Vũ Thất

Bảo Bình 1

VIỆT NAM NGÀY NAY (kỳ 33)

1. Người đi chợ

Nguyễn Ngọc Tư (06-03-2013)

 Năm trước đưa thằng nhỏ đầu lòng thẳng vô lớp một chỉ tốn chai rượu nhập khẩu màu hổ phách, năm nay nhà trường nhận chuẩn quốc gia nên phải lót đường năm triệu cho con nhỏ em qua cổng.

 Nói gì xa, góp tiền cúng đình cũng phải tăng gấp đôi coi mới được. Thằng em học đại học Mỹ thuật xong rồi, giờ ngồi vẽ bảng hiệu, xui nó ra mở quầy bán chữ nhiều tiền hơn, ai cũng muốn treo mấy chữ Tài Lộc trong nhà. Đá Bạc bị đem bán cho tư nhân làm du lịch rồi, họ sẽ san núi bạt rừng trồng mấy con rồng xi măng lên, sơn màu hàng mã cho coi. Vườn chùa ngoại thành đang bán mấy chỗ nằm đẹp, nhà có người già nên mua để sẵn, sau này biết đâu không còn đất.

 Những câu chuyện bán mua rời rạc này chúng ta vẫn thường nhặt nhạnh từ buổi ăn vặt, cuộc cà phê hay trong lúc chờ xe rời bến. Cái giọng điệu của người góp chuyện cũng bình thản như cảm giác của người nghe. Dù hàng hóa trong những cuộc mua đi bán lại đó không phải mấy món thông dụng kiểu như gạo, rau, hay nắm xôi, cái áo. Bất cứ gì cũng là hàng hóa, lạ gì. Sống trong tâm thế của một kẻ đi chợ, và cả nước là một cái chợ khổng lồ, hàng họ đa dạng đến mức mua gì cũng có, kể cả mua thần bán thánh, chức tước, trinh tiết, thận người… chúng ta bớt bỡ ngỡ đi. Giống như câu mà trẻ con hay đùa, “trước còn mắc cỡ, giờ đỡ nhiều rồi”. Người ta có thể mua dặm dài bờ biển để làm khu nghỉ dưỡng, mua một vùng đất để khai khoáng, mua cả dòng sông làm thủy điện, thậm chí biết đâu còn mua lại được mạng sống từ cái án tử hình…

 Dừng lại vài phút ở chương trình tiêu dùng chán ngắt của truyền hình địa phương, thấy được lý do vì sao nó chán ngắt. Người xem bây giờ đâu chỉ quan tâm tới giá vàng thế giới, và mặt hàng thiết yếu đâu chỉ gạo với xăng. Họ rất muốn biết giá của bằng tiến sĩ, vị trí kế toán của một sở cấp tỉnh hay phó phòng cấp huyện… để mà nuôi nấng những giấc mơ, thứ giấc mơ mà chỉ cần đủ tiền sẽ thành sự thật. Sống chết cùng cái chợ khổng lồ này, ít nhiều chúng ta cũng thắc mắc giá thành thật sự của một công trình xây dựng trụ sở sau những rơi rụng, con đường nhập nhoạng trở về thành phố của một cô giáo vùng sâu, hay cánh cửa phía sau của cuộc đề bạt cán bộ…

Đôi lần chúng ta thấy giật mình, vô lý một chút, “Ủa, chỉ vì muốn con mình học ở cái trường tử tế, sao mình lại lọt vô chợ này?” Trong cái không khí ngờm ngợp mặc cả, cái chợ mấy chục triệu người tồn tại bằng những điều vô lý cỏn con như vậy cộng lại.

 Cỏn con như vài thứ giấy tờ tùy thân sai, một bữa nọ rảnh rỗi muốn đi làm lại bỗng một người hỏi muốn nhanh lẹ không, mua thời gian đi, cũng rẻ. Cỏn con như chạy vào đường một chiều, anh cảnh sát ngoắc lại, nói anh cũng bán (sự) làm ngơ. Cỏn con như vào viện nằm, chị hộ lý bảo muốn chị cười thì phải mua. Vậy là thành người đi chợ. Lơ vơ vậy mà chuyên nghiệp lúc nào không hay. Không phải chỗ nào cũng trưng bày sáng loáng cũng treo bẹo cũng cất giọng rao ngọt lịm ai mua hông, cuộc bán chác đôi khi chỉ là cái nháy mát, cái bắt tay lặng lẽ, cùng với những thầm thì.

 Không giống như cái chợ má hay ngồi bán mớ ngò gai, rau cần hái được trong vườn nhà để mua lại dầu hôi nước mắm, như một cuộc trao đổi cho nhau những gì mình có. Trong cái chợ hình chữ S buổi tranh tối tranh sáng này, có một thứ trật tự riêng của nó. Không phải ai cũng có cơ hội để bán mua. Chịu khó nghiêng ngó chút sẽ thấy có những đám người vào chợ phiên chẳng mua bán gì. Trôi dạt ra từ con sông đã bán làm thủy điện, từ cánh rừng đã bạt phẳng để đào quặng, từ vạt đồng sắp trở thành sân golf sang trọng bậc nhất nhì (của cái gì không cần biết, cứ nhất nhì là sướng)… Ngồi thành chùm thành bầy suốt phiên này đến phiên khác, họ xác nhận lại cái sự vô hình của mình là có thật.

 Họ buồn. Cái buồn gần như không giải tỏa được. Nỗi buồn kiểu đó thường sinh ra vài tình cảm tiêu cực như muốn chết, không thì uất ức giận dữ, muốn đập phá. Chính quyền không sợ vì nghĩ vô hình thì làm được gì mà lo. Ai mà nghĩ đám đông buồn phiền ấy từng làm nên bao nhiêu cuộc cách mạng động trời, chỉ vì muốn được người ta nhìn thấy.

  Nguyễn Ngọc Tư

nguồn: Email của Phuoc Pham

2. Điều gì đang xảy ra với giới trẻ?

Sẵn sàng ra tay giết người khi gặp chuyện không vừa ý hoặc thất tình; từ ý đồ đến thực hiện tội phạm diễn ra rất nhanh, không thể trở tay…, điều gì đang xảy ra trong một bộ phận giới trẻ?

TS Trương Văn Vỹ, giảng viên xã hội học tội phạm – Trường ĐH KHXH&NV TPHCM, kiến giải về hiện trạng này.

Người trẻ đang chịu  áp lực nặng nề

– Phóng viên: Tội phạm  ở  Việt Nam gia tăng và đang trẻ hóa, nhất là tội giết người, mức độ ngày càng ghê rợn, hung bạo. Nhiều vụ án diễn ra thời gian qua báo hiệu trật tự xã hội “có vấn đề”. Dưới góc độ một nhà xã hội học tội phạm, ông  đánh giá như thế nào về hiện trạng đó?

 

– TS  Trương Văn Vỹ: Đúng là chúng ta phải nhìn nhận một thực tiễn đáng buồn là hiện nay xã hội đang rất phức tạp, tội phạm phức tạp chứng minh cho một xã hội phức tạp. Nếu chúng ta không đánh giá đúng hiện thực, không dám thừa nhận thực tế và có biện pháp kịp thời thì sẽ ảnh hưởng to lớn và lâu dài về mặt xã hội.Nếu trước đây, từ ý đồ thực hiện một hành vi nào đó đến tội phạm là một quá trình dài thì hiện nay nó diễn ra rất nhanh, không kịp trở tay. Có những vụ giết người dã man mà nguyên nhân chỉ do bất đồng suy nghỉ, nói tiếng trước tiếng sau đã ra tay. Chính vì vậy, các bậc phụ huynh, nhà chức trách khi nhận thấy một người nào đó có biểu hiện sẽ phạm tội thì phải có biện pháp ngăn chặn ngay, nếu chậm trễ thì sẽ dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

 – Ai cũng nói nguyên nhân khiến một bộ phận giới trẻ phạm tội là do thiếu sự quan tâm, quản lý của gia đình; nhà trường thiếu những môn học về đạo đức cũng như kỹ năng sống; xã hội thiếu những sân chơi lành mạnh nhưng thừa cạm bẫy cho giới trẻ; pháp luật không đủ sức răn đe… Theo ông, nguyên nhân thật sự nằm ở đâu?
– Đúng là chúng ta có rất nhiều cái thiếu và người trẻ đang phải chịu một áp lực rất nặng nề, những người trẻ tuổi không đủ hiểu biết, thiếu kiên nhẫn, kiềm chế nên hành động nông nổi.
Bị cáo Châu Quốc Việt (SN 1992, sinh viên, ngụ quận 3 – TPHCM) giết người tình, bị TAND TP
xử phạt tù chung thân. Ảnh: PHẠM DŨNG

Về giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết vấn đề, chúng ta đã bàn rất nhiều, tranh luận rất nhiều nhưng đó chỉ là những lời nói suông, chưa hành động hiệu quả. Chưa chỉ ra chính xác cơ quan nào, cá nhân nào sẽ chịu trách nhiệm việc giúp cho học sinh, sinh viên những kỹ năng sống hiệu quả.

Về phía gia đình, ai cũng biết gia đình là cái nôi quan trọng, quyết định việc hình thành nhân cách một con người. Tuy nhiên, cần nhìn nhận chúng ta còn nghèo nên nhiều bậc phụ huynh phải bươn chải kiếm tiền, ít có thời gian, điều kiện chăm sóc con cái, chưa quan tâm con trẻ đúng mức.

Trong xã hội có 3 kiểu gia đình tiêu biểu là truyền thống, trung dung và tự do. Những gia đình theo kiểu truyền thống ngày càng thu hẹp, gia đình tự do ngày càng tăng và có xu hướng thịnh hành. Những đứa trẻ sinh ra trong những gia đình tự do thường dễ hư hỏng hơn những trẻ ở gia đình truyền thống và trung dung. Trong gia đình tự do, chỉ cần con giận là cha mẹ đã “sợ xanh mặt”. Chính vì cuộc sống thoải mái, tự do, được nuông chiều nên hành vi của những đứa trẻ lớn lên trong gia đình tự do cũng tinh vi, khó kiểm soát hơn.

Cái tôi quá lớn

– Con người sinh ra vốn tính bản thiện nhưng trên thực tế vẫn có những vụ trọng án xảy ra mà hung thủ là những kẻ có vẻ hiền lương trong mắt những người xung quanh. Vì sao lại như vậy?

– Tất cả những người phạm tội đều có dấu hiệu tâm thần nhưng với đối tượng phạm tội giết người, vấn đề thần kinh của họ nặng hơn. Người bình thường không ai dám cầm dao giết người cả.

“Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, từ lúc sinh ra đến khi lớn lên là một quá trình và không người nào giống người nào. Cái này gọi là quá trình xã hội hóa. Những người sống lệch chuẩn, phạm tội thì gọi là xã hội hóa không thành công. Trong gia đình, ngoài xã hội, mỗi người phải gánh nhiều vai trò khác nhau, rất áp lực và một số trường hợp đã không làm theo mong đợi, yêu cầu của xã hội. Ví dụ, xã hội mong đợi mỗi con người phải sống trung thực nhưng người ta lại gian dối…

– Hung thủ Đặng Văn Khuyến vừa ra tay giết người yêu dã man vì cho rằng bị “bội tình”, trong khi giữa họ đã từng có thời gian dài gắn bó yêu thương. Đáng nói là, trước đó anh ta có những hành vi hành hung, đe dọa, tung hình ảnh nhạy cảm lên mạng, thậm chí bỏ không ít tiền để mua “bùa yêu” với hy vọng cô gái quay lại với mình… Vì sao một người có học lại hành động ngu muội, đê hèn như vậy?

– Trường đại học chỉ đào tạo về chuyên môn, còn kinh nghiệm sống phải trải qua một quá trình ứng xử, giao tiếp và cả những va vấp trên đường đời. Nói tóm lại, học giỏi chưa chắc đã sống tốt.

Có những người học lực rất tốt, được đào tạo từ những trường đại học hàng đầu, danh tiếng nhưng ứng xử với người khác rất tồi tệ. Vì đâu? Do cái tôi của họ quá lớn, kỹ năng ứng xử, giao tiếp còn hạn hẹp và thiếu sự quan tâm đến những người xung quanh.

– Lời khuyên của ông đối với những người lỡ yêu phải người có tâm lý không bình thường là gì? Họ cần phải làm gì để bảo vệ an toàn tính mạng khi bị đe dọa, hành hung?

– Nếu rơi vào trường hợp này, phải hết sức khôn khéo, hiểu biết tính cách, quan sát đối tượng của mình. Một khi người nào đó thề quyên sinh vì mình thì họ không thể chấp nhận bị chia tay đột ngột. Nếu không khôn khéo sẽ dễ đưa đối phương vào con đường phạm tội vì họ sẵn sàng hành động điên cuồng, mặc dù biết rằng hậu quả xảy ra rất tồi tệ cho cả hai.

Nếu gặp những kẻ cuồng yêu thì phải nhờ đến sự giúp đỡ của bạn bè, người thân, gia đình cùng với cơ quan công an giải quyết vấn đề. Đừng đơn phương chống chọi vì điều đó rất nguy hiểm.
Đừng “trông mặt bắt hình dong”. Có những người hiền, thư sinh nhưng tâm địa rất ác, một khi họ đã ra tay thì không ai đỡ nổi.

Giết người vì những chuyện không đâu

Ngày 17-4, TAND TPHCM xét xử và tuyên phạt Trần Trọng Trí (SN 1995, ngụ huyện Củ Chi) 16 năm tù về tội giết người.
Bị cáo Trần Trọng Trí tại tòa. Ảnh: HUỲNH GIANG

Khoảng 14 giờ ngày 25-1-2012, Nguyễn Mạnh Luân chở Nguyễn Văn Quang đi trên đường từ xã Nhuận Đức đến thị trấn Củ Chi. Khi đến ngã ba Phạm Văn Cội, Luân nẹt pô xe trong khi nhóm Trí đang đứng trên lề đường. Tức giận, Trí mượn xe đuổi theo rồi dùng dao đâm một nhát vào lưng của Luân. Khi Luân bỏ chạy, Trí đâm tiếp vào hông rồi quay sang đâm vào lưng Quang (thương tích 1%). Luân đã tử vong khi được đưa đến bệnh viện. Ngày 26-1-2012, Trí được người nhà đưa đến cơ quan công an đầu thú.

Cũng trong ngày 17-4, TAND TPHCM xử lưu động tại Công viên 23-9 (quận 1) đã tuyên phạt Nguyễn Vũ Anh Tài (SN 1986, quê Lâm Đồng) 20 năm tù về tội giết người, Phan Thành Lực (SN 1987, quê Trà Vinh) 18 tháng tù về tội gây rối trật tự công cộng.

Tài, Lực và Nguyễn Anh Tuấn là nhân viên Công ty CP Vận tải Phương Trang. Tối 28-10-2011, sau khi uống bia, Tuấn rủ Lực đến văn phòng của công ty ở đường Phạm Ngũ Lão (quận 1) giải quyết mâu thuẫn với Tài. Đến nơi, thấy Tài đang chất hàng lên xe, Tuấn nói với Lực: “Thằng Tài dụ dỗ vợ tao” rồi cả hai lao vào  dùng hung khí đánh Tài. Tài đã dùng dao đâm chết Tuấn và đâm Lực bị thương tật 16% vĩnh viễn.
H.Giang – H.Nhung – Ph.Dũng
PHẠM DŨNG – VY THƯ thực hiện
nguồn: báo Người Lao Động
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: