Vũ Thất

Bảo Bình 1

VIỆT NAM NGÀY NAY (kỳ 31)

1. Doanh nghiệp kiệt sức: Teo tóp, chết như rạ

Người Lao Động – 21/04/2013

Thực trạng doanh nghiệp càng hoạt động càng suy giảm quy mô một lần nữa báo động về sức khỏe của nền kinh tế. Dù vậy, các giải pháp gỡ khó còn khá mơ hồ

Ngoài những vướng mắc về vốn đầu tư, tín dụng, thị trường…, việc thiếu các chính sách hỗ trợ kịp thời, thiết thực cũng là nguyên nhân khiến doanh nghiệp (DN) ngày càng teo tóp, tê liệt.

Không lớn nổi

Theo khảo sát “Đặc điểm môi trường kinh doanh: Điều tra DN nhỏ và vừa” của Viện Nghiên cứu – Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), từ năm 2009 đến 2011, chỉ có 31 DN nhỏ và cực nhỏ đã phát triển thành DN quy mô vừa nhưng có đến 133 DN quy mô vừa và nhỏ thu hẹp thành DN cực nhỏ. Khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng cho thấy tỉ lệ các DN có kế hoạch giữ nguyên hoặc giảm quy mô sản xuất – kinh doanh tăng mạnh so với những năm trước. Báo cáo thường niên DN Việt Nam năm 2012 do VCCI công bố mới đây đã khẳng định rõ xu hướng ngày càng teo tóp của DN nhỏ và vừa tại nước ta, tính từ năm 2002 đến 2012.

Kể từ khi có Luật DN (năm 2000), đến nay, cả nước đã có trên 694.000 DN được thành lập. Tuy nhiên, đến đầu năm 2013, chỉ còn hơn 300.000 DN đang hoạt động và 2/3 số đó không lớn lên nổi, thậm chí còn nhỏ dần về quy mô. 44,7% DN của số này giữ nguyên quy mô nhỏ trong suốt 10 năm, 18,7% tụt xuống thành DN siêu nhỏ, chỉ có 8,74% DN nhỏ phát triển thành DN có quy mô vừa và 6,55% thành quy mô lớn. DN có quy mô vừa cũng ngày càng nhỏ đi: có đến 38,7% DN rớt xuống thành DN nhỏ, 5,12% thành DN siêu nhỏ.

 DNTN Vạn Hưng ở Sóc Trăng phá sản, quỵt nợ hàng tỉ đồng của người nuôi cá tại ĐBSCL. Ảnh: DUY NHÂN

Kết quả khảo sát của VCCI cũng cho thấy có đến 73% DN cho rằng tồn kho thực sự là mối lo ngại, 5,7% ngừng hoạt động trong năm 2012 do không tìm được thị trường đầu ra, không vay được vốn và giá nguyên vật liệu cao. Trong đó, 28,6% DN ngừng hoạt động vì không tìm được thị trường đầu ra, 21,4% do không vay được vốn, 17,9% do nguyên liệu giá cao.

Tỉ lệ DN thua lỗ trong giai đoạn 2002-2011 rất cao, lên đến 41,7% trong năm 2011. Hiệu suất sinh lợi trên tài sản cũng giảm từ 6,4% năm 2002 xuống còn 3,6% năm 2010. Đáng lo ngại hơn, khả năng thanh toán của DN đang kém đi, chỉ số thanh toán hiện tại và chỉ số thanh toán nhanh đều giảm, khả năng trả lãi vay ngân hàng cũng giảm dần từ 5 lần còn 3,5 lần trong giai đoạn 2009-2011.

Chính sách hỗ trợ chưa tới

Ông Trần Việt Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cao su – Nhựa TPHCM, cho rằng ngay trong hiệp hội, phải có đến hơn 90% trong tổng số 300 DN hội viên là DN vừa và nhỏ. Kinh tế khó khăn kéo dài từ năm 2010 đến nay khiến DN nhỏ và vừa rất dễ tổn thương nên tình trạng DN teo tóp, “chết” hẳn là bình thường. Thanh khoản trên thị trường nội địa quá kém, DN không muốn đầu tư phát triển và phải chọn lọc, giao dịch với khách hàng có khả năng thanh toán chứ không dám cho thiếu nợ. Một số DN phải bán bớt máy móc, đóng cửa nhà xưởng. Khi quy định về thuế bảo vệ môi trường có hiệu lực, một số DN bao bì nhựa lỗ lã, phải bỏ nghề, chuyển sang bán phở, bán thuốc đông y.

Cũng theo ông Trần Việt Anh, các vấn đề về vốn, tín dụng, nợ xấu ngân hàng trong bối cảnh kinh tế khó khăn, đầu ra bức bí là nguyên nhân khiến DN lâm vào cảnh nguy khốn. Chính phủ đã có những chương trình hỗ trợ DN nhỏ và vừa nhưng các khoản hỗ trợ đó ít khi đến được với DN hoặc đến rất chậm, DN phải chủ động “liệu cơm gắp mắm”, âm thầm bám trụ và âm thầm… tê liệt!

Theo TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng CIEM, nền kinh tế Việt Nam là “kinh tế khoảng giữa”: Ít có DN lớn mà phần nhiều là DN nhỏ, cực nhỏ và hộ gia đình. Dù Nhà nước đã cho tự do kinh doanh nhưng chưa có những chính sách hỗ trợ phù hợp để tạo điều kiện cho DN lớn lên. Bên cạnh đó, DN nhỏ và vừa ít có khả năng tiếp cận nguồn lực tốt, tài chính tốt; phần lớn ưu đãi được ưu tiên cho khối DN Nhà nước, khối DN tư nhân ít được hưởng (DN nhỏ phần nhiều là DN tư nhân).

Từ năm 2009 đến nay, kinh tế càng khó khăn, tính phòng thủ của DN càng gia tăng. Bên cạnh đó, chính sách phân biệt đối xử trong cách tính thuế thu nhập DN sắp áp dụng (DN nhỏ và vừa 20%, DN lớn 22%) cũng  là lực cản khiến DN không muốn lớn. Các DN nhỏ còn có tâm lý không muốn tăng quy mô vì ngại đối diện và giải quyết các vấn đề về thủ tục hành chính, thuế…

Một số chuyên gia kinh tế cho rằng để lớn lên, bản thân DN phải tiến hành tái cấu trúc, thoát khỏi tư duy kinh tế cá thể, kinh tế hộ gia đình; tập trung nguồn lực nhiều hơn để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; ứng dụng khoa học, công nghệ trong sản xuất, kinh doanh nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng chất lượng và giảm giá thành sản phẩm. Điều quan trọng và cần thiết cho DN lúc này là Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ DN thông qua việc giảm thêm lãi suất cho vay, củng cố các gói bảo lãnh tín dụng với DN, đẩy mạnh thị trường xuất khẩu và xúc tiến thương mại để giải tỏa tồn kho…

Càng co cụm càng dễ “tiêu”

Theo ông Nguyễn Chí Nguyện, nguyên giám đốc Trung tâm Dịch vụ hỗ trợ DN nhỏ và vừa TPHCM, cứ đà này, đến năm 2015, khi Việt Nam mở cửa hoàn toàn theo cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thì không chỉ DN sản xuất mà DN phân phối cũng nguy khốn vì không còn sức chống chọi. Vì chọn giải pháp co cụm nên hầu hết DN không chú trọng cải tiến sản xuất, sản phẩm mà chủ yếu khai thác những cái có sẵn. Thế nhưng, chính sự co cụm này khiến DN mất khả năng cạnh tranh với hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng cùng chủng loại trên thị trường, dẫn đến nguy cơ mất thị trường.

THANH NHÂN

2. Băng đảng và nhà nước

Mặc Lâm, biên tập viên RFA, Bangkok

 Hiện tượng doanh nghiệp và chính quyền đứng sau lưng xã hội đen tấn công người dân ngày càng trở nên công khai, phổ biến khiến xã hội như đang rơi vào sự hổn loạn có chủ đích của các thế lực lợi ích nhóm được tiếp tay bởi chính quyền các cấp đang là mồi lửa rất nguy hiểm hiện nay. Mặc Lâm tìm hiểu thêm chi tiết trong vụ mới nhất này.

Chính quyền làm ngơ cho xã hội đen lộng hành?

Vào trưa ngày hôm qua hơn 50 côn đồ đã được công ty Hoa Thành thuê tới khu vực đất tranh chấp tại xã Đại Thắng huyện Tiên Lãng tấn công người dân đang đấu tranh đòi đền bồi giải tỏa cho họ. Nói đến côn đồ Hải Phòng người dân nghĩ ngay đến những đầu gấu nổi tiếng từ những thập niên 80 khi các nhóm này cùng tháp tùng những người vượt biên tìm tự do sang Hong Kong định cư trong các trại tỵ nạn lúc bây giờ, đã cấu kết nhau dùng mọi thủ đoạn để tước đoạt vật phầm ít ỏi do Cao Ủy phân phối cho người tỵ nạn. Những nhóm côn đồ này sau cùng lọt sổ qua vài nước đa số là Canada một số khác bị cưỡng bức hồi hương về lại Việt Nam và tiếp tục kiếm sống bằng những hành động phi pháp. Họ được bảo kê vì trong xã hội Việt Nam không có bất cứ một hành động côn đồ nào có thể qua mắt được công an khu vực.

Khi các vụ tranh chấp đất đai nổ ra tại Văn Giang Dương Nội và những địa phương khác, xã hội đen lại xuất hiện nhưng lần này với một tư thế khác, họ tập trung từng nhóm hàng chục người vũ trang bằng dao kiếm cùng những hung khí lạ lùng khác, kéo nhau tới những nơi có nông dân bám trụ giữ đất và dùng những động thái khiêu khích, chửi bới người dân rồi sau đó tấn công họ mà không sợ bị bắt bởi chính quyền sở tại.

Nhiều câu chuyện tấn công như vậy đã xảy ra và chính quyền vẫn tiếp tục im lặng như không phải phần việc của mình. Chưa có người dân nào chết nhưng mức độ thương tật trên cơ thể của họ đã đủ nhiều để đánh động với dư luận quần chúng rằng côn đồ đang được chính quyền thuê mướn hay chí ít bao che bằng sự im lặng để tấn công những người không quy phục các hành vi mờ ám toa rập với doanh nghiệp để lấy đất của người dân.

Câu chuyện côn đồ tấn công người dân mất đất lại xảy ra vào ngày hôm qua, 21 tháng Tư tại xã Đại Thắng, huyện Tiên Lãng Hải Phòng. Hơn 50 côn đồ vũ trang đã tấn công người dân tại đây gây ra thương tích cho hàng chục người và cuối cùng thì không một tên lưu manh nào bị bắt mặc dù chính quyền xã, huyện đã được thông báo và tới hiện trường chỉ để đứng nhìn sự rút lui của bọn người này.

Ông Lương Văn Trinh, người dân xã Đại Thắng huyện Tiên Lãng Hải Phòng, trực tiếp trong vụ tranh chấp đất ngay từ đầu giữa người dân và doanh nghiệp cũng như chính quyền cho biết:

Cái việc này nếu mà nói thì rất dài dòng nhưng từ quyết định sai trái của UBND thành phố Hải Phòng dẫn đến việc này. Người ta tự ra quyết định thu hồi tự áp đặt giá cho nhân dân. Khi dân người ta phát hiện và khiếu kiện thì người ta các cấp chính quyền từ năm 2004 đến bây giờ không cấp chính quyền nào đứng ra giải quyết việc này. Bây giờ doanh nghiệp thuê xã hội đen về đánh đập đàn áp cả buổi chiều ngày hôm qua. Tôi là người đứng đầu đơn và khiếu nại đã chứng kiến việc này từ đầu tới cuối, tất cả vụ việc xã hội đen người ta đàn áp nhân dân.

Khi chúng tôi hỏi cụ thể vụ việc xảy ra như thế nào ông Trinh cho biết thêm chi tiết:

Vào lúc 12 giờ 15 ngày 21 tháng Tư khi người dân phát hiện ra doanh nghiệp về có thuê một số xã hội đen đang giở lều giở mọi thứ của nhân dân thì nhân dân ra thì đã có mấy chục tên đầu cạo trọc xăm trổ đầy mình, khi nhân dân vào trong ruộng của mình để sản xuất thì nó tập trung nó đánh một số người dân bị thương rất đau. Thế nhưng hôm qua tôi có gọi chính quyền xã người ta đến kịp thời nhưng nói thật với anh chính quyền xã hay huyện thì người dân chúng tôi rất thất vọng về chính quyền rồi không nói gì về chính quyền huyện và xã nữa.

Tôi rất thất vọng vì việc xảy ra như thế, yêu cầu chính quyền huyện và xã đứng ra giải quyết, lập biên bản thì người ta không ký mà các phóng viên báo chí về thì người ta bảo không ký cũng được còn quyết thế nào thì hồi sau các ông sẽ chịu trách nhiệm về vấn đề này.

Theo ông Trinh số người dân bị tấn công và mang thương tích đa số không nặng lắm chỉ có hai người là chị Dính và ông Phượng là bị nặng. Chị Dính bị ném gạch vào đầu hiện vẫn nằm viện, ông Trinh cho biết:

Dạ mười một mười hai người, có một người hiện nay nằm nhẹp vì bị đánh vào cổ, còn một chị vỡ đầu thì nằm viện chắc chắn hôm nay về còn một số người bị đánh tím bầm chân tay vào ngực và mạn sườn rất là nhiều.

Chẳng lẽ quyết định của chính quyền không giá trị

Công ty Hoa Thành là chủ đầu tư và là công ty được chính quyền hỗ trợ trong việc trưng thu đất đai của người dân. Khi vụ việc xảy ra người dân cho biết chính công ty này thuê một công ty khác mang phương tiện cơ giới đến để san bằng ruộng đất của bà con đang canh tác và để hỗ trợ việc làm này họ đã thuê côn đồ không chế và tấn công bà con. Trong khi đó ông Hà Như Nam Tổng giám đốc công ty Hoa Thành có mặt tại hiện trường nhưng không có một cử chỉ nào đối với côn đồ hành hung người dân.

Dạ không, kể cả ông Hà Như Nam đứng đấy vẫn không giải quyết vấn đề gì cả mà trước khi xảy ra vụ đánh đập tôi đã hỏi ai là trưởng đoàn đại diện ở đây, nếu các anh đại diện cho các người trong công ty về đây làm việc thì các anh có đầy đủ giấy tờ thủ tục pháp lý hay không thì về ủy ban tỉnh với tôi làm việc nhưng họ không có một thứ giấy tờ gì. Sau tôi mới áp giải ông Đài Loan thì ông ấy mới về. Về lập biên bản nhưng ông ta không ký.

Cái tin này người dân rất bức xúc. Trong xã hội chủ nghĩa mà làm sao chính quyền lại để xảy ra những việc như thế này, tôi rất bức xúc và thất vọng về chính quyền. Mình đường đường là xã hội chủ nghĩa, nhà nước mà lại để xã hội đen đánh dân không tiếc tay giải phóng mặt bằng? Trong khi đó chính thành phố ra quyết định ngừng đình chỉ thi công việc này. Quyết định ra rồi nhưng công ty Hoa Thành vẫn cứ tiến hành làm việc không qua chính quyền vậy công ty này có coi chính quyền coi nhà nước này ra cái gì nữa không?

Khi chúng tôi hỏi thêm về chi tiết đền bù giải tỏa của chính quyền đối với khu vực đất này thì được biết khu dất 88.000 m2 đất nông nghiệp của người dân xã Đại Thắng đã được chính quyền đền bù cho mỗi mét vuông là 20.000 đồng. Sau khi tính thêm các khoản hoa mầu thì giá tiền vẫn chỉ 23.700 một mét vuông. Tổng số các hộ dân trong khu dất là 123 hộ và trong đó có 9 hộ không đồng ý với số tiền này và hiện nay có tới 100 hộ dân không chịu giao đất.

Đúng rồi, người ta áp đặt người ta quy định giá nhà nước đưa ra chỉ có như thế thôi, 23,700 cộng tất cả các khoản vào rồi, còn thực tế đền tiền hoa lợi không được như thế đâu. Cái giá này anh có cần thì về đây em thông tin có cả giấy viết tay người ta thông báo bằng giấy viết tay chứ không phải văn bản gì cả. Chủ tịch xã Đào Văn Thuận bây giờ đã nghĩ rồi ổng ký tay thôi còn giá đất đền bù em có đầy đủ. Những sai phạm gì anh cần thì về đây em cung cấp.

Điều đáng nói là thành phố Hải Phòng đã ra lệnh cho doanh nghiệp ngưng không được tiến hành giải tỏa vì chưa giải quyết dứt điểm nhưng công ty Hoa Thành vẫn tập trung xã hội đen làm áp lực với người dân. Câu hỏi đặt ra hiện nay ai là người chống lưng cho Hoa Thành để công ty này coi thường luật pháp Việt Nam như vậy. Nói với chúng tôi về việc làm sắp tới của bà con ông Lương Văn Trinh cho biết:

Chúng em định tối nay họp dân, chính quyền xã và huyện không giải quyết thì sáng mai chúng em hàng trăm người kéo nhau ra thành phố Hải Phòng. Việc đúng sai về đất cát em chưa cần nói nhưng giải quyết cái vụ ngày 21 vừa qua thuê xã hội đen đánh người chính quyền xã huyện không giải quyết thì UBND thành phố Hải Phòng giải quyết thế nào thì trả lời chúng em. Sáng mai chúng em sẽ đi ra đó

Sự căm phẫn của người nông dân vẫn có giới hạn. Họ chưa phản ứng mạnh vì còn tin vào công lý và sự tha hóa chỉ là một hai cá nhân nào đó. Cho đến khi người dân khẳng định được hầu hết cán bộ đều đứng về phía doanh nghiệp và im lặng cho xã hội đen trấn áp bà con thì với số đông thầm lặng ấy họ không dễ gì bỏ cuộc. Không lẽ lúc ấy chính quyền sẽ dùng tới quân đội chăng?

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: