Vũ Thất

Bảo Bình 1

VIỆT NAM NGÀY NAY (kỳ 80)

1. LƯƠNG KHỦNG – Hay sự KINH KHỦNG SUY THOÁI ĐẠO ĐỨC?

      * MINH DIỆN   
Mấy ngày nay dư luận xôn xao chuyện lương khủng của cán bộ lãnh đạo bốn công ty Trách nhệêm hữu hạn một thành viên  trong lĩnh vực công ích  ở thành phố Hồ Chí Minh. Theo kết quả thanh tra ,  Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty chiếu sáng công cộng có mức lương 2,4 tỷ một năm, giám đốc  2,2 tỷ, phó giam đôc 1,9 tỷ, kế toán trưởng 1,7 tỷ.  Giám đốc Công ty thoát nước  2,6 tỷ một năm, chủ tịch hội đồng quản trị 1,6 tỷ, kế toán trưởng 1,67 tỷ, phó giám đốc 969 triệu. Giám đốc Công ty công trình  giao thông  853 triệu, phó giám đốc 584 triệu, kế toán trưởng 716. Giám đốc Công ty công viên cây xanh 759 triêu, chủ tịch hội đồng quản trị 691 triệu, phó giám đốc 609 triệu  kế toán trưởng 655 triệu. Nhiều người nói bất ngờ, sửng sốt. Ông Lê Hoàng Quân, Chủ tịch thành phồ Hồ Chí Minh thốt lên : “ Nghe choáng chết!”
Bất ngờ, sửng sốt và choáng thật! Bởi cái gọi là lương mà các vị quan tham ấy  đã và đang hưởng nó nghễu nghện, cao ngất, chót vót  trên trời trong khi  mức thu nhập của người dân Việt Nam nằm rạp dưới đất.
                Chỉ gần đây thôi, với Nghị định  66/2013 / NĐ-CP  ngày 1-7-2013, mức lương cơ bản mới  được  1.150.000 đồng. Mang so  sánh với lương của Lê Thanh Sơn , giám đốc Công ty thoát nước thành phố Hồ Chí Minh , thấy kệch cỡm như  con kiến so với con voi.  Lương  của ông giám đốc này gấp hơn 200 lần mức lương cơ bản đó.
                Năm 2012, GDP bình quân thu nhập đầu người  của Việt Nam là 1.407  đô la, tức 2.800.000 đồng , so với thu nhập cùa ông Sơn chỉ bằng một phần ngàn. Nông dân còn thu nhập quá thấp. Những con số từ cuộc điều tra của Viện Nghiên cứu, Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đã được các báo trích dẫn với câu chuyện “Thu nhập 12 nghìn đồng/ngày, nông dân Việt cán đích nghèo nhất”. Báo cáo này đánh giá, nếu tính chi tiết, mỗi hộ gia đình có 4 người thì chia bình quân mỗi người được 12.000 đồng/ngày. Thu nhập một năm mỗi người dân ở nông thôn chỉ được 4,2 triệu đồng, tương đương với 200 USD/năm. Nếu đem so sánh mức thu nhập của người nông dân Việt Nam với các nước trong khu vực thì chúng ta càng xót xa hơn về bức tranh nghèo của người nông dân.

                Đề đền ơn đáp nghĩa nghĩa người có công với nước, mỗi Bà mẹ Việt Nam anh hùng được 3 triệu đồng. Thử làm một phép tính đơn giảm, tôi cảm thấy nhói lòng,  vì  tiền đền ơn đáp nghĩa cho 867 Bà mẹ Việt Nam anh hùng  chỉ bằng một năm tiền lương của ông giám đốc Lê Thanh Sơn.
                 Ai cũng biết, để được phong anh hùng, mỗi  bà mẹ phải có ba  con liệt sỹ, 867 Bà mẹ Việt Nam anh hùng đã hy sinh  2. 601 đúa con dứt ruột đẻ ra.  Ôi , tiền tri ân máu xương cho ngần ấy  anh hùng , liệt sỹ bỏ mình vì nước chỉ bằng  một năm lương của một kẻ không tốn một giọt mồ hôi trong cuộc chiến tranh!
               Lê Thanh Sơn, Trần Trọng Huệ,Nguyễn Nhật Tấn, Nguyễn Hữu Phán…và những người  lương khủng  có bao giờ suy nghĩ  như vậy không nhỉ? Họ có nghe   tiếng réo gọi của linh hồn những người lính đã ngã xuống trên các chiến trường suốt ba cuộc chiến tranh để giành  cái ghế cho họ ngồi hôm nay?
             Không, chắc chắn là không, bởi hiện tại sờ sờ trước mắt họ còn chẳng nhìn,  nói gì quá khứ !
               Hiện thực sờ sờ trước mắt họ là  những  công nhân  treo mình trên ngọn cây để cắt tỉa cạnh đường dây điện cao thế  nguy hiểm chết người, là những người cắm mặt xuống đất trồng từng bụi cỏ, hoặc nhặt rác công viên. Hiện thực sờ sờ trước mắt họ là những công nhân  rúc đầu dưới  cống thoát nước moi từng sô bùn đen hôi thối lẫn rác thải, xác động vật,mảnh chai , kim chích. Những công nhân dầm mình trong môi trường ô nhiễm độc hại đó, làm việc không kể ngày chủ nhật,bàn tay lấm bùn cầm  miếng bánh mì ăn vội, hoặc và chén cơm bụi, uống ly trà , mà lương của  chỉ bằng 5% lương của những giám đốc, chủ tịch hội đồng quản trị, kế toán trưởng đi xe hơi, ở biệt thư,dự những bữa tiệc chừa mứa rượu ngon gái đẹp.
              Trần Trọng Huệ, chủ tịch hội đồng quả trị Công ty chiếu sáng công cộng nói : “Tôi khẳng định tổng quỹ lương không dư đồng nào từ ngân sách, mà là kết quả các hợp đồng kinh tế làm được và đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nhà nước. Lương cao mà vi phạm thì tôi chịu trách nhiệm, còn đằng này tôi không xâm phạm đồng nào cùa nhà nước!”  Còn Lê Thanh Sơn, giám đốc công ty thoát nước thì bảo : “ Lãnh đạo công ty chỉ suy nghĩ đơn giản nếu ăn nên làm ra thì sẽ được hưởng mức lương tương xứng!”(Nguồn báo Người Lao Động)
              Ô hay, các ông là ai mà nói năng kiểu Chí Phèo như vậy? Nên nhớ,các ông là những đảng viên ưu tú, đã và đang nghiêm chỉnh thực hiện Nghị quyết 02 của Bộ chính trị, học và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trong đó “Cần , kiệm, liêm , chính chí công vô tư” là điểm nhấn quan trọng nhất. Đó là về lý tưởng và phạm trù đạo đức.  Còn về pháp luật, nên nhớ rằng,công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên về lĩnh vực công ích của các ông , do nhà nước làm chủ sở hữu,100%  vốn của nhà nước .  Năm 2011, ngân sách nhà nước tại thành phố Hổ Chí Minh  chi 1.200 tỷ cho các công trình công ích,các ông kêu thiếu , năm 2012 phải chi tăng gấp đôi, 2.500 tỷ đồng. Vậy mà đèn đường vẫn nhập nhòa sáng tối, cây xanh vẫn gãy đổ gây chết người, cống rãnh ứ đọng hôi thối và mỗi trận mưa đường phố biến thành sông! Nghĩa vụ đối với nhà nước mà ông Trần Trọng Huệ nói đã hoàn thành là như vậy sao?
              Nếu các ông bà làm ăn có lời thật, thì thử hỏi : Vốn ở đâu? Tư cách pháp nhân nào? Và ai bỏ sức lao động ra?

            Câu trả lời không khó: Vốn nhà nước rót xuống. Tư cách pháp nhân nhà nước độc quyền, không phải cạnh tranh với ai. Còn sức lao động bóc lột của công nhân.
                Theo thanh tra, hơn 750 công nhân ở bốn công ty : Công trình công cộng, Công viên cây xanh, Chiếu sáng công cộng , Thoát nước, làm việc thường xuyên nhưng họ không được ký hợp đồng dài hạn, mà chi được ký hơp đồng mùa vụ ba tháng.  Mức  lương của người ký hợp đồng  mùa vụ chỉ bằng 20% mức lương người được ký hợp đồng lao động thường xuyên. Họ lại  không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Chính sức lao động ấy và khoản tiền trốn bảo hiểm y tế,  bảo hiểm xã hội đã tạo nên cái  “Qũy lương ngoài ngân sách” của các doanh nghiệp kể trên
                Các ông Trần Trọng Huệ, Lê Thanh Sơn , và Trần Thiện Hà đều nói rằng, cán bộ công nhân viên trong cộng ty  nhất trí ,đồng thuận, tự nguyện  chia mức lương như vậy. Thật không biết ngượng mồm! Thử hỏi có người lao động nào tự nguyện chia cho lãnh đạo mức lương cao ngất ngưởng , trong khi bản thân mình vất vả , cực khổ như trâu cày, chỉ được mấy đồng lương chết đói và bị tước mất quyền chữa bệnh , nghỉ hưu?
               Mà cho dù những người công nhân do mê muội hoặc khiếp nhược vì miếng cơm manh áo cắn răng chịu nỗi bất công,thì các ông bà cán bộ, đảng viên lãnh đạo phải giữ vững quan điểm lập trường, đạo đức cách mạng và kỷ cương phép nước chứ.Tôi tin chắc không một kế toán trưởng nào có thể quên điều 7,  Nghị định  50/2013 của Chính phủ :  Không được sử dụng quỹ tiền lương của người lao động trả cho thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch , phó chủ tịch, Giám đốc , phó giàm đốc, kiểm soát viên và kế toán trưởng công ty. Họ cũng không  được quên Nghị định  205, 206 về khống chế mức lương trần cùa lãnh đạo các công ty trách nhiêm hữu hạn một thành viên. Vậy mà các vị bất chấp tất cả,đạp lên tiêu chuẩn đạo đức tối thiểu,phá bung kỷ cương để thỏa mãn lòng tham.
                Hãy nhìn thẳng vào sự thật, đừng quanh co dối trá! Bằng những bản hợp đồng lao động mùa vụ thay hợp  đồng lao động thường  xuyên ,  giám đốc các ty kể trên đã bóc lột sức lao động của công nhân và tham nhũng tiền bảo hiềm xã hội và bảo hiềm y tế của nhà nước. Ông Lê Mạnh Hà, phó chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã phát biểu trên Đài truyền hình trung ương : “ Phẫn nộ nhất là họ đã tước đoạt quyền lợi chính đáng cùa người lao động!” Còn ông Lê Hoàng Quân , chủ tịch thành phố này, thỉ nói  : “ Cái tội của các anh lớn lắm! Các anh bớt thu nhập của người lao động làm giàu cho lãnh đạo. Làm như thế là sai hoàn toàn cà về quan điểm lẫn đạo đức . Tội này phải trị tới nơi, không phải cứ trả tiền là xong!”

                Cái tội ông Lê Hoàng Quân nói phải trị tới nơi là tội gỉ? Đó là tội “Cố ý làm trái quy định quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo điều 165 BLHS, tội “ Lợi dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản mà mình quản lý” và tội “Tham ô tài sản” theo điều 278 BLHS.
               Nhưng liệu có sử nghiêm, trị tới nơi như ông Lê Hoàng Quân nói?
               Tôi cảm thấy băn khoăn, vì trên ông Lê Hoàng Quân nói vậy,  dưới ông  lại hạ thấp giọng xuê xoa : “ Thật ra những công ty này cũng có sáng kiến. Căn cứ quy định , ban quản lý nào làm ra lợi nhuận cao thì cũng được hường xứng đáng nên  xử lý cũng phải có lý có tình”.
               Thái độ của ông Lê Hoàng Quân,khiến tôi  nhớ lời  Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng : “Lấy cảnh báo, cảnh tỉnh , giáo dục , răn đe , ngăn chặn , trên tinh thần đồng chí thương yêu nhau là chính!” và “ Không phải cứ kỷ luật là tốt. Kỷ luật mà không tính kỹ thì lại rối! Mai kia là ân oán, thù hằn, đối phó, thành phe phái rối nội bộ. Phải khoan dung , đó là phần nhân văn đặc thủ của Viết Nam!”
               Tôi lại nhớ ,không phải  bây giờ mới lộ chuyện lương khủng, mà từ  năm ngoái, năm kia  báo chí đã công khai mức lương khủng của các vị lãnh đạo  doanh nghiệp nhà nước. Ví dụ  ở Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN), lương bình quân của công ty mẹ là  14.105.000 đồng, khối truyền tải 11.103.000 đồng, dưới đơn vị  6.765.000 đồng, trong khi   các thành viên hội đồng quàn trị  có mức lương bình quân 37.000.000 đồng, và ông chù tịch Đào Văn Hưng 51triệu  đồng một tháng, 663 triệu một năm. Tại Petrolimex,ông Bùi Ngọc Bảo, chủ tịch hội đồng quàn trị  nhận lương 70 triệu  đồng tháng, 910 triệu đồng năm. Tại  Công ty vàng bạc đá qúy Phú Nhuận, bà  Cao Thị Ngọc Dung , Tổng giám đốc, có mức lương 121 .000.000 đồng tháng, 1,7 tỷ đồng một năm. Và  đặc biệt ông Nguyễn Đức Vinh, tổng giám đốc Techcombank có mức lương gần 20 tỷ một năm.
              Nhận mức lương cao ngất như vậy, nhưng Tập đoàn điện lực Việt Nam EVN đứng đầu  danh sách 13 doanh nghiệp nhà nước thua lỗ, với con số  38.104 tỷ đồng và  Tập đoàn xăng dầu Viêt Nam Petrolimex đứng vị trí thứ nhì  2.390 tỷ.
             Tất cả đều đã được lãnh đạo sáng suốt, nhân hậu, rất thông cảm sâu sắc cho ‘hệ thống lợi ích’,  hết lòng, hết sức quan tâm, với lý giải xoa dịu: “Trong tình đồng chí thương yêu lẫn nhau, giúp nhau…Cảnh tỉnh, cảnh báo, giáo dục , răn đe”, rồi ‘noi gương Phạm Văn Đồng’: “Không kỷ luật ai cả!”… “Nếu kỷ luật hết, lấy ai mà làm việc”…(!?).
            Lương khủng của mấy cán bộ lãnh các công ty nhà nước vừa lộ ra chỉ là phần nổi của tảng băng khổng lồ. Nó chả thấm vào  đâu với những “tảng băng chìm”.
            Chả ai ngây thơ tin rằng, ông Lê Hoàng Quân chỉ sống bằng mức lương 11 triệu đồng một tháng , chỉ bằng một phần hai mươi lương giám đốc Lê Thanh Sơn, như ông bộc bạch cùng báo chí. Bởi thế, trong khi ôm cầm “lòng tin chiến lược”,  cũng đừng phí phạm niềm tin, rằng những kẻ tước đoạt quyền lợi của công nhân lấy lương khủng làm giàu, bị “trị tới nơi”, như ông Lê Hoàng Quân nói. Nhưng có điều: “Ai trị nó? Dám trị hay không? Trị nó rồi, (bản thân) mình được yên à? Đã quá rõ những ván cờ ‘che mành’ Domino quyền lực và quyền lợi!
M.D 

2. Lương khủng không bằng… ‘lậu’ khủng

Các sếp có chức có quyền còn được nhận “quà” bất ngờ từ những cuộc đua: chạy việc, chạy chức chạy quyền… mà chi phí không thể đo đếm.

“Khủng” cỡ nào?

Như giọt nước tràn ly, mỗi lần báo giới hé lộ danh tính một vị sếp “nhà nước” với mức lương khủng, dư luận lại một lần đặt ra nhiều câu hỏi về giới hạn thu nhập của những người có chức, có quyền. Đó dường như luôn là một vùng cấm, ai “bị lộ”, người đó ráng chịu hứng búa rìu dư luận.

Bởi đã từ lâu, trong đội ngũ cán bộ, công chức nước nhà, chuyện tiền lương đã không bao giờ phản ánh đúng bản chất mức thu nhập thật sự mà họ được nhận. Vì thế, cụm từ “lương khủng” có lẽ nên gọi đúng tên là “thu nhập khủng”. Lương có “khủng” cỡ nào cũng không thể kịch trần. Chỉ có “lậu” là vô tiền khoáng hậu… và thực sự mất kiểm soát.

Mới đầu năm nay, nhóm nghiên cứu của Thanh tra Chính phủ (do đích thân Cục trưởng Cục phòng chống tham nhũng làm chủ nhiệm đề tài) đã lần đầu tiên công khai các số liệu từ cuộc khảo sát mức thu nhập những người có chức vụ quyền hạn. Thống kê cho thấy, 79% CBCC có thu nhập ngoài lương.

Phân nửa trong số này công bố rằng đó chỉ là các khoản bồi dưỡng hội họp, hoặc là nguồn thu tiết kiệm từ các khoản chi theo định mức khoán, dôi dư ra.  Chỉ có một số rất ít (5%) chia sẻ đó là các khoản hoa hồng, hoặc quỹ riêng cơ quan. Và cũng chỉ rất ít “khai thật” đó là tiền biếu tặng.

Có tới gần một nửa số người được hỏi chỉ nói chung chung, “thu nhập đến từ những nguồn thu khác”. Cụ thể là nguồn thu nào thì không ai “dại” gì vạch áo cho người xem lưng.

Vậy thu nhập ngoài lương “khủng” đến cỡ nào?

Nhóm nghiên cứu của Thanh tra Chính phủ chia sẻ rằng trên 80% người được khảo sát khẳng định số tiền đó chưa bằng một nửa tiền lương công chức mà họ đang nhận. Chỉ có 2,1% thừa nhận khoản “lậu” họ nhận được cao hơn lương, song tối đa cũng không vượt quá 5 lần. Một số rất ít (0,2%) thành thật nói, họ nhận được khoản “lậu” nhiều gấp 10 lần tiền lương.

Rõ ràng, số CBCC có thu nhập ngoài lương chiếm tỷ lệ cao. Mức thu nhập ngoài lương so với lương và nguồn thu nhập cũng khá đa dạng, có cả những khoản thu nhập nhạy cảm, dễ liên quan tham nhũng như tiền được chia từ các khoản hoa hồng, quỹ riêng của đơn vị, tiền được biếu, tặng.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng, nếu điều tra kỹ hơn, diện rộng hơn, và “nhân chứng” thành thực hơn,  thì số lượng CBCC có thu nhập ngoài còn cao hơn nữa. Bởi, thu nhập ngoài lương rất phong phú, đa dạng, biến hóa. Nào tiền thưởng, tiền làm thêm, tiền làm đề tài, dự án, tiền khoán vượt thu, tiền bồi dưỡng, phong bì “bôi trơn”…

Chưa kể, với các sếp có chức có quyền, họ còn được nhận những ‘quà tặng’ bất ngờ từ những cuộc đua: chạy việc, chạy chức chạy quyền…. mà chi phí không thể đo đếm. Dư luận mới đây chẳng đã “dậy sóng” bởi câu chuyện chạy công chức ở Thủ đô giá 100 triệu đó sao?

Làm cho có, kê cho xong

Suốt nhiều thập kỷ qua, cứ mỗi dịp bàn chuyện cải cách hệ thống, thang bảng lương là các chuyên gia lại gióng giả câu chuyện “không ai sống được bằng lương”, nhưng ai cũng muốn “chạy” vào cơ quan nhà nước, và cuộc đua không có hồi kết. Ngoài lý do về một chỗ làm việc ổn định, thì nguyên nhân quan trọng hơn là những cơ hội kiếm thêm thu nhập và các mối quan hệ mà chỉ cán bộ, công chức nhà nước mới có.

Thang bảng lương lạc hậu bao nhiêu năm, cộng với một cơ chế kiếm soát lỏng lẻo dẫn đến tình trạng ai đó hễ có tý chức quyền là sẽ phải tìm mọi cách để cải thiện thêm thu nhập.  “Nhiều người gọi đây là hội chứng “tước đoạt để bù đắp”, nhất là đối với những CBCC có chức, có quyền, làm ở những vị trí mà quyết định, ý kiến của họ phát sinh quyền lợi như: quyết định dự án đầu tư, thu- chi ngân sách nhà nước, xuất nhập khẩu, đề bạt bổ nhiệm… Đối với những CBCC này thì thu nhập ngoài là khoản tiền không nhỏ”, ĐBQH Lê Như Tiến trả lời báo giới, ngay sau khi đọc được thông tin về kết quả nghiên cứu nói trên.

Câu chuyện kiểm soát thu nhập nhóm có chức quyền đã từng là đề tài nóng bỏng mỗi lần nhà nước thảo luận chuyện sửa đổi các dự án luật liên quan đến tham nhũng. Tuy nhiên,  chủ trương về công khai, minh bạch tài sản, thu nhập lâu nay vẫn đang rất “hình thức” và mới chỉ dừng ở việc làm cho có, kê khai cho xong, không có chuyện hậu kiểm hay giải trình để xác minh tính trung thực các bản kê khai.

Việc kiểm soát thu nhập của CBCC cũng nhiều bất cập khác, chẳng hạn các biện pháp được xem là nhằm “kiểm soát thu nhập” đang thực hiện vẫn thiếu sự gắn kết, thiếu tính đồng bộ. Mặc dù Nhà nước đã có một số quy định cấm sử dụng công quỹ để biếu xén, quy định về chi tiêu hội nghị, tiếp khách, mua xe ô tô, đấu thầu, công khai tài chính… nhưng còn thiếu biện pháp kiểm tra xử lý. Vậy nên, mạnh ai, nấy cứ… sai bởi không ai bị xử.

Rõ ràng, cần một cơ chế kiểm soát thu nhập được thể chế hóa bằng pháp luật và có chế tài xử lý nghiêm đối với những trường hợp vi phạm. Trước mắt, cần khẩn trương hoàn thiện đề án kiểm soát thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Tiến tới có thể phải xây dựng bộ luật riêng ban hành được luật về kiểm soát tài sản, thu nhập.

Cơ quan chức năng phải xem những khoản “lậu” ngoài lương đến từ các nguồn nào. Luật PCTN đã quy định nghĩa vụ giải trình đối với tài sản bất minh. Nếu cán bộ không giải trình được thì phải có biện pháp xử lý thay vì nhắc nhở, xuê xoa cho xong.

Nguyễn Thanh Châu

nguồn: http://vietnamnet.vn

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: