27-10-2018
11- Luật sư Lê Văn Hòa – Tuyên bố bỏ đảng ngày 28-10-2018


Vì sao quá ít đảng viên dám bỏ đảng?

Nếu lấy mốc thời gian từ đầu năm 2013 là lúc bùng nổ phong trào Kiến nghị 72 với khá nhiều nhân sĩ, trí thức xuất thân từ lòng đảng đòi bỏ Điều 4 Hiến pháp để chuyển sang đa đảng, một số ít người dám công khai từ bỏ đảng từ đó đến nay đã chỉ làm nên một bức tranh ly khai phơn phớt. Con số từ bỏ quá ít ỏi so với gần 4 triệu đảng viên đăng ký trên sổ sách của đảng đã phản ánh tâm thế e ngại và e sợ vẫn bao phủ trong tâm não tuyệt đại đa số đảng viên, mặc dù nhiều người còn giữ thẻ đảng thừa nhận đã quá chán ngán chế độ chính trị và hầu như mất hẳn niềm tin vào đảng.

Do bị gò bò bởi kỷ luật đảng và sợ ảnh hưởng đến vị thế chính trị lẫn công việc nên rất hiếm trường hợp đảng viên dám ra đảng trong lúc còn làm việc, mà chỉ đến khi nghỉ hưu mới có một ít người dám “xé rào”. Cho tới nay, đây vẫn là một tâm lý bao phủ lên gần 4 triệu đảng viên.

Nhưng có một thực tế là ngay cả một ít đảng viên hưu trí từ bỏ đảng lại không hẳn xuất phát từ thái độ dứt khoát chia tay ý thức hệ hoặc phản kháng với một đảng tham nhũng, mà do những người này đã có những hoạt động bị đảng quy kết là “đa nguyên”, thậm chí “ủng hộ các thế lực phản động”, nên cấp ủy đảng gây sức ép khai trừ họ. Để tránh bị “hạ nhục”, những đảng viên này đã chủ động tuyên bố ra đảng trước khi bị khai trừ.

Vào cuối năm 2013, có một đợt đồng loạt từ bỏ đảng diễn ra với 3 đảng viên (Lê Hiếu Đằng, Phạm Chí Dũng, Nguyễn Đắc Diên), sau đó là rời rạc từng người. Rất nhiều văn bản chỉ thị và công văn lẻ chỉ đạo lẫn “vận động” của các cấp ủy đảng từ trung ương xuống địa phương đã bó chân những đảng viên chỉ chực chờ thoát khỏi vòng kim cô.

Thậm chí còn xuất hiện một hiện tượng khó tưởng tượng nếu xảy ra cách đây mười năm: bất chấp một quy định của Điều lệ đảng về việc đảng viên sẽ bị khai trừ nếu không đóng đảng phí trong 3 tháng liên tiếp, một số chi bộ địa phương sẵn sàng “tạm ứng” hoặc đóng luôn đảng phí của đảng viên, chỉ với điều kiện là đảng viên không đòi rút tên khỏi danh sách sinh hoạt đảng nơi cư trú.

Cho tới nay, công tác “vận động” vẫn tỏ ra hiệu quả tương đối với một số đảng viên “không biết nên ra hay nên ở”. Cứ thấy đảng viên nào có biểu hiện “dao động tư tưởng” cấp ủy cơ quan hoặc cấp ủy địa phương lại tổ chức một đoàn đại biểu, có thể cả với thành phần “ủy viên” là công an, đến “làm việc” theo phương châm “vừa đấm vừa xoa”. Thể loại răn đe vừa kín đáo vừa lộ liễu luôn theo cách “Ông rút tên thì không sao, nhưng cũng phải biết nghĩ cho tương lai con cái mình chứ!”.
Có những đảng viên chẳng mấy quan tâm đến sổ hưu (vì trong thực tế chẳng có quy định nào tước sổ hưu của những người bỏ đảng, và cũng bởi những đảng viên này đã có cuộc sống đủ sung túc sau thời làm quan), nhưng cứ nghe đến chuyện “con cái chúng ta” là lập tức từ bỏ ngay ý định từ bỏ đảng.

Hiển nhiên, một trong những lý do chính mà nhiều đảng viên không dám công khai, kể cả âm thầm từ bỏ đảng là lo sợ bị chính quyền gây áp lực hoặc trả thù. Khi thấy kết quả thuyết phục và “giáo dục tư tưởng” không ăn thua, cấp ủy đảng và cơ quan chính quyền liền gây áp lực bằng cách đe dọa cắt bớt chế độ hưu trí, gây khó khăn về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, chế độ hộ khẩu… Nhưng thường nhất là chính quyền và công an gây khó khăn đối với người thân của người bỏ đảng, đặc biệt về công ăn việc làm. Đó là nguyên do chủ yếu để những người muốn bỏ đảng phải chấp nhận bỏ đảng trong âm thầm, bị khai trừ hoặc chưa dám ra đảng.

Thoái đảng và bỏ đảng có bị mất sổ lương hưu?

Trong khi quá ít đảng viên dám bỏ đảng, tình trạng thoái đảng lại diễn ra rất phổ biến ở Việt Nam.

Phần lớn những người thoái đảng thuộc về lớp cán bộ, công chức hưu trí. Họ âm thầm không nộp hồ sơ đảng từ nơi làm việc trước đó về nơi cư trú, và nếu sau một thời gian mà không thấy “nhắc nhở”, thì coi như không sinh hoạt đảng và cũng xem như đã “ra đảng”. Cũng có những đảng viên thoái đảng theo những cách khác như cố ý không sinh hoạt đảng dù có tên trong chi bộ địa phương, cố ý không đóng đảng phí, cố ý gây ra mâu thuẫn nội bộ để chi bộ bắt buộc phải khai trừ mình. Một số đảng viên khác, vì nguyện vọng đi định cư ở nước ngài cùng gia đình, đã đương nhiên đề nghị đảng xóa tên mình…

Năm 2013, một con số thống kê chính thức của một cơ quan đảng đã cho thấy có đến 40% đảng viên nằm trong những dạng thoái đảng khác nhau tại các địa phương. Cho tới nay, hẳn tỷ lệ này còn phải cao hơn – có thể lên đến 50 – 60%, trong bối cảnh chính trị và xã hội nhiễu nhương hơn nhiều trước đây và còn chưa tới đáy.

Nếu như những năm trước, có những người muốn bỏ đảng nhưng vẫn lo sợ bị chính quyền cắt sổ hưu hoặc bị sách nhiễu bản thân và thân nhân, thì với một số trường hợp bỏ đảng từ năm 2013 đến nay, đặc biệt gần đây như ông Võ Văn Thôn – cựu giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, ông Lê Văn Hòa – cựu chuyên viên Ban Nội chính Trung ương, Giáo sư Nguyễn Đình Cống, nhà báo Tống Văn Công – nguyên Tổng Biên tập báo Lao Động… cho thấy áp lực và thủ đoạn gây khó khăn của chính quyền và công an đối với họ và những người thân giảm hẳn. Thậm chí đã xuất hiện một số trường hợp cán bộ hưu trí, xuất thân từ lực lượng vũ trang như quân đội và công an, cũng muốn công khai bỏ đảng.

Trong thực tế, chưa có ai từ bỏ đảng mà bị mất sổ lương hưu, vì nếu chính quyền cắt sổ hưu của người bỏ đảng là vi phạm pháp luật.

Hãy từ bỏ đảng Cộng sản!

Tất cả những gì mà Đảng Cộng sản thể hiện vai trò “lãnh đạo toàn diện” trong nhiều qua đã khiến cho rất nhiều đảng viên đi từ thất vọng đến tuyệt vọng về lý trí lẫn tình cảm.

Kết quả của cơ chế “lãnh đạo toàn diện” của Đảng Cộng sản, mà thực chất là tư tưởng một đảng độc trị và độc tài, chính là nguồn cơn sâu xa và nguồn dẫn trực tiếp khiến cho xã hội Việt Nam rơi vào tình trạng không thể khác hơn là thảm cảnh như ngày hôm nay.

Chưa bao giờ tham nhũng lại trở thành một quốc nạn ngập ngụa từ cấp trung ương đến tận cơ sở, từ trắng trợn đến vô liêm sỉ và dã man đến thế. Chưa bao giờ các nhóm lợi ích kinh tế và nhóm thân hữu chính trị, cũng như sự cấu kết giữa hai nhóm này lại biện chứng và sâu đậm đến mức bất chấp dân tình đến như vậy. Cũng chưa bao giờ hố phân hóa giàu nghèo trong xã hội Việt Nam lại thê thiết và tàn nhẫn như hiện thời.

Những độc đoán về chính trị đã tất yếu dẫn đến hậu quả nạn độc quyền, đặc quyền và đặc lợi, trục lợi. Hậu quả ấy đã đẩy nền kinh tế vào thế vong tồn và cạn kiệt hầu hết các nguồn tài nguyên của đất nước. Cuộc trục lợi khổng lồ không thương xót đó đã, đang và sẽ dồn ép hậu quả khủng khiếp của nó lên đầu hơn 90 triệu người dân Việt và toàn bộ lực lượng vũ trang.

Chính vào lúc này, nền kinh tế Việt Nam đang đặt một chân vào vực thẳm khủng hoảng, và chỉ cần thêm ít năm nữa thôi, cơn ung hoại sẽ lan ra toàn thân để không thể một liều thuốc đặc trị nào còn tác dụng.

Ung hoại kinh tế lại đang phá nát cơ thể đạo đức xã hội. Xã hội suy đồi toàn diện. Chưa bao giờ đạo lý và văn hóa người Việt, dân tộc Việt lại trở nên thảm thương và bĩ cực như giờ đây. Tình người và mối dây ràng buộc lỏng lẻo còn lại giữa con người với nhau luôn và sẽ phải đối mặt với nguy cơ cắn xé lẫn nhau.

Ai và cơ chế nào đã gây ra thảm cảnh không thể cứu vãn như thế? Trong tâm trạng tuyệt vọng, nhiều đảng viên đã phải nhận chân rằng điều được xem là sự “lãnh đạo toàn diện” của đảng Cộng sản đã thất bại, thất bại một cách cố ý và quá cay đắng. Không những không hướng đến tinh thần công bằng và bác ái, làm tròn nghĩa vụ một nhà nước “của dân, do dân và vì dân”, đảng Cộng sản hiện thời chỉ còn là cái mà nhà văn Nguyên Ngọc đã xác quyết mạnh mẽ chưa từng có: phản dân hại nước.

Đến lúc này, lời thề trung thành với đảng Cộng sản của rất nhiều đảng viên đã bị thực tế đau đớn thẳng thừng phủ nhận. Một khi đảng đã không còn đại diện cho quyền lợi của đại đa số người dân, vì sao những đảng viên còn lương tâm phải tiếp tục trung thành với nó?

Lời thế đó đương nhiên bị xóa bỏ.

Nhưng những người xác quyết xóa bỏ lời thề trung thành với đảng Cộng sản chẳng có gì phải áy náy, bởi lương tâm họ đã chọn Nhân Dân, và khi đã từ bỏ đảng, họ vẫn sống và đấu tranh theo đúng lời thề lương tâm của mình: vì Nhân Dân.

Đất nước này, xã hội này đang tràn ngập những chỉ dấu bất ổn và chuẩn bị biến động như thời chỉ vài ba năm trước khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1990. Khi đó, đảng Cộng sản Liên Xô còn đến 20 triệu đảng viên và cả 5 triệu quân nhân lẫn 3 triệu công an, nhưng tất cả đều bất động trước một biến đổi mang tính quy luật của lịch sử. Việt Nam cũng đang và sẽ như vậy chỉ trong ít năm nữa, bất chấp số đảng viên được xem là “trung thành” còn tới gần 4 triệu người. Và cũng chỉ trong ít năm nữa thôi, sẽ có nhiều hơn hẳn đảng viên không vì phải chịu sức ép khai trừ mà sẽ hoàn toàn chủ động chia tay với đảng, chia tay với một chính đảng phi nhân bản để kiếm tìm một bến bờ mới hứa hẹn nhân văn hơn rất nhiều.

16x9 Image

Phạm Chí Dũng

Phạm Chí Dũng là nhà báo độc lập, tiến sĩ kinh tế sống và làm việc tại Sài Gòn, Việt Nam. Trước năm 2013, đã có thời gian 30 năm làm việc trong quân đội, chính quyền và khối đảng. Do viết bài chống tham nhũng, từng bị công an bắt vào năm 2012. Năm 2013, tuyên bố từ bỏ đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 2014, cùng các cộng sự thành lập Hội nhà báo độc lập Việt Nam và giữ cương vị chủ tịch của tổ chức này. Cũng trong năm 2014, được Tổ chức phóng viên không biên giới vinh danh ‘Anh hùng thông tin’. 

tin VOA

CHUYỆN CHÚ A TỶ VÀ TIỂU THANH

CHUYỆN CHÚ A TỶ VÀ TIỂU THANH

Truyện ngắn của Đỗ Duy Ngọc

Hồi mới vô Sài Gòn, tôi thuê căn nhà nhỏ trên kênh Nhiêu Lộc ở cùng với mấy người bạn. Đầu hẻm ở mặt tiền đường có một tiệm tạp hoá của một gia đình người Hoa. Có người gọi là tiệm chạp phô. Chắc là gọi theo tiếng Quảng.

Chủ tiệm là một người đàn ông trung niên, lúc nào cũng mặc chiếc áo thun ba lỗ với cái quần chỉ ngắn đến đầu gối. Chú đi chiếc xe Honda Dame màu đỏ, loại bán cho quân nhân hồi xe Honda mới nhập vào miền Nam. Có hai lí do mà đám sinh viên chúng tôi để ý đến tiệm tạp hoá này. Thứ nhất tiệm này cần mua gì cũng có, bán giá rẻ hơn nơi khác, dù chỉ vài đồng, nhưng sinh viên nghèo mà, rẻ hơn đồng nào đỡ đồng đó. Tiệm lại luôn mở cửa để bán hàng cho khách. Nhiều lần đi chơi đêm về khuya lắc lơ, muốn mua mấy gói mì hay chai bia con cọp, đập cửa rầm rầm, chú vẫn vui vẻ mở cửa bán hàng. Thứ hai là chú có cô con gái khá dễ thương. Tóc bím hai bên, da trắng hồng, lại hay mặc áo cắt theo kiểu người Hoa, nhìn ngộ lắm. Cô bé chắc nhỏ hơn tụi tôi vài tuổi. Thằng nào đi đâu về trước khi vào hẻm cũng liếc vào xem cô bé có ở tiệm không, dù chưa đứa nào tán được cô bé một câu. Chú tên A Tỷ, cô bé tên Tiểu Thanh. Biết tên cô bé là do công của tôi. Một lần vào tiệm mua đồ, chú A Tỷ lấy hàng, cô bé ngồi học bài ở gần kệ thu tiền, tôi thấy trên nhãn vở đề tên Tiểu Thanh bằng tiếng Hoa. Tôi là dân học Việt Hán, hai chữ này cũng dễ đọc nên tôi đọc được ngay. Tôi hỏi: Em tên Tiểu Thanh à? Cô bé ngước lên nhìn tôi, đôi mắt tròn xoe ngạc nhiên, cười rồi lại cúi xuống không trả lời. Chú A Tỷ đưa hàng, tôi không có lý do gi nán lại đành đi về.
Về nhà, tôi nổ với mấy đứa cùng phòng là đã nói chuyện được với cô bé, biết được tên cô bé, mấy đứa phục tôi lắm.Chú A Tỷ cũng được mọi người chung quanh và cả những người ở trong xóm sâu thương yêu vì chú lúc nào cũng nhẹ nhàng, mua bán đàng hoàng, biết gia đình nào khó khăn có khi chú không lấy tiền, lại cho thêm vài món. Nhờ thế, chú buôn bán phát đạt, hàng hoá càng ngày càng phong phú. Tết đến, chú mang tặng những gia đình nghèo trong xóm bờ kênh nước đen gói quà có mứt, bánh và lạp xưởng. Họ biết ơn chú lắm nên mua gì cũng ra tiệm của chú. Ăn Tết xong chú sửa nhà, xây thêm hai tầng, cửa tiệm bây giờ không còn là tiệm tạp hoá nho nhỏ nữa mà là một cửa hàng rộng rãi với hàng hoá chất đầy. Đàng sau chú làm cái kho, chứa gạo, đường , sữa… đầy nhóc.
Mà quên, chưa nói đến vợ chú. Đó là người đàn bà Hoa có khuôn mặt phúc hậu, ít nói nhưng hay cười. Cũng là người tốt như chú. Chiều chiều, ngồi bán hàng thấy mấy đứa nhỏ đi học về, bà hay kêu vào lúc cho cái bánh, khi cho cái kẹo nên mấy đứa nhỏ thương bà lắm. Lúc nào gặp bà cũng vòng tay chào rất lễ phép.Từ hôm biết tên cô bé là Tiểu Thanh, tôi lại càng siêng ghé tiệm của chú mua đồ, có khi mấy đứa bạn cần mua gì tôi lại xung phong đi mua giúp. Nhưng cũng hiếm khi gặp cô bé, nhất là khi nhà có thêm tầng lầu, chắc là cô bé ngồi học trên đó. Mà hoạ hoằn có gặp, tôi cười chào thì cô bé cũng chỉ nhoẻn cái miệng rất xinh cười lại thôi, chứ chẳng nói được gì. Nhưng rồi tôi cũng gặp may một lần. Hôm đó trên đường từ Đại học Văn Khoa về, xe bus thả tôi xuống đầu đường Trương Minh Giảng. Vừa xuống xe thì gặp Tiểu Thanh đang loay hoay với chiếc xe đạp tuột xích. Trưa nắng gắt, cô bé sửa hoài mà không gắn được sợi xích vào ổ líp, mặt đầy mồ hôi, má ửng hồng vì nóng. Thế là tôi ra tay hiệp sĩ, sửa xe cho nàng rồi luôn tiện xin đi ké chở nàng về luôn.
Từ đó, tôi thường gặp cô bé hơn qua những cuộc hẹn. Thì cũng chỉ đi loanh quanh bằng chiếc xe đạp của Tiểu Thanh, bởi lúc đấy tôi chẳng có xe xiếc gì, đi đâu cũng cuốc bộ hay đi xa hơn thì có xe bus vàng. Đi ngồi quán thì cũng chỉ là những quán chè, quán nước bên đường hay mấy quán gỏi đu đủ, bột chiên. Có lẽ cô bé cũng biết tôi là sinh viên nghèo nên em chẳng bao giờ có ý kiến chi. Nói chuyện với nhau thì cũng là chuyện nắng mưa, chuyện học hành, luẩn quẩn lần nào cũng từng đấy chuyện. Tôi cũng hay hỏi em về những chữ Hán, những bài thơ Đường dù lúc đấy em mới học lớp mười một theo chương trình của Đài Loan. Tình thì cũng đã bén rồi, nhưng cả hai chẳng ai đề cập đến. Đến cái nắm tay, cái vuốt ve cũng chưa có dù cả hai đã có mấy lần vào Rex xem phim. Thế nhưng mấy đứa trong phòng thường được nghe tôi kể xạo như trong tiểu thuyết Quỳnh Giao, lãng mạn lắm, tình cảm lắm, thằng nào cũng phục lăn, lè lưỡi thèm thuồng.Cuối năm đấy, tôi có được một học bổng của Bộ Giáo Dục đi du học ở Pháp.
Mừng vì được đi nước ngoài học nhưng cũng buồn vì xa Tiểu Thanh dù tình cảm cũng đang lửng lơ nửa vời. Tôi và Tiểu Thanh ngồi với nhau ở kem Bạch Đằng, đây là lần đầu tiên tôi xài sang thế. Và cũng lần đầu tôi cầm tay Tiểu Thanh để thông báo cho nàng tôi sắp đi học xa. Tiểu Thanh vẫn để yên bàn tay của em trong bàn tay tôi và em khóc. Tôi hỏi: Em chờ anh được không? Em bảo: Em chờ, bao lâu em cũng chờ. Ba em đang chuẩn bị cho em sang Đài Loan học Đại học, nhưng chắc em không đi. Em không muốn sống xa Ba Má, không nỡ để Ba Má ở một mình. Em ở lại Việt Nam chờ anh về.Và thế là tôi đi. Hành trang tôi mang theo chẳng có gì chỉ là chiếc va li nhỏ. Tiểu Thanh gởi tôi món quà là chiếc khăn tay có thêu tên tôi và tên nàng và một lá bùa nhỏ gói trong chiếc khăn màu đỏ rực. Nàng bảo đó là lá bùa hộ mệnh giúp tôi luôn được mạnh khoẻ và sẽ thành công. Mấy năm ở Pháp, tuần nào tôi cũng gởi thư về cho nàng, và tuần nào tôi cũng nhận được thư của Tiểu Thanh. Tôi cũng thường gởi quà cho em, sinh viên nghèo, học bổng chẳng là bao chỉ đủ chi tiêu tằn tiện nên quà cũng chỉ là những món đồ kỷ niệm ít tiền, nhưng Tiểu Thanh rất vui. Nàng cũng báo tin là Ba Má nàng đã chấp nhận không qua Đài Loan học nữa. Và Tiểu Thanh trông ngóng tôi về.
Giáng sinh năm 1974, tôi về nước. Tiểu Thanh bây giờ là một cô gái hăm mốt tuổi, xinh hơn nhiều trong ý nghĩ của tôi. Chú A Tỷ vẫn vậy, vẫn cái áo thun ba lỗ và chiếc quần ngắn ngang đầu gối và vẫn cỡi chiếc xe Honda Dame màu đỏ. Tôi và Tiểu Thanh bàn cách để nói chuyện với chú A Tỷ xin cưới Tiểu Thanh làm vợ. Bởi phong tục người Hoa không muốn con gái lấy trai Việt, nên đó là cản trở lớn nhất của chúng tôi. Chưa có dịp để nói chuyện thì chiến sự càng ngày càng gay cấn. Và rồi 30.4.75, bộ đội miền Bắc chiếm được Sài Gòn. Chú A Tỷ vẫn bình thản vì chú bảo mình làm ăn lương thiện, chế độ nào cũng cần phải ăn để sống, chú cũng chẳng tham gia chính quyền cũ, chú sống tốt với mọi người, chú không có kẻ thù, chú không có gì phải ngại chính quyền chế độ mới.
Nhưng rồi tai hoạ ập xuống gia đình chú. Vợ chú bị đau ruột thừa, vào bệnh viện, tình hình đang lộn xộn, bác sĩ cũ lớp thì di tản, lớp thì còn đang e ngại, lớp thì đi học tập chưa về, đa số là các bác sĩ và y tá trong rừng ra và ngoài Bắc vào. Chẳng biết họ chữa làm sao mà thím A Tỷ bị vỡ phúc mạc, chết trên bàn mổ. Tiểu Thanh khóc sưng cả mắt, chú A Tỷ thì như người mất hồn cứ đi ra đi vào và hỏi sao lại thế, sao lại thế? Lúc đấy xã hội lộn xộn lắm, ai cũng thu mình lại, dấu mình đi vì sợ. Bang hội của chú cũng đến giúp tang ma. Tôi cùng bạn bè và bà con trong xóm cũng lặng lẽ đến để đám tang được trọn vẹn.
Chú A Tỷ ngơ ngẩn cả tháng trời, Tiểu Thanh cũng buồn bỏ cả ăn uống, người gầy rạc đi. Thế là chúng tôi chưa có dịp để nói chuyện cưới xin, mà phải đợi ít năm nữa sau khi mãn tang mới bàn tính đượcNhưng tai hoạ không chỉ dừng lại đó, mấy tháng sau gần ngày tết Trung thu năm bảy lăm, lúc đó khoảng bảy giờ tối, Tiểu Thanh hốt hoảng đạp xe đến báo cho tôi hay là bộ đội vào nhà, đang kiểm kê và niêm phong hàng hoá, kết tôi chú A Tỷ là tư sản bóc lột, làm giàu trên xương máu nhân dân. Tôi chở nàng chạy về thì thấy bộ đội súng ống kè kè đi với một đám tay đeo băng đỏ cũng rần rộ súng ống đang lùng sục trong cửa hàng, mặt ai cũng đằng đằng sát khí. Chú A Tỷ thì vẫn áo ba lỗ và quần ngắn thường ngày, ngồi gục đầu như tượng, họ bảo ký vào đâu thì ký vào đó, không nói một lời. Tiểu Thanh thì run rẩy đứng tựa vào người tôi, đôi mắt mở to, uất hận đầy nước mắt nhưng cũng chẳng nói gì. Đến nửa đêm thì họ đọc quyết định tịch thu hàng hoá và căn nhà, ra lệnh gia định chuẩn bị để đi vùng kinh tế mới. Lúc đó chú A Tỷ ngã ra bất tỉnh, Tiểu Thanh cũng gục trên vai tôi, mặt xanh như xác chết. Cả một đời gầy dựng, cả một đời làm ăn lương thiện chỉ một lời quyết định, người ta đã lấy hết, tịch thu hết lại còn kết án là kẻ bóc lột, đuổi đi vùng kinh tế mới. Chú A Tỷ vừa lai tỉnh, chú nhìn quanh, hét lên một tiếng lớn, đẩy căm hờn như tiếng thú trong cơn tuyệt vọng cùng đường rồi lại ngã ra sàn bất tỉnh lần nữa. Tiểu Thanh cũng thét lên tiếng thét ai oán: Ba ơi! rồi gục trên thân thể lạnh giá của cha.
Tình trạng thảm thương đó chẳng làm động lòng đám người thi hành lệnh, họ vẫn mặt lạnh như tiền, súng gờm gờm trên tay như sẵn sàng nhả đạn những ai có hành động phản kháng. Hàng hóa ngổn ngang, không khí như nén lại. Tôi bất lực chẳng biết phải làm gì ngoài việc cứ xức dầu cho chú A Tỷ.Sáng hôm sau, đoàn xe đến chở người đi vùng kinh tế mới. Tiếng loa oang oang như nhói vào tai, bộ đội, du kích súng ống kè kè đưa từng hộ gia đình lên xe. Những người bị đưa đi ngơ ngác nhìn, đau khổ nhìn, uất ức nhìn nhà cửa, tài sản của mình đóng dấu niêm phong với dấu đỏ loè loẹt như những vết máu. Tôi ngồi theo xe cùng chú A Tỷ và Tiểu Thanh, đồ đạc chỉ được phép lầy mang theo là mấy cái nồi niêu, xong chảo và mùng mền chiếu gối. Tài sản bao nhiêu năm giờ chỉ là một đống đồ chẳng giá trị gì. Chú A Tỷ vẫn im lặng gục đầu. Tiểu Thanh vẫn đầy nước mắt, ngơ ngác không biết ngày mai sẽ ra sao? Nhiều người quay đầu nhìn lại, họ biết tất cả sẽ chẳng còn gì, tất cả đã bị tịch thu.
Xe chạy gần một ngày, qua những đoạn đường đầy bụi, xe dằn xốc liên tục, mặt mũi ai cũng bơ phờ đầy bụi đỏ. Đến chiều khi mặt trời đỏ như máu đang dần xuống ở đầu ngọn cây thì đoàn xe dừng lại. Mọi người bị lùa xuống một khoảng rừng thưa, trước là một bãi đất đầy cỏ dại ngút ngàn, khô cằn, hoang vu trong hoàng hôn. Có lác đác mấy lều tạm bợ đã được dựng sẵn. Loa lại kêu từng hộ gia đình vào lều, nhìn cảnh tượng như cảnh nhập trại tù binh của người Do Thái thời phát xít Đức. Buổi cơm tối được nấu tạm bợ trong chập choạng mờ tối với những ánh lửa hiu hắt. Nhưng chẳng ai nuốt nổi. Cả ngày đi đường quá mệt, tâm trạng lại rối bời, lại nhìn cánh rừng mà mốt mai phải sống ở đây, ai cũng lắc đầu ngao ngán. Nghe mọi người bảo đây là vùng Đắc Nông, Phước Long gì đó. Nghe như chốn xa vạn dặm nào. Tôi thu xếp cho Tiểu Thanh và chú A Tỷ có một chỗ tạm ngụ, sáng hôm sau tôi lại bu mấy xe đò chạy than về lại thành phố.Lúc này tôi đã nộp đơn xin đi làm mấy cơ quan, nhưng chẳng chỗ nào nhận. Họ bảo lý lịch của tôi có nhiều điểm bất minh, cần làm rõ. Đặc biệt là sao tôi lại trở về Việt Nam vào tháng 12 năm 1974. Họ cho công an điều tra xem tôi trở về để làm gì? Có nhận nhiệm vụ gì của tổ chức nào không v..v? Cũng may, cuối cùng tôi cũng được Sở Giáo dục nhận, nhưng cũng do lý lịch, họ đẩy tôi về dạy học ở Củ Chi. Có lẽ lúc này nhà nước đang thiếu giáo viên quá. Nhìn ngôi trường, tôi quá ngao ngán. Đó là một ngôi trường quê, chỉ có một dãy khoảng năm phòng làm lớp học, một dãy nhà lợp tole khác gồm hai phòng làm phòng ban giám hiệu và kho chứa đồ. Ban đêm thầy cô giáo xếp bàn làm giường, giăng mùng nằm ngủ. Các tiện nghi sinh hoạt thiếu thốn trầm trọng. Tôi tự nhủ cố gắng cho qua rồi tính tiếp.Tôi không có giờ dạy ngày thứ hai, nên hai tuần một lần thứ bảy tôi qua mấy chặng xe lên Đắc Nông thăm Tiểu Thanh và chú A Tỷ, sáng thứ hai hoặc tối chủ nhật lại bu mấy chặng xe về. Có mấy thứ nhu yếu phẩm cỏn con, có khi chỉ vài muỗng bột ngọt, miếng vải mùng, nhúm hạt tiêu, vài ba gói thuốc lá đen, tôi cũng để dành mang lên cho họ. Họ sống khó khăn quá. Toàn dân thành phố mà bây giờ phải vào rừng chặt cây dựng nhà, học cách trồng cây, gieo mạ, cấy lúa trên miếng đất khô cằn. Lác đác đã có người trốn về. Nhưng về thành phố rồi làm gì, ở đâu? Họ biến thành những kẻ đầu đường xó chợ. Lương thiện thì đi ăn xin, bất lương thì đi ăn trộm, móc túi để sống. Tôi thấy Tiểu Thanh và chú A Tỷ ở đây không ổn rồi, tôi đang tính cách để đưa họ về lại thành phố mà tính mãi chưa ra. Tính chưa xong thì lần thứ ba tôi lên lại Đắc Nông, tôi chứng kiến Tiểu Thanh bị rắn độc cắn cùng hai người khác khi đi rừng. Ba nạn nhân được dân chúng gánh về bệnh viện bằng cái võng và thân cây tre làm đòn khiêng. Chẳng có phương tiện nào khác. Tôi vừa chạy theo vừa niệm khẩn cầu Quan Thế Âm Bồ Tát, nhưng người không đoái hoài.
Và cả ba đã chết trên đường đi. Nửa người của Tiểu Thanh tím đen vì nọc độc, mắt Tiểu Thanh không nhắm, mở trừng trừng như muốn nhìn thấu nỗi oan khiên. Chú A Tỷ một lần nữa ngã quỵ, chú bây giờ như bộ xương khô, đôi mắt lạc thần, khuôn mặt như kẻ điên dại. Tiểu Thanh được chôn trong nghĩa địa vừa mới hình thành, lác đác đã có gần chục nấm mồ mới mọc, cỏ chưa kịp xanh vì tuần nào cũng có người chết. Kẻ bị rắn cắn, người bị cây đè, người khác bị bom mìn còn sót nổ khi cuốc đất, người thì thấy bế tắc quá, tự tử chết, đủ cách để chết. Tôi khuyên chú A Tỷ trốn về, nhưng chú bảo bây giờ còn mộ Tiểu Thanh ở đây, con mới mất, chú đi không đành, ở lại để chiều chiều, sáng sáng thắp cho nó cây nhang, đêm đêm chuyện trò với nó, kẻo nó buồn, nó tủi thân. Tôi chỉ biết khóc, tội nghiệp Tiểu Thanh quá. Và tội cho chú A Tỷ nữa. Cũng tội nghiệp cho mọi người bị lùa lên đây. Họ làm gì nên tội. Đã lấy tài sản một đời gom góp của họ, đã cướp nhà của họ, có người chồng đã đi vào trại cải tạo không có ngày về, sao lại đày đoạ họ đến đây với rừng rú, với hoang địa, với đói nghèo và cận kề cái chết như thế này? Cùng một dòng máu đỏ da vàng mà sao người ta tàn nhẫn thế, ác nhân thế? Mà thật ra có thù hằn gì nhau đâu mà phải trả thù. Họ có tội gì đâu mà bắt họ đền tội.
Tôi vẫn tiếp tục đi dạy học ở trường quê đấy. Hàng ngày phải gào giọng rao giảng những điều giả dối, hàng ngày phải tuôn ra những lời ca tụng thời đại đẹp nhất trong lịch sử, ca ngợi những con người đang đày đoạ nhân dân mình trong đói nghèo và lạc hậu. Thỉnh thoảng đôi tuần, tôi lại bu xe về Đắc Nông thăm chú A Tỷ. Có nhiều đêm hai chú cháu nằm nói chuyện suốt đêm trong nước mắt. Chú bảo chú biết con và Tiểu Thanh thương nhau, nếu ngày xưa chắc hôn sự khó thành, nhưng thời buổi đảo điên này, chú định bỏ qua lệ ấy mà tác thành cho hai đứa, không ngờ mẹ nó chết rồi đến nó cũng không sống được. Chú quý con lắm, thôi thì số phận đã thế thì mình phải chịu phần số thế thôi. Rồi chú lại khóc. Chú ôm chặt vai tôi mà khóc, nước mắt đẫm vai tôi, rồi chú uống rượu, uống nhiều lắm dù trước đây chú chưa bao giờ biết đến rượu bia.
Mấy tháng cuối năm học, luyện cho học trò thi tốt nghiệp, rồi bận gác thi, chấm thi, tôi không ghé thăm chú được. Lúc công việc đã vãn, lên thăm thì nghe người ta bảo chú bị lên cơn điên, đưa vào bệnh viện huyện rồi chú trốn về mất biệt, không biết đi đâu. Tôi về thành phố, tìm khắp không gặp chú. Cuối cùng tôi nghĩ bụng chắc chú về khu nhà cũ. Đúng y như thế. Chú về căn nhà cũ, tối nằm ở vỉa hè trước nhà, ngày đi lượm ve chai, đói ai cho gì ăn đấy. Căn nhà của chú cấp cho gia đình cán bộ ngoài Bắc vào. Cũng có vài lần họ đuổi chú đi, nhưng chú lại về, ngủ ở đấy mặc họ la hét, chửi rủa, riết rồi họ chán, họ im. Lâu lâu có dịp về thành phố, tôi lại tìm đến chú, hai chú cháu ra quán, kêu vài món, vài ly bia hơi nhạt nhẽo, lần nào chú cũng khóc. Chú càng ngày càng gầy, áo quần rách rưới. Giờ chú không còn mặc áo thun ba lỗ với chiếc quần ngắn đến đầu gối nữa. Chú mặc bất cứ thứ gì kiếm được hoặc của mọi người mang đến cho.
Dân ở khu đấy đã từng biết chú cũng hay giúp chú miếng ăn khi đói, viên thuốc khi bệnh. Nhưng mà lúc đấy ai cũng khó khăn,ai cũng túng bấn, không có gạo trắng để ăn, lương thực toàn bo bo với bột khoai mì với vài ba ký gạo hẩm. Nhiều khi nhiều người muốn giúp chú mà cũng chẳng có gì để giúp. Lúc đấy tôi cũng chẳng có chỗ nương thân ở Sài Gòn, dạy học rồi ăn ở luôn trong trường, nên cũng chẳng giúp chú dược gì. Lâu lâu về gặp, gởi chú ít tiền trong số lương thầy giáo còm cõi thế thôi. Mà chú thì dứt khoát chẳng chịu dời đi đáu. Chú bảo đây là nhà chú, không ở trong được thì ở ngoài. Khó xử lắm.Mùa mưa năm 1977, không hiểu sao Sài Gòn cứ mưa mãi thế. Nhiều lúc mua từ nửa khuya cho đến hết ngày. Mưa như trút nước. Mưa như trời giận dữ loài người. Lại thêm bệnh ghẻ ngứa. Không biết sao mà người bị bệnh đó lắm thế. Mọi người cứ gãi sồn sột. Gãi đến tróc da, chảy máu. Con nít ngứa khóc suốt đêm, người lớn ngứa không ngủ được. Vào bệnh viện toàn cho thuốc xuyên tâm liên. Bệnh gì cũng xuyên tâm liên. Xuyên tâm liên là thuốc tiên, chữa bá bệnh.
Buổi chiều hôm đấy trời mưa, một trận mưa lịch sử. Đường sá Sài Gòn ngập lên đến bụng, cả thành phố như một biển nước. Lại thêm gió ào ạt, nghe đâu có bão rớt. Lo cho chú A Tỷ, đêm hôm sau tôi ghé chú vì chú chỉ về đó ban đêm. Đến nơi không thấy chú, hỏi thăm thì mọi người bảo chú chết rồi, chết đêm qua, trong cơn mưa bão. Xác chú dập dềnh suốt đêm trước cửa nhà. Sáng sớm bà giúp việc mở cửa định tát nước ra thì thấy xác chú lừng lững trôi vào nhà. Bà giúp việc hoảng quá la hét rầm trời bỏ chạy. Bà chủ nhà trên lầu bước xuống thấy xác chú vào đến giữa nhà, xoay mòng mòng theo con nước dội vào nhà khi có xe qua, bà sợ quá hét lên một tiếng rồi ngất xỉu. Ông chủ nhà là một cán bộ lãnh đạo của thành phố cũng từ trên lầu chạy xuống, thấy xác chú quay tròn giữa phòng khách thì cũng cứng đơ người, sai bà giúp việc lấy cây đẩy ra, nhưng càng đẩy ra, xác lại giạt vào. Ông ta hoảng quá gọi công an. Một giờ sau công an có mặt, xác vẫn xoay tròn.
Công an làm biên bản, gọi xe cứu thương đến nhận xác. Lúc đấy, nước bắt đầu rút, xác chú A Tỷ xoay dến chân câu thang, nằm lại đó, đôi chân như muốn bước lên. Người ta chở xác chú đi đâu không rõ.Từ đấy, người ta đồn nhà ấy có ma. Đêm đêm có người đàn ông đi lên đi xuống cầu thang. Có người còn kể thấy chú đứng ở balcon, mặc áo thun ba lỗ với chiếc quần ngắn đến đầu gối nhìn xuống đường. Gia đình cán bộ hãi quá, xin đổi nhà khác. Những gia đình đến sau đấy cũng ở không yên, đêm thì nghe tiếng khóc, đêm thì nghe tiếng người đi, đêm thì thấy bóng người ngồi thu lu trên ghế. Người không ở được, nhà nước chuyển thành văn phòng của ủy ban phường, sau đó thành đồn công an phường. Mấy anh công an kể đêm nào cũng thấy ma.
Đến thời kỳ đổi mới, nhà nước bán cho một công ty nước ngoài đập bỏ xây cao ốc. Không biết chú còn vất vưởng ở đó không hay đầu thai kiếp khác rồi. Và cũng từ đấy, ngôi nhà, cơ nghiệp cả đời của chú A Tỷ đã biến mất, chẳng còn dấu tích gì trên cõi đời này nữa.
Saigon. Tháng mười.

DODUYNGOC

Image may contain: 1 person, outdoor
nguồn: facebook/doduyngoc

Cáo Phó

 

CÁO PHÓ

Chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin cùng thân bằng quyến

thuộc gần xa

Vợ, Mẹ, Bà, Em, Chị của chúng tôi là:

Bà    Lê Thị Ngà

Pháp danh: Diệu Bửu

Sinh ngày 16 tháng 3 năm 1944 Giáp Thân, Việt Nam

Tạ thế ngày 28 tháng 10 năm 2018 tại Rockville, Maryland, Hoa Kỳ

(nhằm ngày 20 tháng 9 năm Mậu Tuất)

Hưởng thọ 74 tuổi

Linh cữu được quàn tại:

Nhà quàn National Funeral Home

7482 Lee Highway

Falls Church, VA 22042

(703) 560-4400

…..

Chương trình tang lễ và thăm viếng

Thứ hai ngày 5 tháng 11 năm 2018:

9:00 am: Lễ Phát Tang

10:30 am – 1:00 pm: Thăm viếng

1:00 pm – 2:00 pm: Lễ hỏa táng

TANG GIA ĐỒNG KHẤP BÁO

Chồng: Trần Hoàng Diệp

Trưởng Nam: Trần Hoàng Tuấn, vợ Tôn Nữ Bảo Quỳnh, và các con

Trưởng Nữ: Trần Hoàng Trang, chồng Trần-Lưu Tùng-Phong, và các con

Thứ Nữ: Trần Hoàng Trúc, chồng Vũ Thế Quốc Anh, và các con

Quý Nam: Trần Hoàng Trung, vợ Võ Trần Thuỳ Anh, và các con

Chị: Lê Thị Đề và gia đình

Anh: Lê Hoàng Minh và gia đình

Em trai: Lê Minh Châu và gia đình

Em gái: Lê Thị Kim Quan và gia đình

Em trai: Lê Hồng Anh và gia đình

Em gái: Lê Thị Kim Hoàng và gia đình

CÁO PHÓ NÀY THAY THẾ THIỆP TANG

XIN MIỄN VÒNG HOA VÀ PHÚNG ĐIẾU

(Theo ý nguyện người quá cố, tiền phúng điếu tùy nghi gửi đến bất cứ cơ quan từ thiện tự chọn)

Trong lúc tang gia bối rối nếu có điều chi sơ xuất kính mong quý vị niệm tình tha thứ.

 

Đại cục bán nước

Đại cục bán nước

Phạm Đình Trọng

Dân gian ta có câu: Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo, làm như mèo mửa để chỉ hạng người ăn chơi thì giỏi, nói năng bẻm mép thì hay nhưng làm thì dở. Quan chức nhà nước cộng sản Việt Nam không phải chỉ làm dở, làm đâu hỏng đấy mà đến lời nói cũng ngô ngọng, ngớ ngẩn. Mở mồm ra nói là bộc lộ một nền tảng văn hóa thấp kém, một nhân cách hèn mọn, một tư cách công dân thiếu vắng.

Với mọi công dân bình thường thì lòng yêu nước luôn thường trực trong ý thức, trong tình cảm. Với lòng yêu nước, một núm cát của đất đai Tổ quốc cũng mang hồn thiêng của cha ông, cũng là hương hỏa thiêng liêng của cha ông để lại và không có gì lớn hơn, hệ trọng hơn là núm cát mang hồn thiêng ông bà tổ tiên, là chủ quyền lãnh thổ quốc gia.

Du khách TQ đồng loạt mắc áo in hình bản đồ lưỡi bò

Để cho khách du lịch Tàu Cộng mặc áo vẽ bản đồ Trung Hoa có hình lưỡi bò liếm hết biển Đông của lịch sử Việt Nam nghênh ngang đi trên đường phố Việt Nam đã là việc làm tồi tệ, không thể chấp nhận được của ngành du lịch, của an ninh cửa khẩu nhà nước cộng sản Việt Nam. Tồi tệ từ người làm việc ở cửa khẩu đến người làm quản lí ở cấp nhà nước.

Càng tồi tệ hơn khi người đứng đầu bộ máy quản lí du lịch nhà nước cộng sản Việt Nam, một người vóc dáng cơ bắp nhìn nhận chủ quyền lãnh thổ quốc gia bị xâm phạm, bị cưỡng chiếm chỉ là sự cố nhỏ khi con người cơ bắp ở vị trí Tổng cục trưởng Du lịch nói về những khách du lịch Tàu Cộng thách thức người dân Việt Nam, xâm lãnh thổ Việt Nam bằng những chiếc áo in hình bản đồ Trung Hoa với cái lưỡi bò liếm cả biển Đông của Việt Nam: Không để sự cố nhỏ ảnh hưởng đại cục.

Từ “đại cục” chính là từ những kẻ rắp tậm cướp biển Đông của Việt Nam phun ra vừa lừa mị, bịp bợm, vừa trịch thượng, xấc xược dạy bảo lãnh đạo đảng và nhà nước cộng sản Việt Nam. Đưa hạm đội lớn, hạm đội nhỏ vào sâu vùng biển Việt Nam. Cấm dân Việt Nam đánh cá trên biển Việt Nam. Cướp tài sản, bắn giết dân lành Việt Nam. Ngang nhiêm xâm phạm chủ quyền lãnh thổ Việt Nam và gây những tội ác tày trời đó rồi Tàu Cộng răn dạy những người đứng đầu nhà nước cộng sản Việt Nam rằng: Không để những chuyện nhỏ đó ảnh hưởng đến đại cục.

Kẻ cướp coi tính mạng người dân Việt Nam, coi lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam chỉ là chuyện nhỏ. Nước nhỏ chư hầu phải biết cam phận, phải biết hiếu hòa với nước mẹ mới là việc lớn, mới là đại cục. Không có lòng yêu nước làm sức đề kháng, lời bịp bợm, xấc xược của kẻ xâm lược đã thấm vào máu con người cơ bắp ở vị trí đứng đầu ngành du lịch nhà nước cộng sản Việt Nam. Nay với tâm thức chư hầu, tâm thức nô lệ, con người chỉ thấy có cơ bắp, không thấy có não, không thấy có tim lại phun ra lời bịp bợm xấc xược của kẻ xâm lược để răn dạy người dân Việt Nam: Không để sự cố nhỏ ảnh hưởng đại cục.

Quyền làm chủ đất nước của người dân Việt Nam đã bị đảng cộng sản cầm quyền tước đoạt. Đảng phân chia, ban phát quyền lực tước đoạt của dân cho quan chức của đảng. Người dân chỉ còn biết đau đớn nhìn đội ngũ quan chức cướp quyền lực của dân chỉ làm những việc hại dân, hại nước và người dân phải xót xa nhận ra một đại cục ở đội ngũ quan chức đó là: đại cục bán nước. Bán nước từ trong tâm thức.

Phạm Đình Trọng

nguồn: danchimviet.info

Thư kiến nghị khẩn cấp: Cần truy tố sư sãi làm nhục Chủ tịch nước

Thư kiến nghị khẩn cấp: Cần truy tố sư sãi làm nhục Chủ tịch nước

J.B Nguyễn Hữu Vinh

Các nhà sư làm lễ cầu siêu cho Chủ tịch Trần Đại Quang tại chùa Quốc Tự ở TP Hồ Chí Minh hôm 23/9/2018

Các nhà sư làm lễ cầu siêu cho Chủ tịch Trần Đại Quang tại chùa Quốc Tự ở TP Hồ Chí Minh hôm 23/9/2018

Kính gửi: – Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

  • Bộ chính trị
  • Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng

Tôi là công dân của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của đảng Cộng sản.

Tôi xin gửi đơn kiến nghị khẩn cấp này đến các cơ quan của Đảng một việc như sau:

Sau khi phong trào cộng sản quốc tế xuống dốc không phanh và sụp đổ nghiêm trọng trên toàn thế giới, nhiều nơi, nhiều chỗ đã đi ngược lại đường lối, tư tưởng của Chủ nghĩa Mác – Lenin hết sức đáng quan ngại.

Việc tẩy chay, xóa dấu vết của Chủ nghĩa Mác – Lenin đã và đang diễn ra nhiều nơi, bằng nhiều hình thức, ở nhiều thời điểm khác nhau. Thậm chí, ngay cả ở những đất nước một thời đã từng là con đẻ, con nuôi và “lấy Chủ nghĩa Mác – Lenin làm kim chỉ nam cho mọi hành động” thì hiện nay cũng đã bằng mọi cách xóa bỏ, tránh xa và dọn sạch các tàn tích còn lại của Chủ nghĩa Mác – Lenin như đập tượng Lenin, ra sắc luật xóa bỏ mọi tàn dư của Chủ nghĩa Cộng sản.

Tất cả những điều đó đã và đang diễn ra trong thời kỳ mà đảng ta thường gọi là “Thời kỳ tạm thoái trào của chủ nghĩa Cộng sản”. Nghĩa là, đảng ta luôn luôn tin tưởng rằng, dù chủ nghĩa Xã hội và Chủ nghĩa Cộng sản đang sụp đổ trên toàn thế giới, khắp nơi đang đua nhau giãy chết rầm rầm, thì đó cũng chỉ là một giai đoạn thoái trào tạm thời mà thôi.

Đảng ta khẳng định chắc chắn rằng: Chủ nghĩa Cộng sản sẽ sống lại, sẽ hồi sinh.

Chính vì vậy, mặc dù cái bả của đế quốc và tư bản đã giăng ra khắp nơi, như hiện tượng một số nước sau khi từ bỏ Chủ nghĩa Mác – Lenin, đi theo ôm chân tư bản, theo kinh tế thị trường không định hướng XHCN đã nhanh chóng phát triển phồn vinh như Cộng hòa Dân Chủ Đức, Tiệp Khắc, Ba Lan… và hàng loạt nước khác thì đảng ta vẫn kiên định lập trường lấy Chủ nghĩa Mác – Lenin làm nền tảng tư tưởng và là kim chỉ nam cho mọi hành động.

Bởi đảng ta biết rõ rằng, sau một thời gian tạm thoái trào, có thể là cả trăm năm, thế giới lại trở lại Chủ nghĩa Cộng sản, khi đó, đất nước ta, dân tộc ta sẽ lại dẫn đầu thế giới. Đó là đường lối cách mạng “đi tắt, đón đầu” ngoạn mục.

Kiên định đường lối đó, đảng ta đã kiên quyết nói “Không” với cơ chế thị trường không định hướng XHCN, kiên quyết không đổi tên nước mà không có Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa… dù cho đất nước chúng ta có phải đói nghèo thêm trăm năm nữa, vẫn cứ phải giữ cho được Chủ nghĩa Xã hội.

Trên mặt trận hành động, đảng ta đã luôn luôn lấy Chuyên chính vô sản làm công cụ để trấn áp tội phạm, trấn áp các giai cấp khác trong xã hội từ trí thức, nông dân, tiểu thương, tư sản… và ngay cả công nhân nếu không chịu sự lãnh đạo tuyệt đối của đảng theo Chủ nghĩa Mác – Lenin

Trên mặt trận tư tưởng, đảng ta đã luôn nêu cao tư tưởng Mác – Lenin làm nền tảng. Môn học Mác – Lenin vẫn là các môn học chính trong tất cả các trường phổ thông và các trường đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp. Việc đào tạo con người mới, chú ý nhất vẫn là tư tưởng Mác – Lenin.

Chủ nghĩa Mác – Lenin đã định nghĩa rằng: “Tôn giáo là tiếng thở dài của chúng sinh bị áp bức, là trái tim của thế giới không có trái tim, và là linh hồn của trật tự không có linh hồn. Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân.”

Và chúng ta đã biết rất rõ rằng, theo đúng Chủ nghĩa Mác – Lenin, tôn giáo là biểu hiện của sự bất lực, lạc hậu của con người trước thiên nhiên, do vậy tôn giáo sẽ dần dần mất đi khi khoa học kỹ thuật, khi chủ nghĩa Mác – lenin chiếu rọi ánh sáng vào đó.

Trên thực tế mấy chục năm qua, đảng ta đã vận dụng nhiều cách để khống chế, hạn chế, bao vây và tiêu diệt dần các tôn giáo là những thứ độc hại cho đời sống nhân dân, dù đó là Thiên Chúa, Thánh Ala, Balamon, hoặc bất cứ tôn giáo, thần thánh nào. Nhiều đền chùa, miếu mạo, đình đài, nhà thờ, thánh thất… đã bị đập phá và chiếm đoạt để sử dụng vào các công việc có ích cho xã hội như làm kho đựng phân, kho hợp tác xã, trường học…

Trong đảng, đảng ta đã ra sức triển khai, quán triệt tinh thần gương mẫu của các đảng viên để làm gương cho nhân dân học tập, nhất là các đồng chí đảng viên cao cấp, phải gương mẫu để nhân dân học tập và làm theo chống lại thói mê tín, dị đoan, xa rời tư tưởng Mác – Lenin.

Thưa các cơ quan, tổ chức đảng và Tổng Bí thư

Thế nhưng, thực tế mấy năm qua, do sự buông lỏng về tư tưởng từ Bộ Chính trị, Ban Bí thư và nhiều nơi khác, đã có biểu hiện hết sức nguy hiểm mà đồng chí Tổng Bí thư ngày 11/12, tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ 11 nhiệm kỳ 2017-2022 đã báo động rằng: “nhạt Đảng, khô Đoàn, xa rời chính trị”.

Trong việc nhạt Đảng, khô đoàn, rời xa chính trị, nghĩa là rời xa tư tưởng Mác – Lenin, nhiều hình thức đã được biểu hiện, hoàn toàn lạc hướng và theo chiều hướng tiêu cực.

Một số đồng chí cán bộ cao cấp, cán bộ nòng cốt đã không còn tin vào Chủ nghĩa Mác – Lenin, mặc dù đã học tập tấm gương Hồ Chí Minh, nhưng khi chết, đã không chịu làm theo tấm gương của người.

Hình cố Chủ tịch Trần Đại Quang đặt dưới hình Phật tại lễ cầu siêu ở chùa Quốc Tự hôm 23/9/2018
Hình cố Chủ tịch Trần Đại Quang đặt dưới hình Phật tại lễ cầu siêu ở chùa Quốc Tự hôm 23/9/2018 AFP

Chẳng hạn, tấm gương của chủ tịch Hồ Chí Minh cho ta thấy: Người sinh ra cũng có ông bà, cha mẹ, anh chị em họ hàng thân tộc hẳn hoi. Thế nhưng, từ ngày theo cách mạng, không chỉ khi còn sống người đã bỏ tất cả anh chị em, họ hàng làng mạc và tổ tiên để đi theo Cách mạng, không ngó ngàng thăm viếng, mà ngay cả khi chết, người cũng đã không thèm gặp họ mà chỉ “Đi gặp Cụ Các Mác, Cụ Lenin và các vị cách mạng đàn anh khác” (Trích Di chúc của người).

Đó là biểu hiện tuyệt vời của chủ nghĩa vô sản cộng sản, nghĩa là vô gia đình, vô tổ quốc và vô nòi giống.

Mấy chục năm qua, đảng, nhà nước ta đã bỏ biết bao núi tiền, biển của để phát động phong trào học tập và làm theo tấm gương của người. Nhưng, kết quả hiện nay đang hết sứcbi đát.

Điển hình như các vụ việc sau đây:

Khi đồng chí Nguyễn Bá Thanh, một đảng viên cộng sản trung kiên, đã thề nguyền suốt đời phấn đấu, hy sinh vì lý tưởng Cộng sản, nghĩa là thề hứa theo chủ nghĩa vô thần cho đến khi chết.

Vậy mà khi ốm đau, người ta mới vỡ lẽ ra rằng đồng chí đã lén lút vào Chùa, lấy pháp danh là Chúc Phước hẳn hoi rồi tổ chức cầu an tại Chùa tận Đà Nẵng.

Như vậy, là đồng chí Nguyễn Bá Thanh đã phủ nhận lời thề hứa của mình một cách công khai. Thậm chí có biểu hiện không tin tưởng vào khoa học kỹ thuật hiện đại hẳn hoi, lại tin vào những trò nhảm nhí mê tín dị đoan.

Kết quả là đồng chí Nguyễn Bá Thanh vẫn chết tức tưởi mà không hiểu vì sao lại chết, bởi tận khi sắp chết được đưa về quê, đồng chí vẫn tin tưởng mình còn khỏe mạnh: “Tau khỏe, có chi mô” là câu nói mà đồng chí đã để lại với tất cả sự tin tưởng về sức khỏe của mình.

Lẽ ra việc này trung ương Đảng phải lập tức chấn chỉnh và dẹp bỏ. Thế nhưng, việc nguy hiểm này đã không được chú ý đúng mức.

Thế nên, mới đây, ngày 21/9/2018, đồng chí Chủ tịch nước Trần Đại Quang, ủy viên Bộ Chính trị, một học trò xuất sắc của chủ tịch Hồ Chí Minh vừa chết, thì mỉa mai thay, tại Thành phố Hồ Chí Minh, một đàn 500 sư sãi đã tập trung làm lễ Cầu siêu rình rang cho đồng chí chủ tịch nước.

Cần phải nhận ra rằng: Đây là hành động nhục mạ đồng chí chủ tịch nước, một người cộng sản trung kiên, đã quyết tâm cống hiến đến hơi thở cuối cùng cho lý tưởng Cộng sản.

Bởi vì, theo đúng lý thuyết Phật giáo cùng như các tôn giáo khác, chỉ có những người đầy tội ác mới cần phải cầu siêu, cần phải xin xóa tội vong nhân, cần phải được cầu nguyện… để được siêu thoát. Còn ở đây, đồng chí Trần Đại Quang, một người gương mẫu, không tội lỗi, chỉ lo chăm lo cho toàn gia, toàn họ hàng và anh em, qua việc trị vì đất nước,thì làm gì có tội gì để phải cầu siêu?

Phải chăng, những sư sãi này đã cố tình tố cáo đồng chí Trần Đại Quang phạm nhiều tội ác tày trời với đất nước, với dân tộc nên cần cả một sư đoàn sư mới đủ để cầu siêu.

Nhìn cả đội quân sư sãi này đang cầu siêu trước di ảnh của đồng chí Trần Đại Quang, những người dân thường đã phải chép miệng: Tội lỗi chi lắm mà phải cả đàn sư thế kia cầu mới đủ? Hôm trước thằng cướp của giết người không ghê tay, đoạt mấy mạng người liền mà cũng chỉ có một ông sư cầu siêu thôi là đủ.

Âm mưu thâm độc này cần phải loại bỏ và chấm dứt ngay lập tức, trả lại sự trong sáng cho đồng chí Trần Đại Quang.

Thưa Tổng Bí thư và các cơ quan của đảng

Tưởng cũng cần nhắc lại câu chuyện này để hiểu sự thông minh và chân thành của một số người trong các câu chuyện nghiêm túc sau đây.

Năm 1969, khi cả nước đang khóc than về việc Chủ tịch Hồ Chí Minh chết, một cán bộ trung ương đã đến Nhà thờ Lớn Hà Nội gợi ý và ra lệnh buộc các linh mục phải dâng lễ cầu nguyện cho cố chủ tịch Hồ Chí Minh.

Vị linh mục sau khi nghe lời đề nghị đã từ chối vì biết Chủ tịch Hồ Chí Minh theo chủ nghĩa vô thần. Nhưng vị lãnh đạo đảng kia đã không đồng ý và ép bằng được. Cuối cùng, vị linh mục đã nói thẳng:

– Chúng tôi thường cầu nguyện cho những người tội lỗi được tha thứ. Nếu ông buộc chúng tôi phải dâng lễ cầu nguyện, thì trong đó, chúng tôi phải liệt kê tội lỗi của chủ tịch Hồ Chí Minh để xin được Chúa tha thứ, khi đó các ông có đồng ý không?

Và vị cán bộ kia đã sáng suốt rút lui không dùng quyền lực để ép nhà thờ làm một việc trái luân lý.

Tôi nghĩ rằng, việc này cần được nhân rộng, phổ biến rộng rãi và Đảng ta cần có những biện pháp kịp thời để chấn chỉnh vấn đề này.

Bởi sắp tới, chúng ta còn sẽ đón nhận nhiều đồng chí lão thành của đảng như Lê Đức Anh, Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu… cùng nhau đi gặp Cụ Các mác, Cụ Lenin thì lấy đâu ra cho đủ số sư để cầu siêu cho xứng đáng với sự nghiệp các đồng chí ấy đã làm khi còn trên mặt đất này.

Là một người ngoài đảng, nhưng với trách nhiệm công dân với  đảng. Vì đảng là “Tinh hoa của nhân loại, đội quân tiên phong của giai cấp công nhân, là khoa học của mọi khoa học, là người lãnh đạo tài tình và tuyệt đối” với con dân Việt Nam. Tôi viết thư này gửi Tổng Bí thư và các cơ quan, khẩn cấp đề nghị chấn chỉnh việc lợi dụng tôn giáo để làm nhục các đồng chí đảng viên, nhất là các lãnh đạo đảng.

Hành động thâm hiểm của các sư sãi ở đó, đã vi phạm vào Luật tố tụng hình sự: Tội làm nhục người khác, cần phải được truy tố kịp thời.

Hà Nội, ngày 23/9/2018

Người viết đơn

J.B Nguyễn Hữu Vinh

nguồn: RFA