Vũ Thất

Bảo Bình 1

Tiến sĩ Việt Nam

1. Hơn 24.000 tiến sĩ Việt Nam đang làm gì?

 Theo tin tức từ Bộ Giáo dục – Đào tạo, tính đến năm 2013 có 633 tiến sĩ là giảng viên các trường cao đẳng, 8.519 tiến sĩ là giảng viên các trường đại học.

Hơn 24.000 tiến sĩ Việt Nam đang làm gì? - Ảnh 1Phóng to
Ảnh minh họa.

Trong khi đó, Việt Nam có khoảng 24.300 tiến sĩ. Vậy 15.000 tiến sĩ đang làm việc ở những đâu?Nếu tính từ hàm Thứ trưởng trở lên, số người có trình độ tiến sĩ ở Việt Nam cao gấp 5 lần Nhật Bản. Đó là tiết lộ của TS Nguyễn Khắc Hùng, nguyên Chuyên viên Đối ngoại, Học viện Hành chính Quốc gia khi nói về sự kiện 8 chủ tịch Tỉnh bị Thủ tướng yêu cầu kiểm điểm do báo cáo sai thiệt hại do thiên tai năm 2012.Cách đây không lâu, Hà Nội công bố “chiến lược cán bộ công chức” với mục tiêu đến năm 2020 phấn đấu 100% cán bộ khối chính quyền diện Thành ủy quản lý có trình độ tiến sĩ. Theo đó, 100% cán bộ diện UBND TP quản lý có trình độ trên đại học, trong đó một nửa cần đạt trình độ tiến sĩ, 100% cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn có trình độ đại học, trong đó 50% trên đại học.Lãnh đạo các tổng công ty, tập đoàn, doanh nghiệp… trên danh thiếp hầu hết đều kèm hai chữ TS.Và tiến sĩ cho dù có đang làm gì đi nữa, thì công tác nghiên cứu khoa học đối với họ chắc chắn không phải là việc trọng yếu. Bởi, hiện nay, Việt Nam được xếp vào nước có nhiều tiến sĩ trong khu vực nhưng nghiên cứu khoa học lại nằm trong nhóm thấp nhất Đông Nam Á. Chúng ta vẫn thiếu các công trình khoa học có tầm cỡ khu vực và ít các sáng chế.Theo thống kê của Bộ Khoa học – Công nghệ (KH-CN), cả nước có 24.300 tiến sĩ (TS) và 101.000 thạc sĩ. So với năm 1996 đội ngũ này tăng trung bình 11,6%/năm, trong đó TS tăng 7%/năm, thạc sĩ tăng 14%/năm.PGS-TS Phạm Bích San, Phó tổng thư ký Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), cho biết: “Số giáo sư, tiến sĩ chúng ta nhiều nhất Đông Nam Á nhưng không có trường ĐH Việt Nam nào được đứng trong bảng xếp hạng 500 trường ĐH hàng đầu thế giới”.Có đến 21 trường đại học đã và đang có mặt tại Việt Nam không được công nhận bởi các cơ quan kiểm định giáo dục có thẩm quyền từ Hoa Kỳ.Chắc chắn không ít lãnh đạo các tập đoàn, cơ quan Nhà nước có bằng Thạc sỹ của Đại học Irvine và bằng Tiến sĩ của Đại học Nam Thái Bình Dương. Cả hai trường Đại học này đều là trường rởm (degree-mill) bị báo chí phanh phui suốt mấy năm qua.Đầu tháng 6/2010, dư luận tỉnh Phú Thọ xôn xao khi được biết ông Nguyễn Ngọc Ân, giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và du lịch tỉnh Phú Thọ đã có học vị tiến sĩ với đề tài “Vấn đề di sản văn hóa với việc phát triển kinh tế du lịch tỉnh Phú Thọ”. Với tấm bằng cử nhân tại chức kinh tế – quốc dân khóa 24 (lớp học được tổ chức tại thành phố Việt Trì), không biết tiếng Anh, ông Ân nâng cấp cho mình bằng tấm bằng tiến sĩ tại trường đại học Nam Thái Bình Dương của Mỹ.“Tiến sĩ” Nguyễn Văn Ngọc, thời điểm còn là Phó Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái, cũng lấy bằng Tiến sĩ ĐH Nam Thái Bình Dương chỉ trong 6 tháng với 17.000 USD.Đang đình đám là “tiến sĩ kinh tế” Dương Chí Dũng. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, Dương Chí Dũng chọn con đường đi xuất khẩu lao động ở Cộng hòa dân chủ Đức vào những năm cuối thập niên 1980. Đầu năm 1994, ông Dũng về Việt Nam và làm cán bộ Liên hiệp Các xí nghiệp nạo vét và sau đó làm phó giám đốc cho Công ty nạo vét sông 1. Trong thời gian này, ông đã đi học lớp tại chức tại ĐH Hàng hải, tiếp đó học lấy bằng thạc sĩ, rồi tiến sĩ kinh doanh thương mại. Đến tháng 9.2003, ông Dũng được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc Tổng cty Xây dựng đường thủy (Vinawaco). Hậu quả mà vị “tiến sĩ kinh tế” này để lại cho các đơn vị ông ta từng công tác đến nay ai cũng rõ.Theo Vietnamnet

2. Bằng Cấp hay Bằng Cắp

 Thằng Mõ

Trồng Người
Mười năm bác đảng trồng cây,
Những rừng danh mộc mỗi ngày hiếm hoi
Trăm năm bác đảng trồng người
Khỉ trình phương án, đười ươi giảng bài.
Mậu Binh Hà Huyền Chi
Theo tin tức báo chí Việt Cộng từ trong nước, ở Việt Nam tính đến cuối năm 2006 có gần 15 ngàn tiến sĩ và hơn 16 ngàn thạc sĩ, tức nhiều hơn Mã Lai và Thái Lan là hai quốc gia láng giềng an hưởng thái bình và nền kinh tế phồn thịnh lâu đời.
Cũng cần nói rõ cái gì của Việt Cộng (VC) cũng khác người, không giống ai hết vì Việt Cộng là… Việt Cộng. Cho nên, đọc giả đừng nghe bằng “thạc sĩ” của VC mà hoảng sợ. Nó không phải là bằng thạc sĩ của Pháp (agrégé) như thạc sĩ Vũ Quốc Thúc và thạc sĩ Nguyễn Văn Bông, giáo sư đại học luật khoa Sài-gòn trước 1975. Nó là bằng Cao Học ở trong Nam trước 1975 hay bằng Master của Mỹ, bằng Maitrise của Pháp hiện nay, nhưng phẩm chất và giá trị của nó có thể tóm tắt bằng bốn chữ, “bằng cấp Việt Cộng,” hay “bằng cắp Việt Cộng” Người viết sẽ giải thích tại sao có hai chữ “bằng cắp” thay vì “bằng cấp.”
Thật sự không ai biết rõ trước khi đoàn quân viễn chinh cộng sản Bắc Việt vào tận Sàigòn, bộ giáo dục và đào tạo Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đã in và cấp phát bao nhiêu bằng cấp trên bậc đại học, phó tiến sĩ và tiến sĩ. Đây là một “bí mật quốc gia,” trừ bộ chánh trị không ai được quyền biết. Nhưng người viết tin chắc… không nhiều lắm. Trong mấy năm đầu tíếp thâu và điều hành các trường đại học thuộc Viện Đại Học Sàigòn, Cần Thơ, Huế, người ta chỉ thấy le que mấy ông xưng phó tiến sĩ XHCN tốt nghiệp ở Liên Sô và các quốc gia Đông Âu Cộng sản, và một đội ngũ giáo viên dạy đại học chi viện từ Bắc vô mà trình độ không quá bốn năm học đại ở Hà Nội!
Vì không có bằng cấp đúng tiêu chuẩn nên người dạy ở đại học “khiêm nhường” xưng và được gọi là giáo viên thay vì giáo sư như trong Nam trước 1975. Quan chức nhà nước không ai dám khoe bằng như hiện nay vì “trình độ văn hóa” nhiều lắm là ngang với các đồng chí lãnh đạo đảng như Lê Duẫn, Đỗ Mười, Phạm Văn Đồng…“đọc một trang diễn văn đánh máy hai lần mà không biết” (lời cụ Nguyễn Văn Trấn trong “Viết Cho Mẹ và Quốc Hội”). Nhờ đó mà các phụ khảo, giảng viên có bằng master Mỹ còn kẹt lại ở các trường đại học trong Nam trở nên trân châu bảo ngọc của chế độ, nhất là kể từ khi đảng chủ trương đổi mới mà không đổi màu, tức làm kinh tế thị trường (tư bản) theo định hướng xã hội chủ nghĩa (cộng sản), một loại ốc mượn vỏ để sinh tồn.
BẰNG CẤP HAY BẰNG CẮP ?
Thế gian biến đi vũng nên đồi…
Trước tháng 4-1975, xã hội miền Nam như một gia đình nề nếp, gia phong từ lâu đời, ai cũng biết tiếng, nghe danh nên không cần phải khoe bằng cấp, chức tước hay tiền của. Hiện tượng… chó nhảy bàn độc thật họa hiếm. Người học hành đỗ đạt không có nhu cầu phải khoe, lòe thiên hạ, trừ một trường hợp duy nhất, ông tiến sĩ Nguyễn Văn H. Giới khoa bảng đại học ở Sàigòn gọi ông là “tiến sĩ hão!” Đi đâu hay làm gì, ông cũng thích khoe cái bằng “tiến sĩ hão” của mình ra. Ông nhờ chuyên viên ngân hàng Phát Triển Nông Nghiệp và Quỹ Phát Triển viết bài để ông đăng báo với tên “Tiến Sĩ Nguyễn Văn H.” Thiên hạ đồn rằng… ông tiến sĩ thi rớt tú tài Tây, không vào đại học Tây được nên sang Thụy Sĩ học đại học và mò lên đậu tiến sĩ kinh tế học. Năm 1970 nhờ một “thủ tục quanh co” ông được nhận làm giáo sư HVQGHC làm ban giảng huấn trường nầy… té ngửa. Rồi ông cũng dạy môn kinh tế học như ai, nhưng sinh viên chẳng hiểu ông nói gì nên ông phải chạy đi làm tổng đốc Quỹ Phát Triển.
Dẫu sao thì ông cũng có đi học thiệt (khác với “học giả” hiện nay), bằng thiệt, có đến trường, đến lớp… Còn ông soạn luận án cách nào là điều bí mật, không ai biết. Trình độ văn hóa của ông đáng được thạc sĩ, tiến sĩ VC tôn làm sư phụ. Điều này không thể chối cãi. Nội cái chuyện ông phao tin để đánh lừa mà con cháu của “bậc thầy trí trá” tin nghe cũng đáng bậc “siêu sư phụ” của VC rồi: ông phao tin là ông có công giữ 16 tấn vàng cho chánh phủ cộng sản, không để cho Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu lấy đi. Hồ Chí Minh mà sống cùng thời với ông tiến sĩ chắc phải bắt chước Châu Do ngửa mặt lên trời mà than: thiên sinh Thành, hà sinh Hão! Thời Tổng Thống Clinton, nhiệm kỳ 1, chính “tiến sĩ hão” đã đại diện cho CSVG đi “lịch sự” với bộ trưởng thương mãi Hoa Kỳ Ronald Harmon Brown để xin bãi bõ lệnh cấm vận.
Bây giờ trở lại vấn đề: bằng cấp hay bằng cắp XHCN?
Theo từ nguyên, bằng là bằng cớ, bằng chứng, cái gì đó để làm bằng, làm chứng việc đã xảy ra, như nhân viên cảnh sát lập vi bằng một tai nạn. Cấp là thứ bậc, trình độ như sĩ quan cấp cao, nhân viên cấp dưới. Vậy bằng cấp là giấy chứng nhận trình độ học thức của một người ở một cấp nào đó: tiểu học, trung học, cử nhân, cao học/ thạc sĩ, tiến sĩ. Giấy chứng nhận này là thành quả của công khó nhọc mài (mòn) quần trên ghế nhà trường, dù thông minh cũng phải thức khuya, dậy sớm chăm lo việc đèn sách.
Còn bằng cắp ai cũng biết, không cần phải giải thích dài dòng. Cắp là một hành động lén lút, lấy của người hay của chung làm của mình. Nếu công khai thì không còn là cắp nữa mà là cướp. Người không đi học, không đến trường, không đi thi mà có bằng thì đó đúng là “bằng cắp” rồi. Học lực bổ túc văn hóa lớp 5, viết một câu tiếng Việt không thông mà có bằng cử nhân, thạc sĩ, hay tiến sĩ thì đúng là đoạt… bằng cắp, dù có dấu ấn hay triện son của “bộ giáo dục và in bằng cắp” nhà nước XHCN ta.
Thử lấy một trường hợp cụ thể bằng cắp hiện nay ở quê hương… toàn chùm khế ngọt: Ông Lâm Xiếu, giám đốc Sở Bưu Điện An Giang hiện nay. Ông là một đảng viên công thần, xuất thân từ du kích xã. Học chưa hết lớp 5 trường làng, ông theo làm du kích VC. Cách mạng thành công, ông được thưởng công theo học lớp bổ túc văn hóa. Năm nào cũng thi đậu lên lớp dù ít khi đến lớp. Ông được kết nạp vào đảng, làm phó giám đốc, rồi giám đốc Sở Bưu Điện. Trong ba năm liên tiếp, ông đậu ba bằng cắp: cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ. Năm 2006, báo chí (VC) phanh phui trường hợp “bằng cắp” của ông. Ông trả lời tỉnh khô, thật trơn tru, đúng bài bản XHCN: ông không dè ông có nhiều bằng cắp như vậy. Có vài nhân viên thấy ông ăn ở hiền lành, lãnh đạo tốt nên tự động đi thi dùm mà không cho ông biết. Đến bây giờ, nhờ báo chí nói ông mới biết. Rồi nhà nước vẫn để ông yên lành làm… “dám đốc!” Nếu bắt tội ông thì phải cách chức 99 phần trăm giám đốc hiện nay, lấy ai làm “đầy tớ nhân dân?” Nhân dân mà thiếu loại đầy tớ nầy thì lấy ai phục vụ? Đất nước sẽ ra sao? Hơn nữa, ông đâu có tội gì ngoại trừ tội… không hiếu học mà thích bằng cắp! Nguyễn Tấn Dũng cũng xuất thân từ du kích như ông, có học luật ngày nào đâu mà cũng ghi là đậu cử nhân luật và làm thái thú đại diện thiên quốc?
Đó là những con số “bằng cắp thật” do “bộ giáo dục và in bằng cắp” phát ra cho các quan chức giám đốc nhà nước: bằng cắp thật, cấp cho người thật, chỉ có kiến thức là giả thôi. Còn loại bằng giả người thật, bằng thật người giả, hay loại bằng thuê mướn để “tạm dùng” một thời gian (như thuê mướn áo cưới cô dâu, chú rể) thì như lá cây rừng, nước đại dương…, nhiều hơn bằng cắp của Wal*Mart, Viện Đại Học Nhân Dân lớn nhứt thế giới, bán ra.
Dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác Lê và tư tưởng Hồ Chí Minh, xã hội Việt Nam ngày nay quý chuộng bằng cấp và bằng cắp hơn bất cứ dân tộc nào khác trên thế giới. Khi đăng tên ông giám đốc thì báo chí, cơ quan truyền thông nhà nước luôn luôn phải ghi thêm bằng cấp thạc sĩ, tiến sĩ… như tiến sĩ giám đốc Lê Văn Đực, thạc sĩ giám đốc Nguyễn Văn Mít. Còn giáo sư thì phải có ”học vị” tiến sĩ đi kèm như giáo sư tiến sĩ Phạm Văn Rớt để phân biệt với… giáo sư Lý Chánh Trung hay loại giáo sư chỉ có học hàm mà không có học vị tiến sĩ. Mục đích là để cho thế giới tư bản không dám nghĩ lãnh tụ đảng và nhà nước ta thuộc loại mít đặc. Phóng viên, ký giả nào viết bài đăng báo — tất cả phóng viên, ký giả đều là quốc doanh, ăn lương nhà nước và viết bài cho 700 tờ báo đảng — mà quên chi tiết “bằng cắp” là chưa làm tròn thiên chức nhà báo (đời) XHCN; có thể bị kỷ luật vì làm giảm “chất lượng” các đầy tớ của nhân dân anh hùng ta!
HỌC VỊ
Xin mở ngoặc để nói về hai chữ “học vị”. Học vị nghĩa là bằng cấp. Thế thôi. “Bằng cấp” là chữ Việt. “Học vị” là tiếng Tàu phát âm Việt theo chủ trương “Việt Trung muôn năm hữu nghị” của bác và đảng! Trước 1975, trong Nam không ai dùng chữ học vị vì nó chứng tỏ tinh thần nô lệ trong cách dùng chữ. Mình có chữ mà không dùng, phải dùng từ Hán Việt để chứng tỏ là đỉnh cao trí tuệ. Mấy ông trí thức khoa bảng miền Bắc XHCN muốn chứng tỏ mình khác người, dùng chữ “học vị” thay bằng cấp cho oai hơn. Trước đây từ “học vị” chỉ dùng cho bằng cấp phó tiến sĩ và tiến sĩ thôi. Bây giờ thời đại đổi mới, mở cửa, dùng thêm cho thạc sĩ và cử nhân. Không ai nói bác Hồ có “học vị tiểu học sơ cấp” (lớp ba trường làng) dù đó là sự thật, trừ phi muốn mất chỗ đội nón.
Cho nên cái (mắc) dịch hiện nay ở xã hội Việt Nam là dịch bằng cấp và dịch bằng cắp. Nó nguy hiểm hơn dịch cúm gà. Nó giết mòn lòng tự trọng của cả dân tộc.Người ta tìm mọi cơ hội để trưng bằng cấp và bằng cắp, thiệt giả khó phân biệt. Có khi hàng giả trông lại bén mắt hơn hàng thiệt. Có “học vị” chẳng liên hệ gì đến công việc đang làm nhưng vẫn được trưng khoe ra:
·       Thạc sĩ Lê Văn Khiên, Giám đốc Nhà Táng Ba Đình, Hà Nội
·       Tiến sĩ Trần Văn Sai, chuyên đoán (mò) tương lai, tình duyên, gia đạo, làm ăn, lập gia đình, đầu tư, móc ngoặc, vượt biên…
·       Cử nhân Đặng Thị Giả, chuyên viên tiếp thị, cung cấp hàng dỏm cho các chợ trời từ Nam ra Bắc…
·       Phó Giáo sư Phó Tiến sĩ Vũ Văn Chơm, Giám đốc Hãng Xe Hàng Quá Tải chạy suốt…
Ngày xưa thì phú quý sinh lễ nghĩa. Nhưng lễ nghĩa đã bị chế độ XHCN và phương cách trồng người của bác Hồ đập phá tan hoang nên không còn mấy ai muốn “sinh lễ nghĩa” cả. Ngày nay đảng viên cán bộ cao cấp đã trở thành đại gia đỏ. Để vượt thoát mặc cảm bần nông thất học, lái heo thiến lợn, phu cạo mủ đồn điền cao su…, các đại gia đỏ ngày nay chơi trò “bằng cắp” như phú ông dốt đặc chơi cây kiểng. Chơi mà không biết trồng, không biết chăm sóc, không biết lịch sử của từng loại cây, ngay cả không cần biết tên cây kiểng. Do đó, giáo dục trở thành buôn chữ, bán bằng; bằng cấp biến thành bằng cắp!
Descartes, nhà toán học kiêm triết gia Phú-Lang-Sa trước đây, đã bạo phổi tuyên bố: “Tôi suy nghĩ, vậy tôi hiện hữu.” Câu này không còn hợp với trào lưu duy vật biện chứng pháp đang lộng hành ở đất nước ta. Suy nghĩ làm cho con người nhức đầu, nhức óc, đâu còn sáng suốt làm việc trị nước. Phụ nữ suy nghĩ nhiều quá thì trán nhăn, má lõm, tốn thêm tiền tân trang da mặt. Phải có cái gì cụ thể hơn để chứng minh sự hiện diện của mình và của người khác. Còn gì rõ rệt hơn mảnh bằng dán trên trán? Bằng cấp hay bằng cắp không thành vấn đề, ai có thời giờ “suy nghĩ” để biết thiệt hay giả? Tôi có bằng cấp/bằng cắp, càng to càng có thể. Vậy thì tôi có, tôi hiện hữu. Và ai muốn hiện hữu… như tôi thì phải biết, phải công nhận là… tôi có bằng cấp. Giản đơn như vậy!
Riêng có ba ngành “công an tra tấn,” “giải tán biểu tình,” và “khủng bố phá hoại” thì đảng ta vô địch, gồm nhiều nhân tài đỉnh cao trí tuệ, cả thế giới đều biết tiếng. Bộ Giáo Dục và bộ Công An nên phối hợp để lập học vị thạc sĩ và tiến sĩ ba ngành này cho các quốc gia như Miến Điện, Zimbabwe, Sudan, Somalia, Venezuela… gởi người đến học và tu nghiệp. Chắc chắn sẽ thu được nhiều ngoại tệ, đi buôn một vốn bốn lời!
Nếu nhân tài của chế độ CHXHCNVN mà có khả năng thì chỉ cần ¼ số thạc sĩ và tiến sĩ hiện có cũng đủ làm cho nước giàu dân mạnh. Rất tiếc!
Năm 2007, nhà nước cộng sản qua Bộ Giáo Dục và Đào Tạo lên kế hoạch “trồng người” khác: Từ nay đến 2020, tức 12 năm nữa, sẽ đào tạo thêm 20,000 tiến sĩ. Xin viết lại bằng chữ “hai chục ngàn tiến sĩ” để độc giả không nghĩ là người viết ghi thừa hai con số không. Hai chục ngàn, không phải 200 hay 2000! 10.000 tiến sĩ đào tạo trong nước và 10.000 tiến sĩ đào tạo ở các nước Tây Phương, đặc biệt là Hoa Kỳ. Nghĩ tới cảnh 10.000 tiến sĩ bằng cấp ngoại quốc về nước làm việc dưới sự lãnh đạo của các tiến sĩ “bằng cắp XHCN”…thật kinh hoàng, như trường hợp thạc sĩ Trần Đức Thảo, giáo sư đại học từ Pháp về chiến khu Việt Bắc năm 1950, phục vụ dưới quyền các đảng viên cán cuốc, cán mai. Rồi đâu cũng vào đó hết!
Nhà nước ta “trồng người” như nuôi gà nuôi lợn, nuôi trâu bò công nghiệp! Cứ nuôi ăn đủ tháng, đủ năm, đủ ký thì cho vào lò sát sinh lấy thịt. Đảng và nhà nước quen sử dụng thi nô, nhạc nô, nghệ nô, giáo nô theo đơn đặt hàng nên không thể nào hiểu ý nghĩa của sáng tạo và nghệ thuật. Học lên cấp tiến sĩ là phải có óc sáng tạo và sự sáng tạo không thể ấn định thời gian khi nào có, khi nào thành, và không phải ai cũng có thể nghĩ ra cái mới. Có người chỉ học tới cấp cử nhân hay cao học và dừng lại mà không thể đi xa hơn, trừ phi “đoạt lấy” bằng cắp tiến sĩ XHCNVN!
Anh thiến lợn dạo không thể lên kế hoạch mỗi tháng thiến bao nhiêu con heo vì còn phải tùy thuộc vào số heo nuôi và chủ heo có muốn thiến hay không. Ông bác sĩ không thể lập phương án mỗi tháng phải chữa lành bao nhiêu bệnh nhân vì không biết rõ bao nhiêu bệnh nhân đến khám, khám xong có tiền mua thuốc uống không và tình trạng sức khỏe hiện tại. Đảng có thể định mỗi tháng bắt bỏ tù bao nhiêu người vô tội, thả bao nhiêu người vô tội, cướp bao nhiêu mẫu đất của dân… vì những vấn đề này thuộc quyền sinh sát trong tay của đảng. Nhưng vấn đế chất xám và trồng người không phải là chuyên môn của bác, của đảng! Tội nghiệp quá! Thiên hạ chỉ có bốn bồ ngu, sao lại dành trọn hết?
Để có thể nghĩ ra cái mới, có óc sáng tạo là cả một quá trình học vấn, được khuyến khích suy nghĩ, tự do suy nghĩ, tìm thấy cái sai trong hiện trạng. Chế độ cộng sản chỉ muốn mọi người “nhứt trí” với đảng, với lãnh tụ đảng dù lãnh tụ là những người ít học, cán mai cán cuốc, chuyên chế về suy tư hơn bất cứ chế độ chính trị nào trong lịch sử loài người, thì làm sao có người dám nghĩ ra cái mới để làm luận án tiến sĩ?
Tìm khắp các quốc gia tiên tiến Tây Phương, các trường đại học danh tiếng, không có nơi nào dám bạo phổi định số người lãnh bằng tiến sĩ hàng năm như định mức trâu bò giết thịt. Các bịnh trầm kha của những người được tôi luyện bằng “tư tưởng HCM” là ở chỗ suy nghĩ tầm bậy tầm bạ mà cứ tưởng mình khôn nhất thiên hạ!
TU SĨ VÀ BẰNG CẤP
Người không đi tu háo danh, gian dối, lấy không làm có… là những việc làm sai trái thường xảy ra. Bởi đó mà người ta gọi cõi đời là thế gian, trần tục. Nhưng người tu hành mà gian dối, háo danh, khoe khoang, khoe bằng, khoe chức, khoe của… là điều không ai có thể chấp nhận được. Người tu hành bất cứ đạo nào phải là hình ảnh khiêm cung, siêu thoát, đơn giản trong cung cách sống và lời nói. Nếu không, sao xứng đáng gọi là lãnh đạo tinh thần, hướng dẫn đời sống tâm linh? Vậy mà bịnh khoe bằng cấp/bằng cắp vẫn không tha giới tu sĩ Việt Nam trong nước và nhất là ở hải ngoại.
Một thượng tọa có bằng Ph. D. chủ lễ cầu siêu cho người chết có gì khác hơn một thượng tọa không có Ph. D.? Sao lại phải khai ra? Đức Phật Thich Ca sau khi xuất gia tu hành đâu còn xưng mình là Thái Tử? Chính cái tâm, cái đức của người tu hành, không phải cấp bằng hay chức tước, mới thật sự quan trọng.
Linh mục là chức thánh do Đức KiTô lập nên trước khi thọ hình. Chức này phải cao cả hơn hết ở thế gian, không gì có thể so sánh được. Người ta có thể bỏ tiền ra mua bằng cắp, chạy chọt quan chức nhưng không thể dùng tiền mua chức linh mục. Trong thời gian 15 năm qua ở Việt Nam, có trường hợp gia đình phải cắn răng chi tiền, “lịch sự” với quan chức cộng sản để chi bộ đảng cộng sản chấp thuận cho con em được phong chức linh mục, nhưng đây không phải là mua chức vì ứng cử viên đã hội đủ mọi điều kiện đối với Hội Thánh và giáo quyền:
Thế chiến quốc thế Xuân Thu
Gặp thời thế thế thời phải thế!
Nhưng một số lớn linh mục đã không cảm thấy chức linh mục là chức cao quý nhất nên mới có thêm những tước vị lòng thòng đi kèm, để phân biệt cá nhân mình với các linh mục… tầm thường khác: linh mục nhạc sĩ Nguyễn Văn A, linh mục tiến sĩ Vũ Văn M, linh mục giáo sư tiến sĩ Lê Văn X… Soạn nhạc, viết nhạc thì giáo dân biết mình là nhạc sĩ rồi, cần gì phải xưng danh là “linh mục nhạc sĩ”? Và xưng để làm gì? Bán CD, DVD nhạc? Ở Hoa Kỳ hầu hết các giáo sư đều có bằng Ph. D. Giáo sư mà không có bằng Ph. D. thật là họa hiếm và phải thật giỏi, xem bằng Ph. D. chẳng vào đâu nên không bận tâm đạt lấy, như trường hợp linh mục Henri Nouwen, tác giả hơn 40 quyển sách nổi tiếng. Vậy đâu cần thiết phải xưng danh là “giáo sư tiến sĩ”? Trừ phi muốn phân biệt mình với các “giáo sư” từ Việt Nam chạy sang! Đôi khi chính các ông các bà giáo dân đã tự động gọi nâng các cha cố, các thầy của mình lên khiến các ngài lỗi đức khiêm nhường và bị “tục hóa!”
Một vấn đề khác đáng nói là hiện tượng manh nha trong giới tu sĩ VN ở hải ngoại trong mười năm qua là hiện tượng học tiến sĩ hàm thụ online từ một số trường, nhất là các trường hàm thụ ở tiểu bang California. Tiểu bang California có quy chế xin mở trường đại học khá đặc biệt và lỏng lẻo. Vài người có bằng Ph. D. hợp lại là có thể xin mở trường đại học gồm… một thầy, một cô, một chó cái! Các trường này không được các hội nghề nghiệp chuyên môn liên hệ công nhận (accredited). Sinh viên học hàm thụ online, một năm hai lần về trường để ôn tập một tuần. Nhưng học phí thì rất đắc, và khi “tốt nghiệp” chỉ dùng bằng cấp/học vị để treo tường, in trên thiệp mà không tìm được việc làm tương xứng. Nói khác, đây là những trường chuyên phân phát “bằng cắp,” dành cho các sinh viên ngoại quốc thuộc thành phần con ông cháu cha, cô chiêu cậu ấm thích du hí mà không thích học, nhưng lại muốn có… bằng cấp to để về nước lòe thiên hạ và nối nghiệp cha ông! Vậy rõ ràng những trường… học đại này được lập ra không phải vì mục đích giáo dục, và người theo học cũng không phải muốn học mà chỉ muốn có… bằng cắp! Một linh mục VN theo học trường loại này, đỗ bằng “Psych Doc” (Tiến sĩ Tâm Lý Học!), đã ghi hai chữ này khá to sau chức linh mục và tên mình trên các bài viết trên mạng! Nhưng cũng có linh mục tự trọng, đậu bằng cắp loại này không dám khoe!
Trong ba năm qua, vài ba linh mục Việt Nam có bằng tiến sĩ họp nhau lại lập chương trình học tiến sĩ hàm thụ về tôn giáo/thần học/mục vụ ở California để giúp các linh mục VN… hiếu học. Chương trình học ba năm, bằng tiếng Việt với học phí hơn 20.000 đô la một năm. Vài giáo xứ, cộng đoàn VN phải… gánh chịu học phí này một cách bất đắc dĩ để linh mục chánh xứ/ quản nhiệm của mình… tu học thêm, để giảng Lời Chúa về phép công bằng cho đúng hơn?!
Từ cát bụi hình thành, con người sẽ trở về với bùn đất, cát bụi. Danh vọng, quyền hành, bằng cấp/bằng cắp… không làm đổi thay thân phận con người: chết! Người tu hành há chẳng biết câu “Việc đời thành hay bại, muôn sự cũng là không?” Sao lại thích bon chen giữa chợ đời trần tục, thế gian đầy gian dối?
*
“Bác hỏi tôi đi học để làm gì?”
Câu hỏi này khởi đầu một bài tập đọc trong quyển “Quốc Văn Giáo Khoa Thư” lớp ba mà nhiều đọc giả có học qua, thời 1947-1954. Nếu câu trả lời là:
“Tôi đi học để biết đọc, biết viết, biết tính toán… và làm quan để cả họ được nhờ…”thì học tiến sĩ ở đâu, trường nào cũng không thành vấn đề. Nếu mục đích chỉ có vậy thôi thì hà tất phải học đến “học vị tiến sĩ” chi cho mệt xác thân. Và nếu là con cháu đại gia đỏ thì cứ theo nguyên tắc “trước là du hí, sau là online, hàm thụ” để về tiếp nối sự nghiệp cha ông làm lãnh đạo! Dịch ra tiếng Việt thì “tiến sĩ” nào cũng là tiến sĩ. Ph. D. của phái bạch đạo và Ph. D. hay Doctor của phe hắc đạo hàm thụ online đâu khác gì! Có dấu trademark Made in USA mang về Việt Nam là nhứt rồi. Ra Wal*Mart mua mẫu bằng Ph. D., Doctor, Master, Bachelor… rồi viết tên mình vào, về Việt Nam ai biết? So với bằng cắp của nhà nước CHXHCNVN còn đẹp hơn nhiều!
Là người trí thc trưc hết là phải biết ngượng” (Nguyễn Văn Lục). Còn biết ngượng là còn muốn hướng về cùng đích Chân, Thiện, Mỹ. Trong xã hội Việt Nam hôm nay, tìm ra ông thạc sĩ, tiến sĩ được nuôi dưỡng bằng “tư tưởng Hồ Chi Minh” biết ngượng quả là điều rất khó. Lãnh tụ đảng, nhà nước, quốc hội, cả bộ chánh trị và trung ương đảng, quan chức, nói khác cả bộ máy cầm quyền thống trị nói láo thật trơn tru, không mắc cỡ thì bảo đàn em dưới trướng “biết ngượng” sao được? Biết ngượng thì sao gọi là… con người mới xã hội chủ nghĩa? Biết ngượng là dấu chỉ của con người trưởng thành, văn minh. Thử hỏi Trần Huy Liệu có biết ngượng khi gia công nặn đẽo “anh hùng liệt sĩ Lê Văn Tám” làm thần tượng cho các cháu ngoan bác Hồ?
Với phương cách trồng người của bác và đảng, “khỉ trình luận án, đười ươi giảng bài” thì thành quả “bằng cấp” trở thành “bằng cắp” đâu có chi lạ! Điều lạ là lòng tự trọng của cả một dân tộc bị kẻ cầm quyền cưỡng bức mà chế độ vẫn tiếp tục tồn tại…

Tác giả: Thằng Mõ

3. Cậu cử

Truyện Ngắn Đoàn Hữu Hậu
ảnh minh họa
Cầm mấy tấm bằng tốt nghiệp Nguyễn Bá Học ngắm nghía, đắc ý cười thầm. Anh ta được xếp loại giỏi , một thứ hạng mà toàn khóa chỉ có 5 người trong hơn bốn trăm sinh viên khoa xã hội học của trường đại học xã hội và nhân văn. Bá Học tin chắc mẽm rằng với tấm bằng loại giỏi nầy anh ta sẽ làm quan ở một Công ty hoặc cơ quan Nhà Nước nào đó, chí ít thì cũng là Trưởng, phó phòng. Anh rất đổi tự hào vì mình đã làm rạng danh dòng họ vốn xưa nay người giỏi lắm cũng chỉ biết chữ nhép nhem. Rồi đây mọi người trong làng Heo May sẽ phục anh sát đất. Nghỉ tới ngày vinh quang ấy anh sướng rên người lên, quên đi những năm tháng gian khổ “ ăn mắm hút dòi” ở trường đại học.
 
****

Trời vừa tảng sáng từ đầu làng cuối xóm, bà con ì ục kéo nhau đến nhà ông Bảy Việt. Vì hôm qua được ông đi đến từng nhà mời bà con ăn tiệc, mừng cho thằng con trai út đậu cử nhân. Gia đình làm thịt con heo ngót trăm ký, đặt 50 lít rượu gốc quyết thiết đãi bà con một đám tiệc linh đình. Đám thanh niên tiếp tay che rạp, mượn mười bộ bàn tròn, son nồi chén bát, giống y như là đám cưới. Khách tới, đồ ăn dọn ra, mọi người ngồi vào bàn, ăn uống no say .Ai ăn xong uống nước ra về. Cứ như thế hết tốp nầy đến tốp khác.
Giữa nhà là cái bàn dài dành riêng cho mấy ông gìa. Ông Ba Lý trong bộ đồ bà ba đen óng mượt, đầu búi tóc củ tõ, người học hết lớp nhất trường ngà ngà say đứng lên:- E hem!… Thưa bà con. Tui xin thay mặt chủ nhà tuyên bố lý do rằng hôm nay Bảy Việt mừng cho thằng con trai út Tèo… Ủa quên … Nguyễn bá Học. Tèo là tên ở nhà… Nó vừa đậu cử nhân!…Xin cho một tràng pháo tay!…Mọi người đồng vỗ tay. Ba Lý cao hứng cất giọng tiếp:
– Bà con cứ ăn uống thoải mái, gia chủ không nhận bất cứ quà cáp nào, coi như đây là tiệc ăn mừng!…Cử nhân mà!… bà con biết hông!…Ngày xưa làng nào có người đâu cử nhân, là cả làng phải ra tận ngoài cổng xếp hàng để nghênh tiếp.Làng phải tổ chức đình đám ăn mừng!… Đậu Cử nhân là ra làm quan liền. Còn ai không chịu làm quan thì dân làng cũng tuân phục tôn vinh. Ông Phan văn Trị , đậu cử nhân người ta gọi là “ Cử Trị ”đó. Ông ấy không chịu làm quan nhân dân cũng tôn vinh, nghĩa quân đi theo ùn ùn. Còn ông Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân thống lĩnh nghĩa quân cả ba tỉnh Nam kỳ chống Pháp!… Thấy hông! Cử nhân là vậy đó! Ngon lắm chớ bộ giỡn sao!…– Nói gì tới cử nhân . Tú tài thôi cũng ngon rồi! Tiếng của Tư Sự xen vào:- Ông nội tôi kể, ông Trần Tế Xương mới đậu tú tài thôi, mà dân cả nước phải đều khâm phục, về thơ trào phúng của ổng!…- Thôi được rồi ! Nghĩa là ngoài mấy ông Tiến sỹ, thì cử nhân, tú tài là những người tài giỏi hàng thứ hai ,ba. Bà con ta phải trân trọng! Tui nói vậy phải hông bà con ?- Phải rồi !… Tiếng mọi người đồng thanh.

– Bây giờ xin mời nâng cốc!…Dzô !

Ông Bảy vui vẻ ra mặt, đi từng bàn cụn ly với khách, miệng lúc nào cũng tươi như hoa. Bà Bảy đi lại lăng xăng xung quanh bàn của các bà,cũng cụng ly như ai. Nhưng nếu tinh ý, thì dễ nhận ra trên khuôn mặt bà có cái gì héo hắt.

****

Bá Học xách cặp da, hăm hở bước vào phòng làm việc Uỷ ban nhân dân xã Hoà Tiến. Ông phó chủ tịch xã phụ trách kinh tế đang cặm cụi viết cái gì đó trên bàn. Anh ta bước chầm chậm lại gần rồi chậm rãi, lễ phép:
– Cháu nghe nói Nhà nước có chế độ khuyến khích, cho những sinh viên nào tốt nghiệp đại học về vùng sâu công tác ?- Ai nói?… Nghe ở đâu?!…- Dạ nghe đài… Vừa nói Bá Học vừa móc trong cặp da ra mấy tấm bằng.- Cháu vừa tốt nghiệp đại học, định xin công tác ở xã…

Phó Chủ tịch xã khoát tay :

– Ở đây đủ người rồi! Mà cũng không cần đại học làm gì!… Mấy hôm trước có cái ông kỹ sư nông nghiệp nào đó, về đây chỉ bảo trộn ba cái thuốc trừ sâu tầm bậy tầm bạ. Sâu không chết mà còn sanh thêm tùm lum tùm la, dân chúng la ó om sòm!… tui đuổi đi rồi!…Đại học gì còn thua bà Tư Mập bán thuốc trừ sâu ngoài chợ. Học mới lớp hai thôi. nhưng chỉ cần nói lúa bị phá hại như thế nào, là bà ta đưa ngay loại thuốc, rồi chỉ dẫn vanh vách cách sử dụng, hiệu quả 100%. Đó thấy chưa có cần gì quái gì đại học kỹ sư, bác sỹ!… Ờ mà quên …xã nầy cần bác sỹ heo bò …

– Sao à!?…Bá Học trố mắt ngạc nhiên.

– À ! thì là bác sỹ trị bệnh cho heo, bò…người ta gọi là bác sỹ thú ý ấy mà!…

Bá Học ngán ngẩm thở dài, nhét mấy tấm bằng vào cặp da từ gỉa bước ra.

Đứng trước cơ quan đồ sộ, có tấm biển đề “ Viện nghiên cứu xã hội”, Bá Học lầm thầm “món ruột” của mình đây, rồi vội vả bước nhanh vào cổng. Theo chỉ tay của người bảo vệ, anh nhẹ tay gỏ cửa. Không ai mở cửa, anh tự xoay tay vặn ổ khóa, rồi xô cánh cửa, rón rén đi vào. Cạnh góc tường là cái bàn làm việc đồ sộ. Trên bàn là đóng hồ sơ, giấy tờ cao chồng ngọng, ngổn ngang những thứ vật dụng văn phòng phẩm, một cach mất trật tự. Chiễm chệ giữa bàn là người đàn ông trạc 50 tuổi, không cân xứng chút nào với cái bàn ông ngồi. Hai gó má bự sệ xuống, cái trán ngắn ngủn, đầu nhỏ xíu, lại tóc hớt cao, không cân xứng chút nào với khuôn mặt bình thường của một con người. Trước mặt ông, là tấm bảng to lớn, hần như che khuất cái mặt của ông bằng mê-ca có khắc chữ : “Trưởng phòng tổ chức”. Bá Học bước tới cúi đầu, khe khẻ:

– Thưa bác ! Cho cháu gởi đơn xin việc làm!…Ở đây có cần nhận người không ạ!…

– Cần !…Nhận, nhưng có đủ điều kiện hông ?! Trưởng phòng nói mà không thèm nhìn người đối diện ra sao.

– Dạ ! điều kiện gì à?!…

– Tốt nghiệp đại học loại giỏi,bằng C ví tính, bằng C Anh văn!…có hông?.

– Dạ thưa có ạ! Vừa nói Bá Học vừa lôi những thứ giấy tờ ấy ra từ trong cặp da. Nhẹ nhàng để lên bàn

– Dạ giấy tờ đầy đủ đây thưa bác!

Trưởng phòng trợn mặt, rung rinh đôi má bầu.

Lướt mắt nhanh qua ba tấm bằng ,ông nói: “ Được rồi để đây, tôi nghiên cứu sau . s Bây giờ chú có thể ra về !… ”

Bá Học từ giả bước ra. Còn lại một mình Trưởng phòng. Ông ta cầm lật qua lật lại mấy tấm bằng. Ông kéo học tủ lấy ra một sấp bằng cấp, rồi lấy kính hiển vi soi lên từng tấm bằng . Ông làm như thế một hồi lâu, một cách tỷ mỷ, thận trọng. Trông ông ta có vẻ thất sắc, lắc đầu, chặt lưỡi: “Cái nầy mới đúng là bằng thật . Hoa văn nó sắc xảo hơn, màu nó đậm hơn hẳn cái bằng gỉa của mình với mấy thằng cơ quan!…” Ong ta lấy tiếp cái bằng C vi tính, bằng C Anh văn lên so sánh, rồi chặc lưỡi… lầm thầm:“ Mẹ nó! kiểu nầy không khéo lộ hết !…

****

Rảo nhanh trên đường định tìm cơ quan xin việc, chợt nghe có ai gọi tên mình, Bá Học quay mặt sang thì nhận ra Hùng, người bạn học cùng mấy năm trời ở trường đại học. Hùng thắng xe máy, chở Bá Học chạy thẳng đến cơ quan mình . Thì ra nơi đây chính là nơi Học đã xin việc không được trước đây. Bá Học kể lại chuyện xin việc trước đây. Hùng nghe quan tỏ thái độ bực bội, tự giới thiệu mình là cháu của Chú Ba Trưởng phòng tổ chức và hứa sẽ xin cho Bá Học làm ở cơ quan nầy.
Hùng lên thẳng phòng ông chú vào đề ngay:- Chú ba! Cơ quan mình đang thiếu người. Chú nhận cái thằng hôm trước đến đây xin việc. Nó là bạn học của con…- Ai bảo mầy thiếu .Thiếu nhưng mà thừa. Vừa nói ông nhìn chằm chằm vào Hùng- Nghĩa là sao ?!

– Thiếu là thiếu người làm việc. Còn thừa là thừa biên chế trong danh sách .

– Là sao !?

– Mầy thắc mắc nhiều quá!… Nầy nhé thằng Tậu con anh Hai, thằng Quan con chú Sáu, thằng Bơm cháu cậu Năm đang học đại học là cán bộ trong biên chế của cơ quan nầy!

– Sao lạ vậy?!

– Lạ làm sao !…Thì nó cũng như mầy ! Đưa vào biên chế rồi cữ đi học.

– Nhưng mà tụi nó không có bằng đại học sao thu được?!

– Thằng ngu nầy lộn xộn quá! Thì mua! Hồi đó mầy có bằng đại học đâu. Cũng phải mua cho mầy… Mấy thằng nó cũng vậy !

– Nhưng bây giờ con có bằng thật rồi!

– Bằng thật của mầy cũng không thể sử dụng được!

– Tại sao?!…

– Vì cái bằng của mầy đưa vô, một là khác năm tốt nghiệp lúc đưa mầy vào biên chế. Hai là chính cái bằng ấy làm người ta nhận ra mấy bằng gỉa của cơ quan nầy. Tao thấy mấy cái bằng thật của thằng bạn mầy hôm trước rồi…Giữ cái đó, lỡ có thanh tra bằng cấp,chết toi cả lũ ! Chính mấy cái bằng thật nó giết cả đám mấy cái bằng gỉa ở đây !…Biết không con!…Ê mà bằng đại học làm gì mậy?! Mầy định đem nó ra hù tao đó hả?! Hồi nào giờ trung cấp,hoặc không bằng cấp nào người ta cũng làm ăn ngon lành, chết thằng nào! Dẹp mấy cái vụ đại học đó đi! Cho mầy đi học đã , bây giờ bày đặt xổ đại học ra đây! Mầy là cháu tao, chớ thằng nào…toi mạng rồi!…
Hùng im lặng rút lui.

****

Công ty phân bón đầu trâu đang cần người,thông tin rao vặt mà tình cờ Bá Học nghe được. Không bỏ qua cơ hội, anh nhanh nhẹn mang đơn đi xin việc.
Không cần xem mặt mày hồ sơ ra sao ông Phó phòng phán ngay:- Ngày mai anh có thể làm việc!…Bá Học như rớt tim ra ngoài. Anh ta mừng quá muốn nhào lại ôm chầm lấy người cán bộ tốt bụng đang ngồi chểm chệ trên bàn giấy. Ông phó phòng hất hàm nói- Anh sẽ làm bộ phận vô bao đóng gói !… Được chứ!? …

– Dạ miễn sao có việc làm là được. Bất kỳ việc gì !….

– Được !…. vậy là tốt!…

Bá Học được vào làm tổ đóng bao bì. Mấy ngày đầu Bá Học cố gắng hết sức, năng suất vô bao bì cũng tăng lên. Đến ngày thứ mười anh ta không chịu nổi nửa rồi. Dây chuyền của anh chỉ có 4 người. Một người đã bỏ việc ,3 người còn lại trong tổ phải kiêm luôn công việc của anh ta. Tay chân Bá Học giờ đây giở không lên, nó muốn rụng rời ra. Trong khi đó Quản đốc chấp hai tay sau đít, cứ đi tới đi lui la hét:

– Làm việc đi chứ!… Nghỉ mệt hoài!….Làm ăn kiểu nầy sao được!… Bộ muốn nghỉ việc à !?…

– Chú Hai ơi!…Cháu mệt quá!…Làm không nổi nửa rồi!…Xin cho cháu!…Bá Học van nài.

– Lên gặp phòng tổ chức nói chuyện! Ở đây tôi chỉ biết quản lý các cậu!…Rõ chưa!… Mệt cũng phải gáng!… Mai tính!…

Sáng hôm sau hai chân run run Bá Học uể oải lên phòng tổ chức

– Cậu xin làm bảo vệ hả?! Ông phó phòng rít một hơi thuốc thật dài rồi nói tiếp:

– Nhưng bộ vó gà tre của cậu mà làm bảo vệ gì!

– Thưa chú ! Bảo vệ là gát cửa giữ nhà, làm theo pháp luật cần gì lớn con ?!…

– Cậu ngây thơ quá!… Cậu thấy không ! Chó giữ nhà, người ta lựa những con chó bự, như chó bẹt-gê chẳng hạn. Khôn hay ngu không thành vấn đề ,miễn sao to con lớn xác, thấy nó người ta ngán!… Cậu thân hình như thế nầy mà làm bảo vệ gì ?!… Nếu cảm thấy mệt…có thể nghỉ việc ! Chúng tôi không bắt buộc!…

Bá Học như như bị thôi miên, ngây người ra. Sau một hồi anh ta thở dài …

****

Tìm đến Hùng, kể lại sự việc ở “ Công ty đầu trâu” . Nghe qua Hùng cao giọng :
– Lỡ phóng lao phải theo lao! Mầy về kêu ba má mầy cố đất lấy tiền lo lót may ra xin được việc !…. Chớ xin việc kiểu nầy… không ăn đâu!Quá chí lý Bá Học từ gỉa bạn, đón xe về quê.Bước vào sân nhà, thấy trước sau vắng hoe, Bá Học ngạc nhiên hỏi thăm nhà bên cạnh , thì được biết : Ba anh đi làm thuê ở làng bên , còn má thì đi bán rau ngoài chợ. Anh tìm khúc cây cạy cửa vào nhà. Nhìn một lượt xung quanh, anh chậm rãi đi lại phía tủ thờ, nơi ba má thường cất giấu giấy tờ. Học tủ thờ đã khóa cứng, Bá Học đi vào nhà trong lấy ra cây dao phai cạy hôc tủ. Loay hoay một hồi anh đã cạy hộc tủ bung ra. Bên trong là một xấp giấy tờ. Anh bươi móc cố gắng tìm tờ giấy có bìa màu đỏ. Nhưng không một tờ bìa đỏ nào,mà chỉ có bản poto giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Lật những tấm giấy cuối cùng, anh thấy có bốn tấm giấy giao kèo viết tay. Mỗi tấm giấy là một biên nhận cầm cố 5 công đất, mỗi tấm có thời gian cách nhau một năm. Đọc từng câu chữ trên tấm giấy, Học choáng váng toát mồ hôi. Thì ra hơn bốn năm nay tức từ ngày anh bắt đầu vào đại học. Ba má đã cầm cố hết 20 công ruộng, với số tiền cộng chung lại là 100 triệu đồng. Lật tiếp xấp giấy dày cộm bên cạnh lên xem,anh thấy đó là những tấm hóa đơn gởi tiền qua đường bưu điện, và người nhận chính là Bá Học. Những tấm hoá đơn xếp thẳng thóm,ngay ngắn, trình tự theo thời gian. Đủ loại gía trị từ 50 ngàn đến một triệu đồng. Có tấm đã bị ngã màu vì thời gian, mực giấy cal kê bị nhòa, nhìn kỷ mới đọc được số. Đó là những tấm hóa đơn gởi cho anh vào những năm tháng đầu tiên vào đại học. Anh nhẩm tính số tiền của những tấm hóa đơn gần 100 triệu, tương đương với số tiền ba má anh cố 20 công đất. Thì ra là vậy! Vuốt vội mồ hôi trên vầng trán, anh đặt lại ngay ngắn những tấm giấy tờ đó và để vào vị trí cũ. Nước mắt lăn dài hai bên má,rơi lộp độp xuống đất, hai chân Bá Học như muốn khụy xuống .Viết vội lá thư để lại trên bàn,đứng ngay ngắn trước bàn thờ tổ tiên Bá Học hai tay chắp lại miệng khấn lầm thầm cúi đầu lạy ba lạy, rồi lặng lẽ quảy gói ra đi. Ra tới ngả ba đường thì gặp ông Ba Lý đầu búi cũ tỏi đang đi ngược chiều. Ba Lý gặp anh tươi cười hỏi: “ Ông cữ ơi! đã nhậm chức quan gì rồi,ở đâu ?!”. Bá Học cúi đầu chào, lặng thinh không nói, lầm lủi bước đi. Bước tới ngả ba đường, Bá Học bước chân quẹo sang trái, con đường nhỏ hẹp, gồ ghề. Ba Lý hẫng người, ngạc nhiên chạy theo thốt lên: “ Sao không đi trên đường cái quan !…Ông cử ơi!…Lạc đường rồi!…” Bá Học như không nghe thấy, cứ lầm lũi bước đi. Phía sau tiếng Ông Ba lý réo gọi nhiều lần như vậy. Nhưng tiếng kêu của ông đã lạc lỏng đi vào khoảng không. Ông đứng chết trân nhìn theo, bóng ông cử xa dần, xa dần, rồi khuất dạng.

****

Viện Thiền Lâm là một ngôi chùa cổ kính, đồ sộ nằm im lìm sau rặng cây cổ thụ, vào giờ nghỉ trưa ở đây vắng tanh không một bóng dáng người. Bá Học ngồi dưới gốc cây, có tàn lộng bóng mát, lim dim ngủ, bỗng có tiếng chân người nhè nhẹ. Sư ông Trụ trì Thiền lâm viện trong bồ đồ càsa cốt cách thanh tú, đạo mạo bước đến đưa hai tay vái chào, rồi mời Bá Học vào trong. Chuyện trò qua lại một hồi sư Trụ trì hết lòng thán phục, lầm thầm: “Đúng đây là quý nhân mà phật bà hồi hôm báo mộng”. Ngước mặt nhìn thẳng vào Bá Học:
– Nếu anh không chê chốn u tịch nầy, xin mời anh ở lại đây!- Để làm gì ?! Con có biết gì về kinh kệ của nhà phật!?… Bá Học trố mắt hỏi lại.- Gần đây các quan chức đến chùa ngày càng đông. Họ cúng vái, đốt vàng mả,cúng thí cho chùa tiền bạc, tặng phẩm quý gía, để xin được… giảm tội. Đây là một hiện tượng đáng lưu ý. Viện nghiên cứu xã hội có đặt hàng cho chùa,viết về hiện tượng đó. Nhưng các sư không muốn bàn chuyện thế thái nhân tình. Anh có thể làm được chuyện đó.- Con sợ không đảm đương nổi!…

– Không khó đâu! Ta sẽ giúp anh!…Hớp một ngụm nước trà sư ông trầm giọng:

– Cái ác cứ triền miên bám riết theo con người, mặc dầu người ta được giáo dục, được pháp luật răn đe, mà họ cứ ác. Tạo hóa tạo ra con người hoàn hảo đến mức người nầy không hiểu được nổi đau của người kia. Thánh nhân và các đồ đệ của thánh nhân cũng đã từng làm cho con người bớt ác, song con người vẫn cứ đè nhau để giành cái sướng, còn cái khổ thì quăng cho kẻ khác. Anh hãy viết đi!…Viết cả đời anh!…

Bá Học như bị đánh trúng “tim đen”mừng thầm: “ Đúng là sở trường của mình ” rồi xin nhận làm việc đó.

Theo tập tục nhà chùa, Bá Học cạo đầu, mặc áo cà sa và lấy pháp danh họ Thích. Sư trụ trì bố trí cho anh một phòng rộng rãi ở hậu liêu, đầy đủ tiện nghi, có hai chú tiểu phục dịch . Anh miệt mài viết dưới sự cố vấn, hổ trợ của Sư ông. Ba tháng sau bộ sách 5 quyển được hoàn thành có tựa đề “ Giặc ác – thứ không thể diệt” do tác gỉa Thích Bá Học biên soạn ra đời.

Viện nghiên cứu xã hội đăng ký mua đứt bản quyền các quyển sách và độc quyền in ấn phát hành. Độc gỉa mà phần đông là cán bộ công chức Nhà nước hết sức ái mộ thi nhau tìm các quyển sách đó đọc. Nhiều Nhà xuất bản ăn theo, phiên dịch ra nhiều thứ tiếng,in tái bản nhiều lần, nhưng thị trường vẫn không thấy bán (?!).

Trong số những ngưới tìm đọc các quyển sách đó có ông Trưởng phòng Viện nghiên cứu xã hội. Đích thân tới Viện Thiền lâm, ông ta cố nài nỉ mua cho bằng được các quyển sách vừa nổi tiếng rầm rộ, nhưng rất tiếc ở đây chỉ còn lại bản thảo. Nhìn chằm chằm vàoThích Bá Học trong bộ đồ cà sa, ngồi uy nghi trên ghế đá, hai chú tiểu đứng hai bên cầm quạt lông công, ông nhíu mày,cố nhớ ra, hình như đã gặp người nầy ở đâu , nhưng ông không tài nào nhớ nổi ./.

Đoàn Hữu Hậu,


Bài do tác giả gởi. VANGANH.INFO biên tập và minh hoạ.

Đoàn Hữu Hậu
Là nhà văn, nhà báo được đào tạo tại Phân viện Báo chí và Tuyên truyền TP Hồ Chí Minh, hiện đang sống và làm việc tại Rạch Giá – Kiên Giang, Việt Nam….
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: