Vũ Thất

Bảo Bình 1

VIỆT NAM NGÀY NAY (kỳ 37)

1. ‘Kinh tế có xu hướng xấu đi trên nhiều phương diện’

Doanh nghiệp bi quan, nhà đầu tư không dám bỏ vốn còn người dân không sẵn sàng chi tiêu nên tổng cầu và tổng cung khó cải thiện trong năm nay – theo nhận định của các chuyên gia tại Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân.

Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân khai mạc tại Nha Trang sáng ngày 5/4 với nội dung thảo luận chính là Tái cơ cấu nền kinh tế – một năm nhìn lại. Chủ tịch Ủy ban Kinh tế Quốc hội Nguyễn Văn Giàu nhìn nhận tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng là vấn đề lớn của một quốc gia và cần thực hiện dài hơi. 2012 là năm nền kinh tế bắt đầu tiến hành tái cơ cấu và đến nay, theo ông những kết quả đạt được mới là bước đầu. “Với những kết quả khiêm tốn, có cơ sở để đánh giá rằng một năm qua, quá trình tái cơ cấu chưa đạt được những bước tiến thực tiễn mong đợi”, ông Giàu nhận định.

Diễn đàn kinh tế mùa xuân tổ chức tại Nha Trang. Ảnh: Bạch Hường.
Diễn đàn kinh tế mùa xuân tổ chức tại Nha Trang. Ảnh: Bạch Hường.

Là chuyên gia đầu tiên đăng đàn, Tiến sĩ Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng nền kinh tế sẽ còn tiếp tục bất ổn nếu cứ loay hoay trong các giải pháp cứu chữa ngắn hạn, thay vì tạo ra thay đổi thực sự trong cơ cấu – những gì đã không làm được trong năm ngoái. Theo ông, nền kinh tế còn bất ổn, cơ sở tăng trưởng vẫn tiếp tục bị xói mòn, nguy cơ khủng hoảng gia tăng nhanh.

“Phải chăng đây là lý do giải thích tình hình kinh tế quý I/2013 không hề được cải thiện mà vẫn trong xu hướng tiếp tục xấu đi. Xu hướng này có thể là một chỉ báo quan trọng cho việc dự đoán tình hình kinh tế Việt Nam năm 2013”, ông Thiên lo ngại.

Thực tế được ông Thiên đưa ra là tình hình khó khăn rất chậm được cải thiện, nếu không nói là có xu hướng xấu đi trên nhiều phương diện. Lòng tin vào tính vững chắc và triển vọng rõ ràng của các kết quả chặn đà suy giảm tốc độ tăng trưởng và khôi phục các cơ sở ổn định vĩ mô vẫn đang rất yếu.

Đồng tình với quan điểm này, PGS.TS. Bùi Tất Thắng – Viện Chiến lược phát triển – cho rằng kinh tế năm 2013 sẽ tiếp tục khó khăn do niềm tin nền kinh tế đang bị suy giảm. “Nhà đầu tư không đưa vốn, người tiêu dùng cũng không sẵn sàng chi tiêu nên tổng cầu và tổng cung năm 2013 khó cải thiện”, ông Thắng lý giải. Theo đại diện từ Viện Chiến lược phát triển, kinh tế năm 2013 khó khôi phục nhanh và nên nghĩ tới phương án khó đạt tốc độ tăng trưởng cao.

Theo nhìn nhận của ông Bùi Tất Thắng, nền kinh tế Việt Nam hiện ở trong “bẫy tăng trưởng thấp” với tình trạng cắt giảm các đòn bẩy tài chính, thị trường bất động sản đóng băng, hệ thống ngân hàng còn yếu kém, đầu tư của các công ty giảm sút và niềm tin kinh doanh ở mức thấp. Vì vậy, theo ông, việc triển khai các biện pháp gây dựng lòng tin của người dân và doanh nghiệp qua Nghị quyết 01 và 02 là cần thiết. “Trong dài hạn, việc khôi phục niềm tin cần gắn với tiến trình tái cấu trúc nền kinh tế, để đưa nền kinh tế trở lại lộ trình tăng trưởng bền vững”, ông Thắng cho biết.

Tại Diễn đàn, phần lớn chuyên gia “chê” tái cơ cấu nền kinh tế còn chậm và chưa có điểm đột phá. Ông Nguyễn Hồng Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội nêu rõ: “Tái cấu trúc các doanh nghiệp Nhà nước như Vinashin, Vinalines vẫn chưa có gì, tái cấu trúc ngân hàng qua xử lý nợ xấu và hợp nhất ngân hàng vẫn chậm”. Theo ông, hiện nay áp dụng cách thức tiến hành tái cơ cấu ngược khi có 3 đề án tái cơ cấu ngân hàng, đầu tư công và doanh nghiệp Nhà nước trước rồi mới có đề án tái cơ cấu tổng thể. “Chúng ta đã nghe rất nhiều chuyện kêu cứu (ngân hàng, bất động sản) nhưng cần phải thay đổi tư duy, mải lo cứu mà không lo đẩy mô hình tốt sẽ khó tạo dựng niềm tin cho nền kinh tế, doanh nghiệp và xã hội”, ông Sơn bình luận.

Còn theo nguyên Phó chủ tịch Quốc hội – Nguyễn Đức Kiên, chính cơ quan quản lý là nguyên nhân dẫn đến sự yếu kém trong cơ cấu và lạc hậu về mô hình tăng trưởng thời gian qua. “Ví dụ việc cho hình thành quá nhiều các dự án khu đô thị, đua nhau mở rộng không gian, đưa thị xã lên thành phố trực thuộc tỉnh… Nếu nghiêm túc thì phải quy rõ trách nhiệm cấp nào, cơ quan nào, thậm chí cá nhân nào thay vì nói chung chung, không ai chịu trách nhiệm”, ông Kiên thẳng thắn bày tỏ quan điểm.

Với cung cách quản lý này, ông Kiên cho rằng thị trường bất động sản đóng băng không có gì lạ. Trước khủng hoảng, Việt Nam từng say sưa vui mừng khi nói có hơn 500.000 doanh nghiệp, với vốn đăng ký hàng chục tỷ USD. Tuy nhiên, theo ông Kiên, Việt Nam đã kiểm soát kém hoặc không có kiểm soát và để ra đời các doanh nghiệp quá dễ dãi. Họ chỉ cần đăng ký, tự khai, tự báo cáo thành tích. Thực tế cho thấy trên 95% là doanh nghiệp vừa và nhỏ, họ hoạt động nhờ 85-90% vốn của ngân hàng và người khác, thậm chí 10-15% gọi là của doanh nghiệp nhưng không ít trường hợp hữu danh vô thực. “Do đó, khi thắt chặt chính sách tài chính – tiền tệ thì các doanh nghiệp chết và khó khăn là đương nhiên”, ông Kiên kết luận.

Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân được tổ chức bởi Ủy ban Kinh tế Quốc hội, Viện Khoa học xã hội Việt Nam và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Ý kiến, đánh giá của các chuyên gia tại diễn đàn này giúp Ủy ban có cái nhìn toàn cảnh hơn khi chuẩn bị báo cáo tình hình kinh tế xã hội trình Quốc hội trong kỳ họp vào tháng 5.

Bạch Hường – Thanh Lan

2. ‘Sẽ còn nhiều doanh nghiệp chết lâm sàng’

Kinh tế 2013 có lóe sáng nhưng chưa phục hồi, còn nhiều doanh nghiệp bị loại khỏi thị trường. Nếu không có giải pháp, khu vực kinh tế tư nhân sẽ thu hẹp, ảnh hưởng tới sự phát chung, theo chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn.

 

Ông Huỳnh Bửu Sơn. Ảnh: PV

– Nhiều doanh nghiệp, chuyên gia nhận định kinh tế 2013 còn khó khăn. Quan điểm của ông về vấn đề này?

Theo dự báo của ADB, tăng trưởng GDP của Việt Nam năm nay 5,2%, lạm phát khoảng 7,5%, tất cả đều dưới một con số. Các tập đoàn Nhà nước từng bước tái cấu trúc, củng cố hoạt động kinh doanh nên nhập khẩu giảm và cán cân thương mại có thể thặng dư. Tuy nhiên, ngân sách Nhà nước có thể thâm hụt lớn hơn so với kế hoạch là 4,8%.

Kinh tế 2013 có lóe sáng đôi chút nhưng chưa thể hồi phục. Các ngân hàng khó khăn. Doanh nghiệp thiếu vốn cắt giảm sản xuất, khiến lợi nhuận giảm.

– 3 tháng đầu năm, chỉ tính riêng TP HCM có thêm 5.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động. Theo ông, tình hình hoạt động của doanh nghiệp từ nay đến cuối năm sẽ ra sao?

– Sẽ còn nhiều đơn vị yếu kém biến mất khỏi thị trường. Doanh nghiệp Việt chết là do không trả được nợ. Ngoài ra có những công ty bỏ chi phí sản xuất cao nhưng hàng hóa không cạnh tranh được dẫn đến tồn kho lớn và kéo dài nên không kham nổi.

Hiện tượng doanh nghiệp chết lâm sàng vẫn còn nhiều. Nếu đà này không được chặn đứng, khu vực kinh tế tư doanh Việt Nam sẽ bị thu hẹp. Điều này rất đáng lo ngại vì nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tốc độ và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam trong tương lai.

– Vậy những lĩnh vực nào sẽ chịu nhiều thách thức nhất trong năm nay?

– Bất động sản và chứng khoán vẫn gặp nhiều thách thức nhất. Trong những năm qua, thị trường bất động sản tăng trưởng theo kiểu bong bóng khiến giá nhà giá đất cao ngất ngưởng. Các tòa cao ốc, chung cư xây xong không có người mua. Một số nước, khi bong bóng vỡ, giá nhà rơi xuống hơn 50%. Ở Việt Nam vẫn còn mắc cạn trong khâu xử lý các khoản nợ. Nhà đầu tư cũng là người vay nợ nên không cam tâm chấp nhận thực tế giá xuống quá thấp. Thị trường bất động sản do đó tiếp tục đóng băng.

Công nghiệp nặng cũng là ngành gặp nhiều thách thức. Ví dụ ngành sản xuất thép. Cánh cửa hội nhập ngày càng rộng mở, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không nhiều do phải hoạt động trong môi trường chi phí cao. Khi sự bảo hộ Nhà nước kết thúc sẽ dễ dàng mất ưu thế về tay đối thủ nước ngoài như Trung Quốc.

Các chính sách vĩ mô còn thiếu hỗ trợ tích cực cho doanh nghiệp. Cụ thể, thuế suất của Việt Nam so với các nước trong khu vực còn cao. Theo một công trình nghiên cứu, mức huy động ngân sách (thuế) của nước ta lên đến 27% GDP, trong khi các nước trong khu vực chỉ 17-18%. Lãi suất ngân hàng của Việt Nam so với các nước trong khu vực thuộc vào hàng cao nhất, chưa kể nhiều yếu tố không tên khác làm tăng chi phí cho doanh nghiệp.

– Liệu có lĩnh vực, nhóm ngành nào sẽ có cơ hội kinh doanh tốt trong năm nay?

– Theo tôi, ở bất cứ lĩnh vực nào, nếu doanh nghiệp có kinh nghiệm, công nghệ tốt, kỹ năng quản lý và biết tập trung vốn vào ngành nghề sở trường sẽ giữ được thị trường truyền thống của mình. Điều này cũng giúp họ có cơ hội chiếm lĩnh những khoảng sân trống do các doanh nghiệp thất bại để lại, giúp tăng doanh số, tăng thị phần ngay trong năm nay.

Ví dụ, ai cũng nói ngành may mặc gặp khó vì cạnh tranh quyết liệt từ Trung Quốc, nhưng Công ty An Phước vẫn phát triển mạnh với tốc độ trên 20% một năm. Trong lĩnh vực sản xuất hàng tiêu dùng, Công ty Kềm Nghĩa không đủ hàng cung cấp cho thị trường mặc dù sản lượng tăng gần 20%.

– CPI 4 tháng tăng 2,41%, trong khi lạm phát dự báo năm nay 6-7%. Ông đánh giá như thế nào về tốc độ tăng giá tiêu dùng những tháng tới?

– Tôi nghĩ lạm phát 7-10% không đáng sợ bằng đình trệ sản xuất. Nếu kiềm chế lạm phát bằng cách siết tín dụng, tăng lãi suất ngân hàng, sản xuất sẽ chết.

Kiểm soát lạm phát là cần thiết nhưng phải có quốc sách đồng bộ, cân đối cả hai chính sách tiền tệ, tài khóa và cần giảm độc quyền trong kinh doanh – yếu tố quan trọng gây tăng giá.

Ví dụ: đôi khi giá dầu thế giới giảm nhưng trong nước vẫn duy trì giá bán lẻ xăng dầu cao. Đây là sự tăng giá mang tính độc quyền và không phù hợp với mục tiêu kiềm chế lạm phát.

Mặc khác, một trong những nguyên nhân quan trọng đưa đến lạm phát là khu vực kinh tế Nhà nước đầu tư không hiệu quả. Giảm bớt đầu tư Nhà nước sẽ giảm khiếm hụt ngân sách. Theo tôi, chính sách tài khóa tiết kiệm và khoan dưỡng sức dân sẽ góp phần kiềm chế lạm phát tốt hơn chính sách tiền tệ thắt chặt.

– Năm 2013, cơ hội đầu tư nước ngoài của Việt Nam sẽ thế nào, thưa ông?

– Trong tình hình hiện nay, Nhật và các nước phương Tây có xu hướng rút vốn ở Trung Quốc, để dịch chuyển sang đầu tư mạnh ở vùng Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia. Nếu Việt Nam có môi trường đầu tư, pháp lý tốt sẽ hút được đầu tư.

Dự báo năm 2013, nguồn vốn nước ngoài sẽ vào Việt Nam nhích hơn so với 2012. Trước đây, thị trường bất động sản và thị trường vốn của Việt Nam rất hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài. Hiện nay họ chỉ quan tâm mua lại các dự án giảm giá sâu mà không nghỉ đến chuyện đầu tư mới (chắc phải vài năm nữa).

Lĩnh vực sản xuất hàng xuất khẩu, dịch vụ giải trí, du lịch, phục vụ tiêu dùng nội địa sẽ nằm trong tầm ngắm của nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, xu hướng tham gia góp vốn vào công ty bản xứ làm ăn tốt đang trội hơn xu hướng đầu tư mới trong năm nay, cho thấy nhà đầu tư nước ngoài đang rất dè dặt.

Hồng Châu

nguồn: http://vnexpress.net

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: